1544.
Na osnovu člana 40 stav 2 Opšteg zakona o obrazovanju i vaspitanju ("Službeni list RCG", br. 64/02, 31/05 i 49/07 i "Službeni list CG", br. 45/10, 45/11, 36/13, 39/13 i 47/17), na prijedlog Nacionalnog savjeta za obrazovanje, Ministarstvo prosvjete donijelo je
PRAVILNIK
O SADRŽAJU, OBLICIMA I NAČINU UTVRĐIVANJA KVALITETA OBRAZOVNO-VASPITNOG RADA U USTANOVAMA
("Službeni list Crne Gore", br. 111/20 od 18.11.2020)
I.- OSNOVNE ODREDBE
Sadržaj
Član 1
Ovim pravilnikom propisuju se sadržaj, oblici i način utvrđivanja kvaliteta obrazovno-vaspitnog rada u predškolskoj ustanovi, školi, obrazovnom centru, resursnom centru, kod organizatora za obrazovanje odraslih i u domu učenika (u daljem tekstu: ustanova).
Utvrđivanje kvaliteta
Član 2
Oblasti obrazovno-vaspitnog rada u kojima se utvrđuje kvalitet su:
   - kvalitet nastave i učenja, odnosno obrazovno-vaspitnog rada;
   - upravljanje i rukovođenje ustanovom, organizacija i izvođenje obrazovno-vaspitnog rada;
   - etos ustanove;
   - postignuća, znanja i vještine djece, učenika, odnosno polaznika obrazovanja (u daljem tekstu: učenici), prema obrazovnim standardima znanja, odnosno ishodima učenja;
   - podrška koju ustanova pruža učenicima, i
   - drugi sadržaji značajni za utvrđivanje, obezbjeđivanje i unapređivanje kvaliteta obrazovno-vaspitnog rada u ustanovama.
Utvrđivanje kvaliteta obrazovno-vaspitnog rada u ustanovama, saglasno zakonu, vrši se u skladu sa Metodologijom za obezbjeđivanje i unapređivanje kvaliteta obrazovno-vaspitnog rada u ustanovi.
Oblici utvrđivanja kvaliteta
Član 3
Oblici utvrđivanja kvaliteta obrazovno-vaspitnog rada u ustanovama su:
   - samoevaluacija i
   - evaluacija.
Obezbjeđivanje i unapređivanje kvaliteta
Član 4
Obezbjeđivanje i unapređivanje kvaliteta rada ustanove vrši se preduzimanjem mjera za unapređenje kvaliteta, nacionalnim i međunarodnim istraživanjima, profesionalnim usavršavanjem, eksternom provjerom znanja, projektima i drugim oblicima rada koje sprovode nadležne institucije i ustanova.
II. SAMOEVALUACIJA
Samoevaluacija
Član 5
Samoevaluaciju sprovodi ustanova procjenom usaglašenosti svoga rada sa zahtjevima standarda, kao i primjenom drugih kriterijuma i pokazatelja koje sama donosi, radi preduzimanja odgovarajućih mjera i aktivnosti za obezbjeđivanje i unapređivanje kvaliteta.
Učesnici
Član 6
U procesu samoevaluacije učestvuju: nastavnici, odnosno stručni organi ustanove, organ upravljanja ustanovom, direktor, savjet roditelja, učenici, odnosno učenički parlament i, po potrebi, predstavnici lokalne zajednice, odnosno socijalnih partnera.
Od predstavnika iz stava 1 ovog člana direktor ustanove obrazuje tim za samoevaluaciju (u daljem tekstu: tim) na period od dvije godine.
Direktor ustanove je rukovodilac tima.
Način vršenja
Član 7
Samoevaluacija obuhvata planiranje, izvođenje aktivnosti, izradu izvještaja o samoevaluaciji, izradu Plana za obezbjeđivanje i unapređivanje kvaliteta obrazovno-vaspitnog rada, preduzimanje mjera za unapređenje i izvještavanje o postignutom.
Godišnji plan samoevaluacije
Član 8
Tim predlaže godišnji plan samoevaluacije koji sadrži: prioritetne oblasti, ciljeve, aktivnosti, nosioce, dinamiku, indikatore uspjeha, instrumente i način praćenja realizacije.
Plan iz stava 1 ovog člana sastavni je dio godišnjeg plana rada ustanove.
Izvještaj o samoevaluaciji
Član 9
Tim sačinjava Izvještaj o samoevaluaciji koji sadrži analizu stanja, procjenu ostvarenosti zahtjeva standarda obrazovno-vaspitnog rada i preporuke za obezbjeđivanje i unapređivanje kvaliteta rada ustanove.
Izvještaj iz stava 1 ovog člana razmatraju nastavničko, odnosno stručno vijeće, stručni aktivi i savjet roditelja, a usvaja ga organ upravljanja ustanovom.
Izvještaj iz stava 1 ovog člana, ustanova dostavlja Zavodu za školstvo (u daljem tekstu: Zavod), odnosno Centru za stručno obrazovanje (u daljem tekstu: Centar), u elektronskoj formi, u roku od 30 dana od dana usvajanja od strane organa upravljanja ustanovom.
Plan za obezbjeđivanje i unapređivanje kvaliteta obrazovno-vaspitnog rada
Član 10
Tim donosi Plan za obezbjeđivanje i unapređivanje kvaliteta obrazovno-vaspitnog rada koji sadrži: prioritetne oblasti, preporuke iz izvještaja o samoevaluaciji, aktivnosti, nosioce, dinamiku, indikatore uspjeha, potrebne resurse i način praćenja realizacije.
Plan iz stava 1 ovog člana čini sastavni dio godišnjeg plana rada ustanove.
III. EVALUACIJA
Evaluacija
Član 11
Evaluaciju obavlja Zavod, odnosno Centar procjenom usaglašenosti sa zahtjevima standarda obrazovno-vaspitnog rada, kao i primjenom drugih kriterijuma i pokazatelja, radi obezbjeđivanja i unapređivanja kvaliteta obrazovno-vaspitnog rada.
Sprovođenje
Član 12
Evaluacija se sprovodi najmanje svake četiri godine u cjelini.
Po potrebi, evaluacija se može sprovesti i djelimično na osnovu procjene od strane Zavoda, odnosno Centra, kao i na zahtjev organa državne uprave nadležnog za poslove prosvjete (u daljem tekstu: Ministarstvo), odnosno inspekcije nadležne za oblast prosvjete ili na obrazloženi zahtjev Savjeta roditelja i učenika čiju opravdanost procjenjuju Zavod i Centar.
Evaluatori
Član 13
Evaluaciju obavljaju prosvjetni nadzornici, odnosno savjetnici-nadzornici za kvalitet u stručnom obrazovanju (u daljem tekstu: nadzornici).
Izuzetno od stava 1 ovog člana, evaluaciju mogu da obavljaju i ovlašćeni savjetnici i spoljni saradnici.
Akt o obrazovanju tima
Član 14
Direktor Zavoda obrazuje tim nadzornika za predškolske ustanove, osnovne škole, gimnazije, resursne centre, obrazovne centre i domove učenika.
Direktor Centra obrazuje tim nadzornika za mješovite i stručne škole i organizatore obrazovanja odraslih.
Aktom o obrazovanju tima nadzornika iz st. 1 i 2 ovog člana određuju se zadaci, rok za obavljanje evaluacije i praćenje realizacije preporuka iz izvještaja o evaluaciji.
Način rada
Član 15
Tim nadzornika priprema i realizuje evaluaciju i sačinjava izvještaj o evaluaciji.
Nadzornici usmeno saopštavaju nastavnicima, odnosno stručnim aktivima zapažanja sa posjećenih časova, a direktoru ustanove daju usmenu informaciju o ključnim zapažanjima o radu.
Godišnji plan
Član 16
Zavod, odnosno Centar sačinjava godišnji plan evaluacije kojim se određuje broj i nazivi ustanova u kojima će se vršiti redovna evaluacija, termini evaluacije i dr.
Zavod i Centar usaglašavaju godišnje planove evaluacije za srednje stručne i mješovite škole, resursne centre i obrazovne centre do 1. februara tekuće godine.
Nazivi ustanova i termini evaluacije koji se planiraju godišnjim planom evaluacije su poslovna tajna do termina evaluacije ustanove.
Faze
Član 17
Proces evaluacije obuhvata:
   - pripremanje evaluacije;
   - neposredan uvid;
   - izradu izvještaja o evaluaciji, i
   - praćenje realizacije.
Pripremanje evaluacije
Član 18
Pripremanje evaluacije podrazumijeva izradu plana evaluacije za ustanovu, obavještavanje ustanove, prikupljanje i analizu podataka i anketiranje učesnika u vaspitno-obrazovnom procesu.
Zavod, odnosno Centar obavještavaju ustanovu o terminu planirane evaluacije.
Na obrazloženi pisani zahtjev ustanove, prema procjeni Zavoda, odnosno Centra, najavljena evaluacija se može odložiti.
Prema procjeni Zavoda, odnosno Centra, evaluacija pojedinih djelova obrazovno-vaspitnog rada može se obaviti bez prethodnog obavještavanja ustanove.
Obaveze ustanove
Član 19
Ustanova, na zahtjev rukovodioca tima nadzornika dostavlja, po pravilu, u elektronskoj formi:
   - program razvoja ustanove;
   - godišnji plan rada ustanove;
   - godišnji izvještaj o radu ustanove;
   - raspored vaspitno-obrazovnog rada,
   - izvještaj o samoevaluaciji i dr.
Dokumenta iz stava 1 ovog člana, ustanova dostavlja u roku od dva radna dana od dana dobijanja usmenog zahtjeva.
Direktor ustanove obavještava organ upravljanja, zaposlene i savjet roditelja o sprovođenju evaluacije i obezbjeđuje uslove za njeno nesmetano sprovođenje.
Neposredan uvid
Član 20
Evaluacija se sprovodi formulisanjem ključnih nalaza na osnovu:
   - analize dokumentacije i pedagoške evidencije ustanove;
   - neposrednog praćenja nastave i drugih oblika obrazovno-vaspitnog, vaspitno-obrazovnog i vaspitnog rada;
   - razgovora sa učesnicima obrazovno-vaspitnog, vaspitno-obrazovnog i vaspitnog procesa;
   - analize rezultata sprovedene ankete za učenike, roditelje i nastavnike, i
   - drugih radnji po procjeni nadzornika.
Kada se evaluacija realizuje u cjelini, obavezno prisustvo nadzornika kod jednog nastavnika je najmanje jedan školski čas, odnosno kod vaspitača na vaspitnoj aktivnosti 20 minuta.
Procjena kvaliteta
Član 21
Procjena kvaliteta se izražava na sljedeći način:
   - veoma uspješno (8,51-10,00);
   - uspješno (5,51-8,50);
   - zadovoljava (2,51-5,50), i
   - ne zadovoljava (1,00-2,50).
Izvještaj o evaluaciji
Član 22
Izvještaj o evaluaciji sadrži:
   - obrazloženje nivoa ostvarenosti zahtjeva standarda u radu ustanove;
   - procjenu nivoa ostvarenosti zahtjeva standarda obrazovno-vaspitnog rada, ključnih oblasti ustanove, i
   - preporuke za unapređivanje kvaliteta rada.
Tim nadzornika priprema izvještaj o evaluaciji u roku od sedam radnih dana i dostavlja ga direktoru Zavoda, odnosno Centra radi upućivanja ustanovi.
Plan obezbjeđivanja i unapređivanja kvaliteta rada
Član 23
Na osnovu izvještaja o evaluaciji, direktor ustanove donosi Plan obezbjeđivanja i unapređivanja kvaliteta rada i dostavlja ga Zavodu, odnosno Centru, u roku od 30 dana od dana prijema izvještaja.
Plan iz stava 1 ovog člana sadrži: preporuke nadzornika, ciljeve koji treba da se ostvare realizacijom preporuka, specifične aktivnosti, indikatore uspjeha, vrijeme, nosioce aktivnosti, način praćenja i potrebne resurse.
Prigovor na izvještaj
Član 24
Ustanova može izjaviti prigovor na izvještaj o evaluaciji direktoru Zavoda, odnosno Centra, u roku od 15 dana od dana prijema izvještaja.
Direktor Zavoda, odnosno Centra, na osnovu izjašnjenja tima nadzornika i sadržaja prigovora iz stava 1 ovog člana, donosi rješenje o odbijanju ili usvajanju prigovora.
Rješenje se dostavlja ustanovi i sastavni je dio izvještaja o evaluaciji.
Dostavljanje izvještaja
Član 25
Izvještaj o evaluaciji dostavlja se ustanovi, Ministarstvu, inspekciji nadležnoj za oblast prosvjete i objavljuje se na internet stranici Zavoda, odnosno Centra.
Izvještaj o evaluaciji stručnih i mješovitih škola Centar dostavlja i Zavodu.
Ustanova sa izvještajem o evaluaciji upoznaje stručne organe, savjet roditelja i učenički parlament i objavljuje ga na oglasnoj tabli i internet stranici u roku od osam dana od dana prijema izvještaja.
Praćenje realizacije
Član 26
Zavod, odnosno Centar vrši kontrolu rada ustanove radi praćenja realizacije preporuka, odnosno kontrole realizacije Plana obezbjeđivanja i unapređivanja kvaliteta rada.
Zavod, odnosno Centar vrši kontrolnu evaluaciju u ustanovama gdje je kvalitet procijenjen sa "ne zadovoljava" i "zadovoljava", na način i po postupku propisanom za evaluaciju.
Izvještaji o obavljenim kontrolama rada iz st. 1 i 2 ovog člana dostavljaju se Ministarstvu.
Godišnji izvještaj o evaluaciji
Član 27
Zavod, odnosno Centar, sačinjava godišnji izvještaj o evaluaciji rada ustanova i dostavlja ga Ministarstvu u cilju obezbjeđivanja i unapređivanja kvaliteta obrazovnog sistema.
Izvještaj iz stava 1 ovog člana objavljuje se na internet stranici Zavoda, odnosno Centra.
IV. ZAVRŠNE ODREDBE
Prestanak važenja
Član 28
Danom stupanja na snagu ovog pravilnika prestaje da važi Pravilnik o sadržaju, obliku i načinu utvrđivanja kvaliteta obrazovno-vaspitnog rada u ustanovama ("Službeni list CG", broj 26/12).
Stupanje na snagu
Član 29
Ovaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom listu Crne Gore".
Broj: 11005-011/20-5229/1
Podgorica, 10. novembra 2020. godine
Ministar,
dr Damir Šehović, s.r.