Prečišćeni tekst Zakona o elektronskim komunikacijama obuhvata sljedeće propise:
1. Zakon o elektronskim komunikacijama ("Službeni list Crne Gore", br. 040/13 od 13.08.2013),
2. Ispravka Zakona o elektronskim komunikacijama ("Službeni list Crne Gore", br. 056/13 od 06.12.2013),
3. Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o elektronskim komunikacijama ("Službeni list Crne Gore", br. 002/17 od 10.01.2017),
4. Odluka Ustavnog suda Crne Gore U-I br. 37/16, od 25. juna 2019. godine ("Službeni list Crne Gore", br. 049/19 od 23.08.2019), u kojima je naznačen njihov dan stupanja na snagu.
ZAKON
O ELEKTRONSKIM KOMUNIKACIJAMA
("Službeni list Crne Gore", br. 040/13 od 13.08.2013, 056/13 od 06.12.2013, 002/17 od 10.01.2017, 049/19 od 23.08.2019)
I OSNOVNE ODREDBE
Predmet
Član 1
(1) Ovim zakonom uređuje se način upravljanja i korišćenja elektronskih komunikacionih mreža, uslovi i način obavljanja djelatnosti u oblasti elektronskih komunikacija, kao i druga pitanja od značaja za elektronske komunikacije.
(2) Djelatnost elektronskih komunikacija, u smislu ovog zakona, obuhvata izgradnju i/ili korišćenje i/ili održavanje i davanje na korišćenje elektronskih komunikacionih mreža i/ili elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, kao i pružanje elektronskih komunikacionih usluga.
Javni interes
Član 2
Djelatnost elektronskih komunikacija i upravljanje i korišćenje ograničenih resursa su djelatnosti od javnog interesa.
Načela u oblasti elektronskih komunikacija
Član 3
Djelatnost elektronskih komunikacija i upravljanje i korišćenje ograničenih resursa zasniva se na:
   1) objektivnosti, transparentnosti, nediskriminatornosti i proporcionalnosti;
   2) obezbjeđivanju uslova za ravnomjeran razvoj tržišta elektronskih komunikacija na teritoriji Crne Gore;
   3) obezbjeđivanju predvidivosti poslovnog ambijenta i ravnopravnih uslova za poslovanje operatora;
   4) usklađivanju obavljanja djelatnosti elektronskih komunikacija sa crnogorskim i međunarodnim standardima;
   5) obezbjeđivanju dostupnosti usluga univerzalnog servisa svim građanima na teritoriji Crne Gore, uz zadovoljenje potreba posebnih društvenih grupa, uključujući lica sa invaliditetom i socijalno ugrožene korisnike;
   6) obezbjeđivanju interkonekcije elektronskih komunikacionih mreža i usluga, pod ravnopravnim i uzajamno prihvatljivim uslovima;
   7) zaštite i podsticanja konkurentnosti na tržištu elektronskih komunikacija, radi ostvarivanja pogodnosti za korisnike;
   8) podsticanju efikasnog upravljanja i korišćenja ograničenih resursa;
   9) obezbjeđivanju pogodnosti za korisnike, uključujući lica smanjene pokretljivosti, lica sa invaliditetom, starije i socijalno ugrožene korisnike, u pogledu izbora, cijene, uslova pristupa i korišćenja, kao i kvaliteta elektronskih komunikacionih usluga
   10) obezbjeđivanju zaštite korisnika u odnosima sa operatorima, omogućavanjem jednostavnog i efikasnog postupka u rješavanju sporova;
   11) podsticanju investicija i inovacija i razvoja nove i unaprijeđene infrastukture;
   12) kontinuiranom obezbjeđivanju unaprjeđenja kvaliteta usluga u oblasti elektronskih komunikacija;
   13) obezbjeđivanju zaštite ličnih podataka i privatnosti;
   14) obezbjeđivanju mogućnosti krajnjim korisnicima da prilikom korišćenja javnih komunikacionih mreža i usluga slobodno pristupaju i distribuiraju informacije ili koriste aplikacije i usluge po svom izboru;
   15) obezbjeđivanju integriteta i sigurnosti javnih elektronskih komunikacionih mreža;
   16) obezbjeđivanju sistema nedvosmislenog i pouzdanog obavještavanja korisnika o cijenama i uslovima korišćenja javnih elektronskih komunikacionih usluga;
   17) zaštite interesa korisnika.
Značenje izraza
Član 4
Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:
   1) adresa je niz ili kombinacija decimalnih brojeva, znakova i dodatnih informacija za određivanje posebne terminalne tačke konekcije na javnu elektronsku komunikacionu mrežu;
   2) aplikativni programski interfejs je softverski interfejs između aplikacija pružalaca medijskih sadržaja i uređaja za prijem tih sadržaja;
   3) broj je niz decimalnih brojeva koji se upotrebljava za određivanje odredišta veze u elektronskim komunikacionim mrežama;
   4) brojevi hitnih službi su jedinstveni evropski telefonski broj za poziv u hitnim slučajevima "112" i drugi brojevi koji su, za potrebe hitnih službi, određeni planom numeracije;
   5) elektronska pošta je svaka tekstualna, govorna, zvučna ili slikovna poruka poslata preko javne elektronske komunikacione mreže koja se može sačuvati u toj mreži dok je primalac ne preuzme ili koja je sačuvana u terminalnoj opremi primaoca;
   6) elektronski programski vodič je usluga dodata digitalnom prenosu medijskih sadržaja, koja korisniku omogućava jednostavno pretraživanje ponuđenih medijskih sadržaja i usluga;
   7) geografski broj je broj iz plana numeracije čiji dio brojeva ima geografsko značenje, koje se koristi za usmjeravanje poziva na fizičko mjesto terminalne tačke mreže;
   8) hitne službe su služba hitne medicinske pomoći, služba zaštite i spašavanja, policija, Operativno komunikacioni centar, kao i druge službe za pozive u hitnim slučajevima;
   9) interfejs je fizička ili logička veza između dva ili više uređaja, dva ili više djelova istog uređaja ili kanala koji se koriste za prenos signala, definisana funkcionalnim karakteristikama, karakteristikama signala ili drugim odgovarajućim karakteristikama;
   10) interkonekcija je pristup ostvaren između javnih elektronskih komunikacionih mreža, kojim se uspostavlja fizičko i logičko povezivanje javnih komunikacionih mreža jednog ili više različitih operatora, radi omogućavanja korisnicima usluga jednog operatora međusobne komunikacie ili komunikacije sa korisnicima usluga drugih operatora, odnosno pristup uslugama koje pružaju drugi operatori ili treća lica koja imaju pristup mreži;
   11) interoperabilnost je svojstvo dva ili više sistema ili njihovih djelova da razmjenjuju i koriste podatke koji su razmijenjeni;
   12) izbor operatora je usluga koja korisniku omogućava ostvarivanje određenih vrsta poziva u okviru javno dostupnih telefonskih usluga, izborom operatora koji posreduje u ostvarivanju tih poziva, pri čemu izbor operatora može biti unaprijed programiran ili ostvaren biranjem prefiksa za izbor operatora, odnosno primjenom drugog odgovarajućeg tehničkog postupka;
   13) javna telefonska govornica je javno dostupni telefon, čije korišćenje se plaća novcem, kreditnim/debitnim karticama ili unaprijed plaćenim karticama, uključujući i kartice za upotrebu s pozivnim kodovima;
   14) javno dostupna telefonska usluga je usluga koja je dostupna javnosti za direktno ili indirektno slanje i prijem nacionalnih i međunarodnih poziva preko jednog ili više brojeva iz plana numeracije ili međunarodnog plana numeracije;
   15) komunikacija je razmjena ili prenos informacija između određenog broja lica putem javno dostupnih elektronskih komunikacionih usluga, osim informacija koje se prenose javnosti elektronskom komunikacionom mrežom u okviru distrubucije medijskih sadržaja, osim informacija koje se mogu povezati sa konkretnim pretplatnikom ili korisnikom koji prima te informacije;
   16) krajnji korisnik je korisnik koji ne obavlja djelatnost elektronskih komunikacija;
   17) lokalna petlja je fizičko kolo (vod) koje povezuje terminalnu tačku mreže sa glavnim razdjelnikom ili ekvivalentnim sredstvom u javnoj fiksnoj elektronskoj komunikacionoj mreži;
   18) medijski sadržaji su radijski i televizijski programi, odnosno audio-vizuelni medijski sadržaji, kao i sa njima povezane interaktivne usluge, koji se distribuiraju i emituju, odnosno pružaju korisnicima putem elektronskih komunikacionih mreža, na osnovu programske šeme ili na zahtjev korisnika;
   19) negeografski broj je broj iz plana numeracije koji nije geografski, a obuhvata, između ostalog, brojeve u mobilnoj mreži, brojeve usluga besplatnog poziva i brojeve usluga sa dodatom vrijednošću;
   20) neuspjeli poziv je komunikacija u kojoj je poziv uspješno uspostavljen, ali bez javljanja pozvane strane ili je komunikaciju prekinula služba upravljanja mrežom;
   21) ograničeni resursi su radio frekvencijski spektar, brojevi, adrese i pozicije u geostacionarnoj orbiti;
   22) podaci o lokaciji su podaci obrađeni u elektronskoj komunikacionoj mreži ili putem elektronske komunikacione usluge, koji ukazuju na geografski položaj terminalne opreme korisnika javne elektronske komunikacione usluge;
   23) podaci o saobraćaju su podaci koji se obrađuju radi pružanja elektronskih komunikacionih usluga ili u svrhu obračuna i naplate pružene usluge;
   24) potrošač je fizičko lice koje koristi ili zahtijeva javnu elektronsku komunikacionu uslugu u svrhe koje nijesu namijenjene njegovoj poslovnoj djelatnosti;
   25) povezane usluge su usluge povezane sa elektronskom komunikacionom mrežom ili elektronskom komunikacionom uslugom, koje omogućavaju ili podržavaju pružanje usluga putem te mreže ili usluge ili se mogu iskoristiti u te svrhe, uključujući, između ostalog, sisteme za prevođenje brojeva ili sisteme sa istovjetnom funkcionalnošću, sisteme uslovnog pristupa i elektronske programske vodiče, kao i druge usluge, kao što su usluge zasnovane na podacima o identitetu, lokaciji i dostupnosti korisnika;
   26) povreda ličnih podataka je svako narušavanje zaštite ličnih podataka koje može dovesti do gubitka, uništenja, izmjene, nedopuštenog pristupa, objavljivanja ili zloupotrebe ličnih podataka prilikom pružanja javno dostupnih usluga elektronskih komunikacija;
   27) poziv je veza koja se uspostavlja uz pomoć javne elektronske komunikacione usluge koja omogućava govornu komunikaciju u realnom vremenu;
   28) predizbor operatora je usluga koja korisnicima omogućava da, unaprijed programiranim izborom operatora koji posreduje u uspostavljanju veze, ostvaruju odabrane vrste veza u javnoj elektronskoj komunikacionoj mreži, bez biranja prefiksa za izbor operatora ili primjene drugog postupka za to preusmjeravanje;
   29) prenosivost broja je mogućnost pretplatnika javnih elektronskih komunikacionih usluga da, na zahtjev, zadrži pretplatnički broj nezavisno od promjene operatora;
   30) pretplatnik je fizičko ili pravno lice koje je sa operatorom zaključilo ugovor o pružanju javnih elektronskih komunikacionih usluga;
   31) pristup je davanje na korišćenje opreme, infrastrukture i/ili usluga drugim operatorima, pod određenim uslovima, radi pružanja elektronskih komunikacionih usluga, uključujući usluge putem kojih se pružaju usluge informacionog društva ili distribucija medijskih sadržaja do krajnjih korisnika, koja obuhvata i pristup elementima elektronske komunikacione mreže, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, a može obuhvatati priključenje opreme putem fiksnih ili bežičnih veza, naročito pristup lokalnoj petlji, kao i opremi i uslugama neophodnim za pružanje usluga preko lokalne petlje, pristup fizičkoj infrastrukturi (uključujući zgrade, kablovsku kanalizaciju i antenske stubove), pristup odgovarajućim softverskim sistemima (uključujući sisteme za operativnu podršku), pristup informacionim sistemima i bazama podataka za naručivanje, pružanje, održavanje, obračun i naplatu usluga, pristup sistemima za prevođenje brojeva ili sistemima sa istovjetnom funkcionalnošću, pristup fiksnim i mobilnim mrežama (posebno za potrebe roaming-a), pristup sistemima uslovnog pristupa, kao i pristup uslugama virtuelnih mreža;
   32) radio-frekvencija je osnovni fizički parametar elektromagnetnih talasa ili radio talasa koji se slobodno prostiru kroz prostor i čije se vrijednosti konvencionalno nalaze u opsegu od 9 kHz do 3000 GHz;
   33) radio-frekvencijski opseg je dio radio-frekvencijskog spektra koji se nalazi između dvije određene granične radio-frekvencije;
   34) radio-frekvencijski spektar je dio elektromagnetnog spektra koji obuhvata radio-frekvencije čije se vrijednosti konvencionalno nalaze u opsegu od 9 kHz do 3000 GHz;
   35) radiokomunikacije su prenos telekomunikacionih signala elektromagnetnim talasima iz radio-frekvencijskog spektra koji se slobodno prostiru kroz otvoreni prostor;
   36) radiokomunikaciona služba je služba koja vrši prenos, predaju i/ili prijem radio-talasa za određene potrebe telekomunikacija;
   37) radio-stanica je jedan ili više predajnika ili prijemnika ili kombinacija jednog ili više predajnika ili prijemnika, sa jednom ili više antena i drugih uređaja, koji su postavljeni na određenoj lokaciji, a potrebni su za pružanje radio-komunikacionih servisa, sa izuzetkom prijemnika za direktni prijem radio-difuznih signala;
   38) sistem uslovnog pristupa je tehnička mjera ili rješenje kojim se omogućava pristup u razumljivom obliku zaštićenim medijskim sadržajima i uslugama, uz uslov plaćanja pretplate ili drugi oblik prethodnog pojedinačnog odobrenja;
   39) uslovni pristup je svaka tehnička mjera i/ili postupak koji omogućava pristup zaštićenoj usluzi u razumljivom obliku, pod uslovom prethodnog odobrenja pružaoca te usluge;
   40) uređaj za uslovni pristup je svaka oprema ili softver koji je namijenjen ili prilagođen za omogućavanje pristupa zaštićenoj usluzi u razumljivom obliku;
   41) nedozvoljeni uređaj je svaka oprema ili softver koji je namijenjen ili prilagođen za omogućavanje pristupa u razumljivom obliku zaštićenoj usluzi bez prethodnog odobrenja pružaoca usluge;
   42) interferencija je prisustvo neželjenih signala na ulazu u prijemnik određenog telekomunikacionog sistema kao posljedica emisije, zračenja, indukcije ili njihovih kombinacija iz drugih izvora, koje se manifestuje degradacijom kvaliteta prenosa signala;
   43) štetna interferencija je interferencija koja ugrožava rad radionavigacione službe ili drugih sigurnosnih službi ili na drugi način ozbiljno umanjuje kvalitet, ometa ili izaziva učestale prekide u radu radiokomunikacione službe koja radi u skladu sa propisima;
   44) terminalna oprema je uređaj, odnosno dio uređaja koji se, u cjelini ili pretežno, koristi za pružanje elektronskih komunikacionih usluga, a priključuje se, direktno ili indirektno, na odgovarajuću terminalnu tačku mreže;
   45) terminalna tačka mreže je fizička tačka mreže u kojoj pretplatnik ostvaruje pristup javnoj elektronskoj komunikacionoj mreži;
   46) usluga sa dodatom vrijednošću je usluga koja se pruža putem javnih elektronskih komunikacionih mreža i usluga uz upotrebu posebnih brojeva ili posebnih kodova iz plana numeracije ili plana adresiranja, u svrhu ostvarivanja pristupa unaprijed određenim dodatnim sadržajima ili sa njima povezanim uslugama, izvan opsega javnih komunikacija;
   47) usluga televizije širokog ekrana je usluga koju, u cjelini ili pretežno, čine programi proizvedeni ili montirani u svrhu prikazivanja na proširenom televizijskom ekranu, pri čemu je format 16:9 referentni format za televiziju širokog ekrana.
   48) zaštićena usluga je medijska usluga televizije i radija i druga audiovizuelna medijska usluga, kao i usluga informacionog društva koja se pruža uz naknadu i na osnovu uslovnog pristupa ili pružanje uslovnog pristupa prethodno navedenim uslugama, kao posebne usluge.
   49) usluga informacionog društva je svaka usluga informacionog društva koja se uobičajeno pruža uz naknadu, na daljinu, elektonskim putem i na zahtjev primaoca usluge.
II. NADLEŽNOSTI U OBLASTI ELEKTRONSKIH KOMUNIKACIJA I ORGANIZACIJA NEZAVISNOG REGULATORNOG ORGANA
Nadležnosti Vlade Crne Gore
Član 5
Vlada Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada) u oblasti elektronskih komunikacija:
   1) utvrđuje politiku razvoja elektronskih komunikacija, kao i smjernice za sprovođenje politike razvoja elektronskih komunikacija u Crnoj Gori;
   2) donosi plan namjene radio-frekvencijskog spektra;
   3) daje mišljenje Skupštini Crne Gore (u daljem tekstu: Skupština) na plan rada sa finansijskim planom i na finansijski izvještaj Agencije za elektronske komunikacije i poštansku djelatnost (u daljem tekstu: Agencija);
   4) određuje minimalni skup usluga koje obuhvata Univerzalni servis;
   5) određuje uslove korišćenja elektronskih komunikacionih mreža u slučajevima vanrednih situacija;
   6) obavlja i druge poslove utvrđene ovim zakonom.
Strategija
Član 6
(1) Politika razvoja elektronskih komunikacija utvrđuje se strategijom razvoja elektronskih komunikacija, koju donosi Vlada, na period od pet godina.
(2) Strategijom iz stava 1 ovog člana određuju se dugoročni razvojni ciljevi i smjernice za razvoj elektronskih komunikacija i zadovoljavanje interesa potrošača, uz uvažavanje tehnoloških i ekonomskih kriterijuma, u skladu sa principima zaštite životne sredine, mjere za podsticanje zajedničkog korišćenja elektronske komunikacione mreže, infrastrukture i povezane opreme, a radi povećanja efikasnosti i podsticanja konkurencije na tržištu elektronskih komunikacija.
(3) Radi ostvarivanja ciljeva utvrđenih strategijom razvoja elektronskih komunikacija organ državne uprave nadležan za poslove elektronskih komunikacija (u daljem tekstu: Ministarstvo) utvrđuje godišnje programe i/ili akcione planove za njeno sprovođenje.
(4) Nakon isteka perioda za koji je program i/ili akcioni plan donijet Ministarstvo o realizaciji izvještava Vladu.
Nadležnosti Ministarstva
Član 7
Ministarstvo:
   1) prati sprovođenje utvrđene politike razvoja elektronskih komunikacija;
   2) koordinira aktivnosti kojima se podstiče razvoj elektronskih komunikacija;
   3) koordinira rad sa nadležnim organima državne uprave i Agencijom u vezi sa korišćenjem radio-frekvencija i elektronskih komunikacionih mreža od značaja za odbranu i bezbjednost;
   4) koordinira i sprovodi odluke Vlade o uslovima korišćenja elektronskih komunikacionih mreža i usluga u vanrednim situacijama;
   5) predstavlja Crnu Goru u evropskim i međunarodnim organizacijama i institucijama u oblasti elektronskih komunikacija;
   6) učestvuje u radu upravnih i radnih tijela međunarodnih organizacija i institucija;
   7) obavlja i druge poslove utvrđene ovim zakonom.
Nezavisni regulatorni organ
Član 8
(1) Agencija je nezavisni regulatorni organ koji, u vršenju javnih ovlašćenja u oblasti elektronskih komunikacija, obavlja regulatorne i druge poslove utvrđene zakonom.
(2) Agencija u obavljanju regulatornih i drugih poslova iz stava 1 ovog člana ne smije primati ni tražiti uputstva od državnih i drugih organa i organizacija ili drugih lica.
Pravni položaj Agencije
Član 9
(1) Agencija ima svojstvo pravnog lica.
(2) Skupština ima prava i obaveze osnivača Agencije.
(3) Agencija posluje pod nazivom Agencija za elektronske komunikacije i poštansku djelatnost.
(4) Sjedište Agencije je u Podgorici.
(5) Agencija se upisuje u Centralni registar privrednih subjekata.
(6) Rad Agencije je javan.
Statut Agencije
Član 10
(1) Agencija ima statut kojim se naročito uređuju: način obavljanja djelatnosti od javnog interesa, u skladu sa zakonom; nadležnosti i djelokrug poslova organa i stručnih službi Agencije; način donošenja opštih i drugih akata; prava i dužnosti Savjeta Agencije (u daljem tekstu: Savjet); prava i dužnosti izvršnog direktora Agencije (u daljem tekstu: izvršni direktor); unutrašnja organizacija i druga pitanja od značaja za rad Agencije, u skladu sa zakonom.
(2) Statut Agencije donosi Savjet.
(3) Na statut Agencije saglasnost daje Skupština.
(4) Statut Agencije se objavljuje u "Službenom listu Crne Gore".
Nadležnosti Agencije
Član 11
Agencija, u oblasti elektronskih komunikacija:
   1) donosi propise na osnovu ovlašćenja utvrđenih ovim zakonom;
   2) donosi plan adresiranja i plan numeracije i kontroliše njihovu primjenu;
   3) priprema predlog plana namjene radio-frekvencijskog spektra i kontroliše njegovu primjenu;
   4) donosi planove raspodjele radio-frekvencija i kontroliše njihovu primjenu;
   5) priprema stručne osnove za izradu propisa koje donose Vlada i Ministarstvo na osnovu ovog zakona;
   6) vrši kontrolu i monitoring radio-frekvencijskog spektra;
   7) preduzima mjere radi obezbjeđenja racionalnog upravljanja ograničenim resursima;
   8) vrši koordinaciju korišćenja radio-frekvencija sa organima i/ili organizacijama drugih država;
   9) podstiče racionalno korišćenje elektronske komunikacione infrastrukture u skladu sa ovim zakonom;
   10) sprovodi postupke dodjele ograničenih resursa na nediskriminatornim osnovama;
   11) izdaje odobrenja za korišćenje ograničenih resursa;
   12) vodi i održava registre i baze podataka u skladu sa ovim zakonom;
   13) utvrđuje visinu naknada koje Agenciji plaćaju fizička i pravna lica na način utvrđen ovim zakonom;
   14) rješava po žalbama korisnika, razmatra inicijative i utvrđuje postupak zaštite interesa i prava korisnika;
   15) rješava sporove na tržištu elektronskih komunikacija;
   16) prati razvoj Univerzalnog servisa, upravlja prikupljanjem naknada za finansiranje Univerzalnog servisa i određuje operatora Univerzalnog servisa;
   17) redovno objavljuje podatke o pokazateljima razvoja tržišta u skladu sa ovim zakonom;
   18) sprovodi analizu relevantnih tržišta, utvrđuje operatore sa značajnom tržišnom snagom i preduzima regulatorne mjere za sprječavanje negativnih efekata značajne tržišne snage operatora;
   19) vrši stručni nadzor nad radom operatora, u skladu sa zakonom, tehničkim propisima i standardima, koji se primjenjuju u Crnoj Gori;
   20) vrši stručni nadzor nad izvršavanjem obaveza operatora u vanrednim situacijama;
   21) sarađuje sa regulatornim organima drugih država, a u okviru svojih nadležnosti učestvuje i u radu upravnih i radnih tijela nadležnih evropskih i međunarodnih organizacija i institucija u oblasti elektronskih komunikacija;
   22) ispituje tržište i javno mnjenje i sprovodi otvorene konsultacije u skladu sa ovim zakonom;
   23) obavlja i druge poslove utvrđene zakonom.
Organi Agencije
Član 12
Organi Agencije su Savjet i izvršni direktor.
Savjet Agencije
Član 13
(1) Savjet ima predsjednika i četiri člana.
(2) Predsjednik i članovi Savjeta mogu svoju funkciju u Agenciji obavljati profesionalno ili honorarno.
(3) Predsjednik Savjeta saziva sjednice i predsjedava radom Savjeta, a u njegovom odsustvu zamjenjuje ga član Savjeta koga izabere Savjet.
(4) Redovne sjednice Savjeta održavaju se najmanje jednom mjesečno, a druge po potrebi.
(5) Za svoj rad Savjet odgovara Skupštini.
Nadležnosti Savjeta
Član 14
(1) Savjet donosi:
   1) statut Agencije;
   2) planove raspodjele radio-frekvencija;
   3) plan adresiranja i plan numeracije;
   4) plan rada sa finansijskim planom;
   5) izvještaj o radu sa finansijskim izvještajem;
   6) odluke o visini naknada koje plaćaju fizička i pravna lica, odnosno opšte i druge akte, u skladu sa ovim zakonom i zakonom kojim je uređena oblast poštanskih usluga.
(2) Savjet dostavlja Skupštini izvještaj o radu sa finansijskim izvještajem, kao i plan rada sa finansijskim planom Agencije.
(3) Savjet imenuje i razrješava izvršnog direktora.
(4) Savjet imenuje nezavisnog revizora finansijskih izvještaja Agencije, u skladu sa zakonom kojim se uređuju javne nabavke.
(5) Savjet vrši i druge poslove u skladu sa ovim zakonom i statutom Agencije.
Imenovanje predsjednika i članova Savjeta
Član 15
(1) Predsjednika i članove Savjeta imenuje Skupština, na osnovu javnog konkursa.
(2) Javni konkurs iz stava 1 ovog člana sadrži uslove i kriterijume za izbor kandidata za predsjednika i člana Savjeta.
(3) Matični odbor Skupštine dužan je da raspiše javni konkurs najmanje 180 dana prije isteka mandata predsjednika ili člana Savjeta, odnosno neposredno po razrješenju.
(4) Predsjednik i članovi Savjeta imenuju se na period od pet godina i ne mogu biti imenovani više od dva puta uzastopno.
(5) Odluka po konkursu iz stava 1 ovog člana se objavljuje u "Službenom listu Crne Gore".
Uslovi i kriterijumi za izbor predsjednika i članova Savjeta
Član 16
(1) Za predsjednika i člana Savjeta može biti imenovano lice koje je crnogorski državljanin sa prebivalištem u Crnoj Gori koji, pored opštih, ispunjava i sljedeće posebne uslove:
   1) posjeduje kvalifikaciju visokog obrazovanja obima 240 kredita (CSPK), odnosno završen studijski program u četvorogodišnjem trajanju iz oblasti elektrotehnike, poštanskog saobaćaja, ekonomije ili prava;
   2) ima najmanje pet godina iskustva na poslovima iz oblasti elektronskih komunikacija ili poštanske djelatnosti.
(2) Za kandidate koji u potpunosti ispunjavaju opšte i posebne uslove iz stava 1 ovog člana, u postupku konačnog predlaganja, mogu se uzeti u obzir i sljedeći kriterijumi: dužina i vrsta radnog iskustva, posebne specijalizacije iz oblasti elektronskih komunikacija ili poštanske djelatnosti i poznavanje stranih jezika.
(3) Uz prijavu na javni konkurs iz člana 15 stav 1 ovog zakona kandidat podnosi izjavu kojom se, u slučaju imenovanja za predsjednika ili člana Savjeta, obavezuje da će, u roku od 30 dana od dana imenovanja, otkloniti razloge eventualnog sukoba interesa.
Sprječavanje sukoba interesa
Član 17
Predsjednik i članovi Savjeta ne mogu biti:
   1) poslanici i odbornici;
   2) lica koja bira, imenuje ili postavlja Predsjednik Crne Gore, Skupština, Vlada ili skupština lokalne samouprave;
   3) funkcioneri političkih stranaka (predsjednici stranaka, članovi predsjedništava, njihovi zamjenici, članovi izvršnih i glavnih odbora, kao i drugi stranački funkcioneri);
   4) lica koja su bračni drugovi lica iz tač. 1 do 3 ovog stava ili su sa njima u krvnom srodstvu u pravoj liniji, a u pobočnoj liniji do drugog stepena, srodnici po tazbini do prvog stepena, bračni ili vanbračni drug, usvojilac i usvojenik;
   5) članovi organa upravljanja, vlasnici, akcionari ili vlasnici udjela, kao i lica koja su u radnom odnosu ili obavljaju druge poslove u pravnim licima na koja se primjenjuje ovaj zakon ili zakon kojim je uređena oblast poštanske djelatnosti.
Prestanak mandata predsjedniku ili članu Savjeta
Član 18
Predsjedniku ili članu Savjeta mandat prestaje istekom vremena na koje je imenovan ili razrješenjem.
Razrješenje predsjednika ili člana Savjeta
Član 19
(1) Skupština će razriješiti predsjednika ili člana Savjeta prije isteka mandata, ako:
   1) podnese zahtjev za razrješenje;
   2) je pravosnažno osuđen za krivično djelo na kaznu zatvora u trajanju dužem od šest mjeseci, u periodu dok traju pravne posljedice osude ili ako je osuđen za krivično djelo koje ga čini nedostojnim za vršenje funkcije;
   3) ne izvršava ili nesavjesno, neblagovremeno ili nemarno obavlja svoju dužnost;
   4) svojim ponašanjem i radom dovede u pitanje nezavisnost i ugled Agencije;
   5) je pravosnažnom odlukom lišen poslovne sposobnosti;
   6) se stekne jedan od uslova iz člana 17 ovog zakona;
   7) utvrdi da je prilikom podnošenja prijave na javni konkurs za imenovanje predsjednika ili člana Savjeta dao netačne podatke ili je propustio da pruži podatke o okolnostima bitnim za imenovanje.
(2) Predsjednik ili član Savjeta zahtjev za razrješenje podnosi Skupštini.
(3) Predsjednik ili član Savjeta dužan je da o podnošenju zahtjeva za razrješenje obavijesti Savjet, u roku od osam dana od dana podnošenja zahtjeva.
(4) Razlozi za razrješenje predsjednika i članova Savjeta posebno se obrazlažu.
(5) Odluka o razrješenju objavljuje se u "Službenom listu Crne Gore".
Izvršni direktor
Član 20
(1) Izvršni direktor obavlja svoju funkciju u Agenciji profesionalno.
(2) Izvršni direktor:
   1) zastupa i predstavlja Agenciju;
   2) odgovara za zakonitost rada Agencije i organizuje rad stručnih službi Agencije;
   3) odlučuje o pravima, obavezama i odgovornostima zaposlenih u Agenciji;
   4) podnosi zahtjev za pokretanje prekršajnog postupka pred nadležnim sudom;
   5) predlaže plan rada sa finasijskim planom, izvještaj o radu sa finansijskim izvještajem i druge opšte i pojedinačne akte i izvršava odluke Savjeta;
   6) stara se o obezbjeđivanju javnosti rada Agencije;
   7) vrši i druge poslove u skladu sa ovim zakonom i statutom Agencije.
(3) Izvršni direktor za svoj rad odgovara Savjetu.
Imenovanje izvršnog direktora
Član 21
(1) Izvršnog direktora imenuje Savjet, na period od četiri godine, na osnovu javnog konkursa.
(2) Za izvršnog direktora može biti imenovano lice koje ispunjava uslove iz čl. 16 i 17 ovog zakona.
(3) Savjet je dužan da raspiše javni konkurs najmanje 90 dana prije isteka mandata izvršnog direktora, odnosno neposredno po razrješenju.
(4) Izvršni direktor ne može biti imenovan više od dva puta uzastopno.
(5) Odluka o imenovanju izvršnog direktora objavljuje se u "Službenom listu Crne Gore".
Prestanak mandata i razrješenje izvršnog direktora
Član 22
(1) Izvršnom direktoru mandat prestaje istekom vremena na koje je imenovan ili razrješenjem.
(2) Na razrješenje izvršnog direktora prije isteka mandata shodno se primjenjuje odredba člana 19 stav 1 ovog zakona.
(3) Razlozi za razrješenje izvršnog direktora posebno se obrazlažu.
(4) Odluka o razrješenju izvršnog direktora objavljuje se u "Službenom listu Crne Gore".
Prava i obaveze iz radnog odnosa
Član 23
Predsjednik i članovi Savjeta, izvršni direktor i zaposleni u Agenciji prava i obaveze iz radnog odnosa ostvaruju u skladu sa opštim propisima o radu, ovim zakonom i opštim aktima Agencije.
Finansiranje Agencije
Član 24
(1) Sredstva za rad Agencije obezbjeđuju se iz prihoda od:
   1) naknada koje Agenciji plaćaju operatori na tržištu elektronskih komunikacija, a koje se koriste za vršenje poslova regulacije i nadzora tržišta
   2) naknada koje se Agenciji plaćaju za korišćenje radio-frekvencija, brojeva i adresa;
   3) ostalih naknada i drugih izvora, u skladu sa zakonom.
(2) U postupku izrade plana rada Agencija je dužna da obavi konsultacije sa operatorima i drugim zainteresovanim subjektima na tržištu elektronskih komunikacija i poštanskih usluga.
(3) Finansijskim planom projektuju se ukupni prihodi i rashodi neophodni za realizaciju plana rada, uključujući i rezerve za nepredviđene izdatke, razdvojeni po oblastima: regulacije i nadzora tržišta elektronskih komunikacija, regulacije i nadzora tržišta poštanskih usluga, kao i upravljanja i nadzora korišćenja ograničenih resursa, u skladu sa aktivnostima predviđenim planom rada.
(4) Plan rada sa finansijskim planom Agencije za narednu godinu usvaja Skupština.
(5) Ako Skupština ne usvoji finansijski plan iz stava 4 ovog člana, prije početka godine za koju se donosi, rashodi Agencije za svaki naredni kvartal do usvajanja finansijskog plana ne smiju biti veći od jedne četvrtine iznosa sredstava iz finansijskog plana za prethodnu godinu.
Računovodstvo Agencije
Član 25
Agencija vodi odvojeno računovodstvo za sredstva koja se koriste za obavljanje poslova u oblasti elektronskih komunikacija i prihode ostvarene po tim osnovama, a posebno u odnosu na sredstva u oblasti poštanske djelatnosti, u skladu sa zakonom kojim se uređuje poštanska djelatnost.
Izvještaj o radu Agencije sa Finansijskim izvještajem
Član 26
(1) U izvještaju o radu Agencije navode se podaci o:
   1) razvoju sektora elektronskih komunikacija;
   2) uvedenim regulatornim mjerama;
   3) ostvarivanju i kvalitetu Univerzalnog servisa u sektoru elektronskih komunikacija;
   4) dodijeljenim ograničenim resursima;
   5) razvoju tržišta poštanske djelatnosti;
   6) ostvarivanju i kvalitetu univerzalne poštanske usluge;
   7) ostvarivanju prava i zaštiti interesa korisnika elektronskih komunikacionih i poštanskih usluga;
   8) izvršenim zadacima Agencije utvrđenim planom rada.
(2) Finansijski izvještaj sadrži finansijske pokazatelje poslovanja Agencije.
(3) Finansijski izvještaj Agencije podliježe godišnjoj reviziji od strane nezavisnog ovlašćenog revizora.
(4) Troškove revizije plaća Agencija.
(5) Izvještaj o radu sa finansijskim izvještajem razmatra i usvaja Skupština.
Višak prihoda nad rashodima
Član 27
Ako se godišnjim obračunom prihoda i rashoda Agencije utvrdi da su ukupno ostvareni prihodi Agencije veći od ukupno ostvarenih rashoda, višak prihoda se izdvaja na poseban račun i može se isključivo koristiti za ispunjenje zakonskih obaveza vezanih za funkciju Agencije u narednoj kalendarskoj godini.
Javnost rada Agencije
Član 28
(1) Propise koje donosi na osnovu ovlašćenja iz ovog zakona Agencija objavljuje u "Službenom listu Crne Gore" i na internet stranici Agencije.
(2) Pored propisa iz stava 1 ovog člana Agencija na svojoj internet stranici objavljuje:
   1) odluke Savjeta;
   2) izvode iz registara i baza podataka koje vodi u skladu sa ovim zakonom;
   3) uporedne preglede kvaliteta i cijena usluga i druge podatke od interesa za zaštitu korisnika;
   4) statističke podatke i druge pokazatelje razvoja tržišta elektronskih komunikacija i tržišta poštanskih usluga;
   5) plan rada sa finansijskim planom;
   6) izvještaj o radu sa finansijskim izvještajem i izvještajem revizora;
   7) druge podatke i informacije u vezi sa radom Agencije, u skladu sa ovim zakonom, zakonom kojim se uređuje poštanska djelatnost i zakonom kojim se uređuje slobodan pristup informacijama.
(3) Podaci koji se, u smislu ovog zakona, zakona kojima se uređuje tajnost podataka, zaštita podataka o ličnosti i zaštita neobjavljenih podataka, smatraju povjerljivim ne objavljuju se.
Registri Agencije
Član 29
(1) Agencija vodi registre u oblasti elektronskih komunikacija: operatora, dodijeljenih radio-frekvencija, dodijeljenih brojeva i adresa i elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme.
(2) Sadržaj i način vođenja registara iz stava 1 ovog člana propisuje Agencija.
(3) U registrima iz stava 1 ovog člana vode se podaci o operatorima, odnosno izdatim odobrenjima za korišćenje ograničenih resursa pet godina nakon prestanka rada operatora, odnosno isteka odobrenja za korišćenje ograničenih resursa.
Prikupljanje podataka
Član 30
(1) Operator je dužan da, na pisani zahtjev, Agenciji dostavi podatke kojima raspolaže, uključujući i finansijske, kao i podatke koji se odnose na razvoj mreže ili usluga koji mogu biti od uticaja na njegove veleprodajne usluge, osim podataka iz čl. 180 i 181 ovog zakona.
(2) Od operatora sa značajnom tržišnom snagom na veleprodajnim tržištima Agencija može zahtijevati da dostavi računovodstvene podatke o maloprodajnim tržištima koja su povezana sa veleprodajnim tržištima.
(3) Zahtjevom iz stava 1 ovog člana određuje se vrsta podataka, svrha njihovog prikupljanja i rok u kome je operator dužan da dostavi tražene podatke, primjereno svrsi zbog koje se dostavljanje podataka zahtijeva.
(4) Operator je dužan da podatke iz st. 1 i 2 ovog člana dostavi u formi i roku koji odredi Agencija.
(5) Pristup podacima iz st. 1 i 2 ovog člana i postupak za ostvarivanje pristupa, u skladu sa zakonom kojim se uređuje slobodan pristup informacijama, može se izvršiti pod uslovima koje utvrdi Agencija.
Postupanje sa povjerljivim podacima
Član 31
(1) Operator koji na osnovu zahtjeva iz člana 30 st. 1 i 2 ovog zakona Agenciji dostavlja podatke dužan je da jasno navede koje podatke smatra povjerljivim.
(2) Ako su podaci koji su dostavljeni označeni kao povjerljivi, suprotno zakonu kojim se uređuje tajnost podataka, zaštita podataka o ličnosti i zaštita neobjavljenih podataka, Agencija ih neće smatrati povjerljivim.
(3) Agencija je dužna da sa podacima iz člana 30 st. 1 i 2 ovog zakona postupa na način kojim se obezbjeđuje njihova povjerljivost, ako se radi o povjerljivim podacima.
Način donošenja odluka
Član 32
(1) U postupku pred Agencijom, Savjet odlučuje većinom glasova od ukupnog broja članova Savjeta.
(2) Na postupak pred Agencijom primjenjuju se odredbe zakona kojim je uređen upravni postupak, ako ovim zakonom nije drukčije određeno.
(3) O pravima i zaštiti interesa korisnika Savjet odlučuje u roku od 30 dana od dana podnošenja zahtjeva.
(4) O pravima i obavezama operatora Savjet odlučuje bez odlaganja, a najkasnije u roku od 90 dana od dana pokretanja postupka.
(5) Protiv odluka Agencije može se pokrenuti upravni spor.
Javne konsultacije
Član 33
(1) U pripremi akata koji mogu imati značajan uticaj na tržište elektronskih komunikacija i poštanskih usluga, Agencija sprovodi javne konsultacije.
(2) Javne konsultacije za akte kojima se vrši određivanje opštih uslova za obavljanje djelatnosti elektronskih komunikacija, određivanje i analiza tržišta koja mogu biti predmet prethodne regulacije, određivanje operatora sa značajnom tržišnom snagom i utvrđivanje njihovih obaveza, kao i uređuju odnosi u vezi sa zajedničkim korišćenjem elektronske komunikacione infrastrukture, pristupom i interkonekcijom, u skladu sa ovim zakonom, traju najmanje 30 dana.
(3) Javne konsultacije u pripremi drugih akata traju najmanje 15 dana.
(4) Način vođenja javnih konsultacija uređuje se propisom Agencije.
(5) Pisani izvještaj o sprovođenju javnih konsultacija dostavlja se učesnicima javnih konsultacija i obavezno sadrži obrazloženje stavova Agencije u odnosu na predloge koji su dostavljeni u procesu javnih konsultacija.
Posredovanje u sporovima
Član 34
(1) Agencija može, na zahtjev operatora, posredovati u rješavanju spora između operatora.
(2) Postupak posredovanja iz stava 1 ovog člana Agencija je dužna da okonča u roku od 90 dana od dana podnošenja zahtjeva za posredovanje.
Saradnja sa drugim nadležnim organima
Član 35
Agencija, u oblasti elektronskih komunikacija, naročito sarađuje sa:
   1) Ministarstvom, u sprovođenju ovog zakona;
   2) organom nadležnim za zaštitu konkurencije,podnošenjem zahtjeva za davanje mišljenja i predlaganjem i pokretanjem postupka pred tim organom u slučajevima sprječavanja, ograničavanja ili narušavanja konkurencije na tržištu, u skladu sa ovim zakonom i zakonom kojim se uređuje zaštita konkurencije na tržištu;
   3) organom državne uprave nadležnim za zaštitu potrošača, u skladu sa ovim zakonom i zakonom kojim se uređuje zaštita potrošača;
   4) organom državne uprave nadležnim za zaštitu životne sredine, u skladu sa ovim zakonom i zakonom kojim se uređuje zaštita životne sredine;
   5) regulatornim organom nadležnim za oblast audio vizuelnih medijskih usluga, u skladu sa ovim zakonom i zakonom kojim se uređuju elektronski mediji;
   6) organom nadležnim za zaštitu ličnih podataka, u skladu sa ovim zakonom i zakonom kojim se uređuje zaštita ličnih podataka;
   7) organima državne uprave nadležnim za prevenciju, odnosno zaštitu od ugrožavanja bezbjednosti informacionih sistema, u skladu sa ovim zakonom, zakonom kojim se uređuje informaciona bezbjednost i zakonom kojim se uređuje slobodan pristup informacijama.
III. ELEKTRONSKA KOMUNIKACIONA INFRASTRUKTURA I POVEZANA OPREMA
Elektronska komunikaciona infrastruktura i povezana oprema
Član 36
Elektronska komunikaciona infrastruktura i povezana oprema obuhvata infrastrukturu i opremu povezanu sa elektronskom komunikacionom mrežom ili elektronskom komunikacionom uslugom, koja omogućava ili podržava pružanje usluga ili se može koristiti radi pružanja usluga, uključujući i zgrade ili ulaze u zgrade, kablovsku kanalizaciju i vodove u zgradama, antene, antenske i druge stubove, potporne konstrukcije, cijevi i kanale, šahtove i razvodne ormane, kao i sisteme uslovnog pristupa i povezane usluge.
Elektronska komunikaciona mreža i usluga
Član 37
(1) Elektronska komunikaciona mreža obuhvata sistem prenosa i, u skladu sa kapacitetima, uređaje za komutaciju ili usmjeravanje i druga sredstva, uključujući pasivne mrežne elemente, koji omogućavaju prenos signala pomoću žičanih, radio, optičkih ili drugih elektromagnetnih sistema, uključujući satelitske mreže, fiksne i mobilne zemaljske mreže (sa komutacijom kola i paketa, uključujući Internet), elektroenergetske kablovske sisteme, u dijelu koji se koristi za prenos signala, mreže koje se koriste za prenos i distribuciju medijskih sadržaja do krajnjih korisnika, bez obzira na vrstu informacija koje se prenose.
(2) Elektronska komunikaciona mreža koja se koristi u cjelini ili pretežno za pružanje javnih elektronskih komunikacionih usluga i omogućava prenos informacija između terminalnih tačaka mreže, u smislu ovog zakona, smatra se javnom elektronskom komunikacionom mrežom.
(3) Elektronska komunikaciona usluga je usluga koja se, po pravilu, pruža uz naknadu, a sastoji se u cjelini ili pretežno od prenosa signala elektronskim komunikacionim mrežama, uključujući telekomunikacione usluge i usluge prenosa medijskih sadržaja, koja ne obuhvata usluge pružanja medijskih sadržaja ili obavljanja uređivačke kontrole nad medijskim sadržajima koji se prenose putem elektronskih komunikacionih mreža i usluga, kao ni usluge informacionog društva koje se, u cjelini ili pretežno, ne sastoje od prenosa signala elektronskim komunikacionim mrežama.
(4) Elektronska komunikaciona usluga koja se pruža pod tržišnim uslovima, u smislu ovog zakona, smatra se javnom elektronskom komunikacionom uslugom.
Obezbjeđivanje elektronskih komunikacionih mreža i usluga
Član 38
Svako fizičko ili pravno lice može graditi, obezbjeđivati i koristiti elektronske komunikacione mreže, elektronsku komunikacionu infrastrukturu i pružati elektronske komunikacione usluge pod uslovima koji su utvrđeni ovim zakonom i drugim propisima, ako se time ne ugrožava život i zdravlje ljudi, životna sredina i nacionalna bezbjednost.
Izgradnja i korišćenje elektronskih komunikacionih mreža
Član 39
(1) Fizičko ili pravno lice dužno je da prilikom izgradnje i korišćenja elektronskih komunikacionih mreža, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, kao i pružanja elektronskih komunikacionih usluga omogući potpuni nadzor i kontrolu nad izgradnjom i korišćenjem elektronskih komunikacionih mreža, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, kao i pružanjem elektronskih komunikacionih usluga.
(2) Elektronska komunikaciona mreža, elektronska komunikaciona infrastruktura i povezana oprema planira se, projektuje, proizvodi, gradi, održava i koristi u skladu sa međunarodnim i crnogorskim standardima i tehničkim specifikacijama koji se primjenjuju u Crnoj Gori, na način da:
   1) ne izaziva smetnje u radu drugih elektronskih komunikacionih mreža i elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme;
   2) licima sa invaliditetom omogući pristup i dostupnost javnih elektronskih komunikacionih usluga.
(3) Na javnu elektronsku komunikacionu mrežu može se priključiti elektronska komunikaciona mreža, elektronska komunikaciona infrastruktura i povezana oprema, pod uslovom da ispunjava tehničke uslove koji omogućavaju: slobodan izbor operatora i terminalne opreme, sigurnost upotrebe, integritet javne elektronske komunikacione mreže i interoperabilnost javnih elektronskih komunikacionih usluga.
(4) Operator, odnosno vlasnik elektronske komunikacione mreže, elektronske komunkacione infrastrukture i povezane opreme dužan je da, 15 dana prije početka izgradnje, Agenciji dostavi pisano obavještenje o početku izgradnje, lokaciji izgradnje i tehničkim karakteristikama planirane mreže, infrastrukture i povezane opreme ili njihovih elemenata.
(5) Operator, odnosno vlasnik elektronske komunikacione mreže, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme dužan je da, u roku od sedam dana od dana početka korišćenja, Agenciji dostavi pisano obavještenje o početku korišćenja i tehničkim karakteristikama mreže, infrastrukture i povezane opreme.
(6) Upotrebne i druge uslove za planiranje, izgradnju, održavanje i korišćenje pojedinih vrsta elektronskih komunikacionih mreža, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme propisuje Agencija.
Planiranje
Član 40
(1) Planiranje elektronskih komunikacionih mreža, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme planskim dokumentima vrši se na način kojim se ne ograničava njihov razvoj i ne ugrožava život i zdravlje ljudi, prostor i životna sredina.
(2) Agencija i operatori su dužni da, na zahtjev nosioca pripremnih poslova na izradi i donošenju planskog dokumenta, dostave podatke o postojećim i planiranim elektronskim komunikacionim mrežama, elektronskoj komunikacionoj infrastrukturi i povezanoj opremi u zoni zahvata planskog dokumenta.
(3) U postupku pripreme planskog dokumenta Agenciji se dostavlja zahtjev za davanje mišljenja o usklađenosti planiranja elektronskih komunikacionih mreža, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme sa ovim zakonom
Elektronska komunikaciona mreža u objektima
Član 41
(1) Prilikom izgradnje stambenih i poslovnih objekata namijenjenih daljoj prodaji ili zajedničkom korišćenju, investitor objekta dužan je da obezbijedi izgradnju elektronske komunikacione mreže, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, isključivo za taj objekat, u skladu sa projektnom dokumentacijom.
(2) Elektronska komunikaciona mreža, elektronska komunikaciona infrastruktura i povezana oprema iz stava 1 ovog člana grade se na način koji omogućava jednostavan prilaz, zamjenu, unaprjeđenje i korišćenje koje nije uslovljeno načinom upotrebe pojedinih korisnika ili operatora.
(3) Investitor objekta iz stava 1 ovog člana dužan je da obezbijedi odgovarajuće priključke na javne elektronske komunikacione mreže, primjerene namjeni objekta.
(4) Elektronska komunikaciona mreža, elektronska komunikaciona infrastruktura i povezana oprema u objektu gradi se i ugrađuje na način koji omogućava vlasnicima objekta slobodan izbor operatora, a svim operatorima pristup objektu pod jednakim uslovima.
(5) Vlasnici poslovnog ili stambenog prostora, odnosno skupština etažnih vlasnika u izgrađenom objektu dužni su da, pod jednakim uslovima, omoguće pristup svim operatorima radi postavljanja, održavanja i razvoja elektronskih komunikacionih mreža, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme.
(6) Bliže tehničke i druge uslove za projektovanje, izgradnju i korišćenje elektronske komunikacione mreže, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme u objektima propisuje Agencija.
Radovi u zoni elektronskih komunikacionih mreža
Član 42
(1) U blizini elektronskih komunikacionih mreža, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme ne smiju se izvoditi radovi, planirati novi objekti, saditi sadnice ili preduzimati druge radnje koje ih mogu oštetiti ili ometati njihov rad.
(2) U zaštitnoj zoni ili radio-koridoru radio-stanice ne smiju se izvoditi radovi, planirati novi objekti, postavljati tehnička oprema ili obavljati druge radnje koje mogu ometati prostiranje elektromagnetnih talasa ili prouzrokovati smetnje u radio-komunikacijama.
(3) Ministarstvo, uz saglasnost organa državne uprave nadležnog za poslove uređenja prostora, u skladu sa zakonom kojim se uređuje uređenje prostora i izgradnja objekata, propisuje parametre elektronskih komunikacionih mreža, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, širine zaštitnih zona i vrste radio koridora u čijoj zoni nije dopušteno planiranje drugih objekata iz st. 1 i 2 ovog člana.
Zaštita i/ili izmještanje elektronskih komunikacionih mreža
Član 43
(1) Kada je radi izvođenja radova potrebna zaštita i/ili izmještanje elektronske komunikacione mreže ili elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme investitor je dužan da:
   1) u skladu sa planskim dokumentom izradi projekat zaštite i/ili izmještanja elektronske komunikacione mreže ili elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme i za projekat pribavi saglasnost vlasnika;
   2) najmanje 30 dana prije roka predviđenog za početak radova obavijesti vlasnika elektronske komunikacione mreže ili elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, kao i da mu obezbijedi pristup radi nadzora nad izvođenjem radova;
   3) obezbijedi zaštitu i/ili izmještanje elektronske komunikacione mreže ili elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme o svom trošku, osim u slučajevima kada se zaštita i/ili izmještanje elektronske komunikacione mreže ili elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme vrši radi izvođenja radova u skladu sa propisima kojima se uređuje putna, željeznička, aerodromska i lučka infrastruktura.
(2) Ako elektronska komunikaciona mreža ili elektronska komunikaciona infrastruktura i povezana oprema koju treba zaštititi i/ili izmjestiti nije izgrađena u skladu sa zakonom, njena zaštita i/ili izmještanje vrši se o trošku vlasnika.
Izgradnja u pojasu saobraćajne infrastrukture
Član 44
(1) Prilikom planiranja javnih puteva, željezničke infrastrukture, aerodroma sa pripadajućom infrastrukturom i lučke infrastrukture planiraju se i kapaciteti za elektronsku komunikacionu mrežu, elektronsku komunikacionu infrastrukturu i povezanu opremu.
(2) Investitor infrastrukture iz stava 1 ovog člana dužan je da, 30 dana prije početka izrade projekta, dostavi Agenciji obavještenje o planiranoj trasi saobraćajnice.
(3) Agencija je dužna da obavještenje iz stava 2 ovog člana, bez odlaganja, objavi na svojoj internet stranici.
(4) Investitor infrastrukture iz stava 1 ovog člana, na zahtjev operatora, dužan je da, pod jednakim uslovima, obezbijedi korišćenje raspoloživih kapaciteta za elektronske komunikacione mreže, elektronsku komunikacionu infrastrukturu i povezanu opremu.
Pravo službenosti
Član 45
(1) Vlasnici nepokretnosti dužni su da operatorima omoguće nesmetan pristup do nepokretnosti i na nepokretnost radi izgradnje, održavanja i korišćenja elektronskih komunikacionih mreža i elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme.
(2) Međusobna prava i obaveze operatora i vlasnika nepokretnosti uređuju se ugovorom.
(3) Ako operator i vlasnik nepokretnosti ne postignu sporazum o utvrđivanju prava službenosti i o visini odgovarajuće naknade, odluku o tome donosi nadležni sud.
(4) Na druga pitanja u vezi prava službenosti primjenjuju se odredbe zakona kojim se uređuju svojinsko-pravni odnosi.
(5) Operator je dužan da, prilikom izgradnje elektronskih komunikacionih mreža i elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme na tuđem zemljištu i objektu, sprovede mjere zaštite elektronske komunikacione mreže, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme od oštećenja do kojih bi moglo da dođe redovnim korišćenjem tog zemljišta ili objekta.
IV. OBAVLJANJE DJELATNOSTI JAVNIH ELEKTRONSKIH KOMUNIKACIJA
Prijava i registar operatora
Član 46
(1) Pravno ili fizičko lice dužno je da, prije početka korišćenja, odnosno operator prije prestanka ili izmjene režima korišćenja javnih elektronskih komunikacionih mreža ili pružanja javnih elektronskih komunikacionih usluga, u pisanoj formi, podnese prijavu Agenciji.
(2) Operator, u smislu ovog zakona, je fizičko ili pravno lice, odnosno preduzetnik koji pruža ili ima pravo da pruža javnu elektronsku komunikacionu uslugu ili da daje na korišćenje javnu elektronsku komunikacionu mrežu ili javnu elektronsku komunikacionu infrastrukturu i povezanu opremu.
(3) Prijava iz stava 1 ovog člana podnosi se Agenciji, najmanje 15 dana prije početka korišćenja,odnosno prestanka ili izmjene režima korišćenja javnih elektronskih komunikacionih mreža ili pružanja javnih elektronskih komunikacionih usluga.
(4) Prijava iz stava 1 ovog člana sadrži:
   1) za fizičko lice - ime i prezime, jedinstveni matični broj i adresu, odnosno ime i prezime, datum i mjesto rođenja, državu koja je izdala pasoš ili ličnu kartu i broj tog dokumenta za strano fizičko lice;
   2) za pravno lice - naziv privrednog društva, sjedište, matični i registarski broj, broj računa i ime i prezime zastupnika;
   3) kratak opis javnih elektronskih komunikacionih mreža, odnosno javnih elektronskih komunikacionih usluga, kojim se prikazuju karakteristike mreže, odnosno usluge;
   4) predviđeni datum početka, izmjene ili prestanka režima korišćenja javnih elekronskih komunikacionih mreža ili pružanja javnih elektronskih komunikacionih usluga.
(5) Uz prijavu iz stava 1 ovog člana podnosi se dokaz da je podnosilac prijave registrovan za obavljanje djelatnosti elektronskih komunikacija.
(6) Operator je dužan da obavijesti Agenciju o promjeni podataka iz stava 4 tač. 1 i 2 i stava 5 ovog člana, u roku od 15 dana od dana promjene, odnosno o promjeni podataka iz stava 4 tač. 3 i 4 ovog člana, najmanje 15 dana prije predviđenog datuma promjene.
(7) Prijava iz stava 1 ovog člana podnosi se na obrascu koji propisuje Agencija.
Postupanje po prijavi
Član 47
(1) Agencija je dužna da, u roku od sedam dana od dana prijema uredne prijave iz člana 46 stav 1 ovog zakona, upiše operatora u registar operatora ili izvrši izmjenu ili brisanje iz registra i izda potvrdu o upisu, izmjeni ili brisanju iz registra.
(2) Ako prijava ne sadrži podatke iz člana 46 stav 4 ovog zakona, Agencija će, u roku od sedam dana od dana prijema prijave, obavijestiti podnosioca prijave da dopuni prijavu u roku koji ne može biti kraći od sedam dana.
Odvojeno računovodstvo
Član 48
(1) Ako pravno lice čija pretežna djelatnost nije djelatnost elektronskih komunikacija namjerava da sopstvenu elektronsku komunikacionu mrežu i/ili elektronsku komunikacionu infrastrukturu i povezanu opremu daje na korišćenje ili je koristi za pružanje javnih elektronskih komunikacionih usluga, dužno je da Agenciji podnese prijavu u skladu sa članom 46 stav 1 ovog zakona.
(2) Pravno lice iz stava 1 ovog člana dužno je da osnuje izdvojeno pravno lice za pružanje djelatnosti javnih elektronskih komunikacija ili da vodi odvojeno računovodstvo po djelatnostima, na način da se odvojeno iskazuju prihodi i rashodi ostvareni na osnovu davanja na korišćenje elektronske komunikacione mreže i/ili elektronske komunikacione infrastrukture ili pružanja javnih elektronskih komunikacionih usluga od drugih djelatnosti.
Prava na osnovu prijave
Član 49
(1) Podnosilac prijave, odnosno operator iz člana 46 stav 1 ovog zakona, na osnovu uredne prijave, stiče pravo da koristi javne elektronske komunikacione mreže i/ili pruža javne elektronske komunikacione usluge.
(2) Pravo iz stava 1 ovog člana obuhvata:
   1) obavljanje djelatnosti javnih elektronskih komunikacija;
   2) pregovaranje i dogovaranje pristupa i interkonekcije na državnom i međunarodnom nivou;
   3) određivanje za operatora jedne ili više univerzalnih usluga, u skladu sa ovim zakonom;
   4) korišćenje i drugih prava utvrđenih ovim zakonom.
Brisanje iz registra
Član 50
Agencija će brisati operatora iz registra operatora u sljedećim slučajevima:
   1) ako operator u pisanom obliku obavijesti Agenciju o prestanku obavljanja prijavljene djelatnosti;
   2) ako operator ne obavlja prijavljenu djelatnost duže od godinu dana neprekidno;
   3) ako je operatoru pravosnažnom presudom zabranjeno obavljanje prijavljene djelatnosti;
   4) i u drugim slučajevima, u skladu sa zakonom.
Godišnja naknada za vršenje poslova regulacije i nadzora tržišta
Član 51
(1) Za vršenje poslova regulacije i nadzora tržišta u oblasti elektronskih komunikacija Agencija od operatora naplaćuje godišnju naknadu.
(2) Visina naknade iz stava 1 ovog člana iznosi do 1,5 % ukupnog prihoda operatora ostvarenog u prethodnoj godini, po osnovu pružanja javnih elektronskih komunikacionih usluga i davanja na korišćenje elektronskih komunikacionih mreža, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, do nivoa koji pokriva troškove vršenja poslova regulacije i nadzora tržišta, u sektoru elektronskih komunikacija, utvrđenih finansijskim planom Agencije.
(3) Visinu naknade iz stava 1 ovog člana Agencija utvrđuje rješenjem za svaku kalendarsku godinu.
(4) Operator je dužan da, u roku od 15 dana od dana dostavljanja rješenja iz stava 3 ovog člana, uplati sredstva iz stava 1 ovog člana.
Prijava prihoda
Član 52
(1) Operator je dužan da za kalendarsku godinu, najkasnije do kraja trećeg mjeseca tekuće godine, prijavi Agenciji visinu prihoda po osnovu pružanja javnih elektronskih komunikacionih usluga i davanja na korišćenje elektronske komunikacione mreže, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, ostvarenih u prethodnoj godini.
(2) Ako operator ne prijavi visinu prihoda u roku iz stava 1 ovog člana, Agencija kao osnovicu za obračun godišnje naknade za troškove regulacije i nadzora tržišta iz člana 51 stav 1 ovog zakona uzima ukupan prihod operatora iz prethodne poslovne godine, na osnovu podataka operatora dostavljenih organu uprave nadležnom za poslove javnih prihoda.
(3) Operator, koji pored djelatnosti elektronskih komunikacija obavlja i druge djelatnosti, dužan je da vodi odvojeno računovodstvo po djelatnostima, kojim se odvojeno iskazuje prihod ostvaren po osnovu davanja na korišćenje elektronske komunikacione mreže i/ili elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme ili pružanja javnih elektronskih komunikacionih usluga.
(4) Ako operator ne vodi odvojeno računovodstvo, u skladu sa stavom 3 ovog člana, Agencija kao osnovicu za obračun godišnje naknade za troškove regulacije i nadzora tržišta iz člana 51 stav 1 ovog zakona uzima ukupan prihod operatora iz prethodne poslovne godine, a na osnovu podataka operatora dostavljenih organu uprave nadležnom za poslove javnih prihoda.
(5) Ako Agencija sumnja u tačnost podataka iz st. 1, 2 i 3 ovog člana, može ovlastiti revizora koji će izvršiti provjeru tih podataka.
(6) Ako se revizijom iz stava 5 ovog člana utvrdi da prihod operatora odstupa za više od 3 % od prijavljenog prihoda, Agencija kao osnovicu za obračun naknade iz člana 51 stav 1 ovog zakona uzima visinu prihoda iz izvještaja revizora, a troškove revizije plaća operator.
Zajedničko korišćenje elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme
Član 53
(1) Radi racionalnog korišćenja prostora, zaštite životne sredine i zdravlja ljudi, bezbjednosti, uređenja prostora i zaštite kulturnih dobara, izgradnje i korišćenja elektronske komunikacione mreže, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, operator je dužan da svoju djelatnost obavlja na način kojim se omogućava zajedničko korišćenje elemenata elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, u skladu sa raspoloživim kapacitetima.
(2) Podatke koji su od značaja za zajedničko korišćenje raspoloživih kapaciteta elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme operator objavljuje i ažurira na svojoj internet stranici.
(3) Operator je dužan da, na zahtjev drugog operatora za zajedničko korišćenje elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, odgovori u roku od 15 dana od dana prijema zahtjeva.
(4) Ako operator odbije zahtjev drugog operatora iz stava 3 ovog člana ili u roku od 45 dana od dana podnošenja zahtjeva nije postignut dogovor o zajedničkom korišćenju, na zahtjev operatora o zajedničkom korišćenju odlučuje Agencija.
Dogovaranje o zajedničkom korišćenju
Član 54
(1) Operatori su dužni da se dogovaraju o zajedničkom korišćenju elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, ako je takvo korišćenje tehnički izvodljivo i ne izaziva smetnje u korišćenju te infrastrukture i povezane opreme.
(2) Međusobna prava i obaveze operatora u zajedničkom korišćenju elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme uređuju se ugovorom.
(3) Ako nije podnijet zahtjev za zajedničko korišćenje elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, a Agencija ocijeni da, radi zaštite prostora, životne sredine, zdravlja ljudi, bezbjednosti, zaštite kulturnih dobara ili racionalnog korišćenja zemljišta, treba obezbijediti zajedničko korišćenje elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, naložiće zajedničko korišćenje i odrediće uslove i pravila za zajedničko korišćenje.
(4) Prije odlučivanja o zajedničkom korišćenju iz stava 3 ovog člana Agencija će sprovesti postupak javnih konsultacija.
(5) Agencija ne smije naložiti zajedničko korišćenje elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme koje bi uticalo na stvarna prava trećeg lica, bez saglasnosti tog lica.
(6) Bliži uslovi i način zajedničkog korišćenja elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, kao i mjere za povećanje raspoloživosti slobodnih kapaciteta u toj infrastrukturi, utvrđuju se propisom Agencije, uz saglasnost organa državne uprave nadležnog za zaštitu životne sredine i uređenje prostora.
Podaci o elektronskoj komunikacionoj infrastrukturi i povezanoj opremi
Član 55
(1) Evidenciju o vrsti, raspoloživosti i geografskoj lokaciji elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme koja može biti od interesa za zajedničko korišćenje vodi Agencija.
(2) Operatori su dužni da podatke iz stava 1 ovog člana dostavljaju Agenciji, kvartalno.
(3) Agencija propisuje vrstu i način dostavljanja i objavljivanja podataka iz stava 1 ovog člana.
Pristup i interkonekcija
Član 56
(1) Operator ima pravo, a na zahtjev drugog operatora dužan je da pregovara o pristupu i interkonekciji svojih mreža radi pružanja javno dostupnih elektronskih komunikacionih usluga i obezbjeđivanja njihove interoperabilnosti.
(2) Podatke koji su od interesa za obavljanje pregovora o pristupu i interkonekciji operator objavljuje i ažurira na svojoj internet stranici.
(3) Prava i obaveze u vezi sa pristupom i interkonekcijom operatori uređuju ugovorom, u skladu sa ovim zakonom.
(4) Ugovor iz stava 3 ovog člana sadrži:
   1) ugovorne strane;
   2) predmet ugovora;
   3) usluge koje se pružaju, dogovoreni kvalitet i vremenske rokove;
   4) komercijalne uslove;
   5) održavanje operativnosti mreže;
   6) interoperabilnost usluga;
   7) rok na koji se ugovor zaključuje, odnosno uslovi za prestanak ugovora i otkazni rok, ako je zaključen na neodređeno vrijeme;
   8) procedure za zaštitu podataka u pružanju usluga;
   9) sankcije u slučaju nepoštovanja ugovora;
   10) način i postupak utvrđivanja odgovornosti za usluge koje se pružaju trećoj strani;
   11) druge elemente, u skladu sa zakonom.
(5) Na zahtjev drugog operatora za pristup ili interkonekciju, operator je dužan da odgovori u roku od 15 dana od dana prijema zahtjeva.
Evidentiranje ugovora i zaštita podataka
Član 57
(1) Operator je dužan da primjerak zaključenog ugovora o pristupu i/ili interkonekciji sa operatorima u Crnoj Gori i sa operatorima u drugoj državi dostavi Agenciji radi ocjene usklađenosti sa ovim zakonom i evidentiranja.
(2) Ugovorne strane su dužne da štite povjerljivost svih podataka koje su razmijenile prilikom pregovaranja ili sprovođenja ugovora o pristupu i/ili interkonekciji i ne smiju ih koristiti u druge svrhe, ni davati trećoj strani ili licima povezanim sa ugovornim stranama ili trećom stranom, kojima bi ti podaci mogli omogućiti prednost na tržištu.
(3) Bliži postupak za ostvarivanje pristupa i/ili interkonekcije, kao i uslove pod kojima operator može ograničiti pristup i/ili interkonekciju utvrđuje se propisom Agencije.
Odlučivanje Agencije o spornim pitanjima
Član 58
(1) Ako operator odbije zahtjev drugog operatora iz člana 56 stav 1 ovog zakona ili u roku od 45 dana od dana podnošenja zahtjeva ne dođe do dogovora o pristupu i/ili interkonekciji, na zahtjev jednog od operatora o spornim pitanjima pristupa ili interkonekcije odlučuje Agencija.
(2) Operatori su dužni da zaključe ugovor o pristupu i/ili interkonekciji, u skladu sa odlukom Agencije, u roku od 15 dana od dana donošenja odluke Agencije.
(3) Operatori su dužni da pristup i/ili interkonekciju uspostave u roku od 45 dana od dana zaključenja ugovora iz stava 3 ovog člana.
(4) Agencija može naložiti operatorima da obezbijede odgovarajući pristup i/ili interkonekciju, radi zaštite interesa krajnjih korisnika ili obezbjeđivanja interoperabilnosti elektronskih komunikacionih mreža i usluga.
(5) Prije donošenja odluke o pristupu i/ili interkonekciji iz stava 2 ovog člana Agencija je dužna da sprovede postupak javnih konsultacija.
Prenos digitalnih radio i televizijskih programa
Član 59
(1) Javne elektronske komunikacione mreže kojima se pruža usluga digitalne televizije planiraju se na način da se omogući pružanje usluge televizije širokog ekrana, kao i druge usluge digitalne televizije.
(2) Operator je dužan da u prijemu i prenosu usluga i programa iz stava 1 ovog člana očuva format stranica slike, ako su te usluge namijenjene za prijem na proširenom televizijskom ekranu.
(3) Operator može prenositi televizijske programe i sa drugim formatom stranica slike.
(4) Operator je dužan da obezbijedi emiterima, čije programe prenosi, pristup aplikativnom programskom interfejsu i/ili elektronskom programskom vodiču objektivno, transparentno i pod jednakim uslovima.
(5) Operator je dužan da prenos digitalnih radio i televizijskih programa vrši u skladu sa standardima.
Sistemi uslovnog pristupa i zaštićene usluge
Član 60
(1) Sistemi uslovnog pristupa uslugama digitalne televizije i radija moraju imati tehničke mogućnosti koje operatorima omogućavaju potpunu kontrolu nad pruženim uslugama koje su zaštićene tim sistemima.
(2) Operator koji pruža uslugu sa uslovnim pristupom dužan je da ponudi svim emiterima, čije programe prenosi, objektivno, transparentno i pod jednakim uslovima odgovarajuće tehničke mogućnosti kojima se obezbjeđuje pristup krajnjih korisnika njihovim programima uz upotrebu odgovarajućeg uređaja za uslovni pristup.
(3) Sistemi uslovnog pristupa koje koriste operatori ne smiju sprječavati pristup krajnjih korisnika programima sa slobodnim pristupom.
(4) Operator koji nudi usluge sa uslovnim pristupom dužan je da za te usluge vodi odvojeno računovodstvo.
(5) Zabranjena je izrada, proizvodnja, uvoz, distribucija, prodaja, davanje u zakup ili posjedovanje nedozvoljenih uređaja koji omogućavaju pristup zaštićenoj usluzi za komercijalne svrhe.
(6) Zabranjeno je instaliranje, održavanje ili zamjena uređaja iz stava 5 ovog člana za komercijalne svrhe.
(7) Zabranjene su komercijalne komunikacije u svrhu reklamiranja, nuđenja i stavljanja u promet nedozvoljenih uređaja iz stava 5 ovog člana.
V. VANREDNE SITUACIJE
Plan mjera u vanrednim situacijama
Član 61
(1) Operator je dužan da utvrdi plan mjera kojim se obezbjeđuje integritet javne elektronske komunikacione mreže i korišćenje elektronskih komunikacionih usluga u slučajevima većeg ispada mreže, ratnog i vanrednog stanja, elementarnih nepogoda, kao i drugih vanrednih situacija.
(2) Plan mjera iz stava 1 ovog člana donosi se za kalendarsku godinu, a mjere iz plana se sprovode dok traju okolnosti zbog kojih su preduzete.
(3) Operator je dužan da plan mjera iz stava 1 ovog člana dostavi na mišljenje Ministarstvu, Agenciji, organima nadležnim za odbranu i bezbjednost, zaštitu i spašavanje i organu uprave nadležnom za inspekcijske poslove, u roku od tri dana od dana utvrđivanja.
(4) Za vrijeme vanrednih situacija operatori i vlasnici radio stanica, na zahjev nadležnog organa, dužni su da prilagode korišćenje svojih elektronskih i komunikacionih mreža i opreme nastaloj situaciji ili ih stave na raspolaganje ili upotrebu nadležnim organima.
(5) Mjerama iz stava 1 ovog člana se objezbjeđuje neprekidan pristup brojevima hitnih službi.
(6) Mjere koje sadrži plan mjera iz stava 1 ovog člana propisuje Vlada.
Pravo prvenstva u vanrednim situacijama
Član 62
(1) Operator je dužan da svoju mrežu prilagodi korišćenju prava prvenstva komunikacija iz određenih terminalnih tačaka mreže u vanrednim situacijama.
(2) Odluku o korišćenju prava prvenstva komunikacija za vrijeme trajanja vanrednih situacija donosi Vlada.
(3) Terminalne tačke mreže i grupe korisnika koji u vanrednim situacijama imaju pravo na terminalnu tačku mreže sa pravom prvenstva određuje Vlada.
(4) Radi ostvarivanja prava prvenstva komunikacija, Vlada operatoru može da naloži privremeni prekid djelovanja drugih telefonskih priključaka ili da naredi druge mjere.
VI. ZAŠTITA KONKURENCIJE U OBLASTI ELEKTRONSKIH KOMUNIKACIJA
Prethodna regulacija tržišta
Član 63
(1) Prethodnoj regulaciji podliježe tržište na kome postoje strukturne, regulatorne i druge trajnije prepreke koje onemogućavaju ulazak novih konkurenata i na kome nije moguće obezbijediti razvoj konkurencije bez prethodne regulacije (u daljem tekstu: relevantno tržište).
(2) Prethodna regulacija iz stava 1 ovog člana obuhvata određivanje posebnih uslova pod kojima operatori sa značajnom tržišnom snagom obavljaju djelatnost elektronskih komunikacija radi obezbjeđivanja razvoja konkurencije na tržištu.
Postupak analize tržišta
Član 64
(1) Postupak analize relevantnog tržišta sprovodi Agencija.
(2) U sprovođenju postupka iz stava 1 ovog člana Agencija:
   1) utvrđuje relevantna tržišta podložna prethodnoj regulaciji, u skladu sa članom 65 ovog zakona;
   2) određuje relevantna tržišta i procjenjuje postojanje jednog ili više operatora sa značajnom tržišnom snagom na tom tržištu, radi ocjene efikasnosti tržišne konkurencije na relevantnom tržištu, u skladu sa članom 66 ovog zakona;
   3) određuje regulatorne obaveze operatorima sa značajnom tržišnom snagom u slučaju odsustva efikasne konkurencije na analiziranom relevantnom tržištu utvrđene u skladu sa članom 69 ovog zakona;
   4) ukida sve regulatorne obaveze operatorima sa značajnom tržišnom snagom u slučaju prisustva efikasne konkurencije na analiziranom relevantnom tržištu, u skladu sa članom 70 ovog zakona.
(3) Agencija vrši analizu relevantnih tržišta i utvrđivanje značajne tržišne snage, u skladu sa ovim zakonom, uzimajući u obzir preporuke, mišljenja i smjernice odgovarajućih organa i organizacija Evropske Unije, odnosno drugih relevantnih međunarodnih organa ili organizacija.
(4) Postupke iz stava 2 ovog člana Agencija sprovodi najmanje jednom u tri godine.
(5) Analizu međudržavnih tržišta Agencija sprovodi u saradnji sa nadležnim regulatornim organima tih država.
Utvrđivanje relevantnih tržišta
Član 65
(1) U postupku utvrđivanja, praćenja i preispitivanja relevantnih tržišta u Crnoj Gori na tržištu elektronskih komunikacija Agencija sarađuje sa organom nadležnim za zaštitu konkurencije.
(2) Prije donošenja odluke kojom se utvrđuju relevantna tržišta Agencija sprovodi postupak javnih konsultacija.
(3) Agencija može utvrditi da prethodnoj regulaciji mogu biti podložna i druga tržišta koja istovremeno ispunjavaju sljedeće kriterijume:
   1) postojanje snažnih i trajnih barijera za ulazak na tržište, strukturne, pravne i regulatorne prirode;
   2) struktura tržišta ne pokazuje tendencije razvoja efikasne tržišne konkurencije u odgovarajućem vremenskom periodu, ne dužem od tri godine;
   3) primjena propisa kojima se uređuje zaštita konkurencije ne obezbjeđuje efikasno otklanjanje nedostataka na tržištu.
Određivanje relevantnih tržišta
Član 66
(1) Agencija sprovodi postupak određivanja relevantnog tržišta i procjene postojanja operatora sa značajnom tržišnom snagom na relevantnim tržištima utvrđenim odlukama Agencije iz člana 64 stav 2 tačka 2 ovog zakona.
(2) Postupak određivanja relevantnog tržišta iz stava 1 ovog člana sprovodi se utvrđivanjem relevantnog tržišta usluga i relevantnog geografskog tržišta, u skladu sa propisima kojima se uređuje zaštita konkurencije.
Operatori sa značajnom tržišnom snagom
Član 67
(1) Operator ima značajnu tržišnu snagu, ako samostalno ili zajedno sa drugim operatorima na određenom relevantnom tržištu ima ekonomski uticaj koji mu omogućava značajan stepen nezavisnosti u odnosu na njegove konkurente i korisnike.
(2) Ako dva ili više operatora djeluju u tržišnoj strukturi za koju se procijeni da omogućava koordinirane aktivnosti, smatraće se kao operatori u kolektivnoj dominaciji u pogledu ekonomskog uticaja iz stava 1 ovog člana i u odsustvu strukturnih ili drugih veza među njima.
(3) Ako na osnovu analize relevantnog tržišta Agencija zaključi da postoji efikasna konkurencija na određenom tržištu, ne može odrediti operatora sa značajnom tržišnom snagom.
(4) Za operatora koji ima značajnu tržišnu snagu na relevantnom tržištu može se smatrati da ima značajnu tržišnu snagu i na drugom povezanom tržištu, ako povezivanje između tih tržišta omogućava da se tržišna moć sa jednog tržišta prenese na drugo i time jača tržišna snaga operatora.
Kriterijumi za procjenjivanje značajne tržišne snage operatora
Član 68
(1) Prilikom procjenjivanja značajne tržišne snage operatora iz člana 67 stav 1 ovog zakona Agencija primjenjuje neke od sljedećih kriterijuma:
   1) tržišni udio operatora na relevantnom tržištu i izmjene u strukturi u dužem vremenskom periodu;
   2) barijere za ulazak na relevantno tržište i uticaj potencijalne konkurencije na tom tržištu;
   3) uticaj velikih korisnika na snagu operatora (kompenzaciona kupovna moć);
   4) odsustvo potencijalne konkurencije;
   5) ekonomija obima i ekonomija opsega;
   6) tehnološka prednost i superiornost;
   7) nivo razvijenosti prodajne i distributivne mreže;
   8) stepen vertikalne integracije;
   9) tepen diverzifikacije usluga;
   10) povlašćen pristup tržištima kapitala ili finansijskim resursima;
   11) ograničenje povećanja kapaciteta;
   12) povezanost usluga koje pruža.
(2) Prilikom procjenjivanja značajne tržišne snage dva ili više operatora iz člana 67 stav 2 ovog zakona Agencija primjenjuje neke od sljedećih kriterijuma:
   1) nisku elastičnost tražnje;
   2) sličnost tržišnih udjela;
   3) visoke pravne ili ekonomske barijere za ulazak na tržište;
   4) vertikalnu integraciju uz udruženo odbijanje pružanja usluga;
   5) nedostatak kompenzacione kupovne moći;
   6) nedostatak potencijalne konkurencije.
(3) Prilikom procjenjivanja značajne tržišne snage operatora i primjene kriterijuma iz st. 1 i 2 ovog člana Agencija sarađuje sa organom nadležnim za zaštitu konkurencije.
Određivanje operatora sa značajnom tržišnom snagom
Član 69
(1) Ako na osnovu analize tržišta utvrdi da određeno relevantno tržište nije dovoljno konkurentno, Agencija rješenjem određuje operatora, odnosno operatore sa značajnom tržišnom snagom na tom tržištu.
(2) Prije donošenja rješenja iz stava 1 ovog člana Agencija podnosi zahtjev za mišljenje organu nadležnom za zaštitu konkurencije.
(3) Rješenjem iz stava 1 ovog člana Agencija nalaže preduzimanje najmanje jedne od mjera iz čl. 71 do 78 ovog zakona, uz primjenu načela racionalnosti i proporcionalnosti.
(4) Rješenjem iz stava 1 ovog člana određuju se i rokovi za sprovođenje mjera i obrazlažu naložene mjere.
(5) O obavezama operatora sa značajnom tržišnom snagom na međudržavnom tržištu, Agencija odlučuje u saradnji sa regulatornim organima država nadležnih za to tržište.
Ponovna analiza tržišta
Član 70
(1) U postupku ponovnog određivanja istog operatora za operatora sa značajnom tržišnom snagom, na osnovu analize iz člana 64 stav 3 ovog zakona, Agencija može izmijeniti obim naloženih mjera.
(2) Ako se u postupku ponovne analize utvrdi da operator više nema značajnu tržišnu snagu, rješenje iz stava 1 ovog člana ukida se.
(3) Ako Agencija na osnovu ponovne analize utvrdi da je relevantno tržište dovoljno konkurentno, ne može odrediti operatora sa značajnom tržišnom snagom.
(4) Ako tržište iz stava 3 ovog člana prije sprovođenja ponovne analize nije bilo konkurentno, Agencija će novim rješenjem ukinuti rješenje kojim je na tom tržištu odredila operatora sa značajnom tržišnom snagom, uključujući i mjere naložene tim rješenjem.
Obaveza objavljivanja podataka
Član 71
(1) Agencija rješenjem iz člana 69 stav 1 ovog zakona operatoru može naložiti da objavi podatke o uslugama pristupa i/ili interkonekcije, kao što su: računovodstveni podaci, tehničke specifikacije, karakteristike mreže, uslovi korišćenja i cijene usluga.
(2) Rješenjem iz stava 1 ovog člana bliže se određuju vrsta podataka, način i rokovi njihovog objavljivanja, uz obezbjeđenje zaštite povjerljivih podataka.
(3) Ako je rješenjem iz stava 1 ovog člana naložena i mjera odvojenog vođenja računovodstvenih evidencija, Agencija može naložiti operatoru da objavi referentnu ponudu za pružanje usluga pristupa i/ili interkonekcije, u roku od 90 dana od dana dostavljanja rješenja.
(4) Ponuda iz stava 3 ovog člana sačinjava se u skladu sa objektivnim mogućnostima operatora i objektivnim potrebama drugih operatora i u njoj se navodi precizna specifikacija, koja omogućava drugim operatorima da plaćaju samo zahtijevanu uslugu.
(5) Specifikacija ponude iz stava 4 ovog člana obavezno sadrži spisak usluga i povezane uslove u vezi njihovog pružanja, u skladu sa potrebama drugih operatora i cijene i popuste ili način njihovog određivanja.
(6) Ponuda iz stava 4 ovog člana za operatore fiksne mreže obavezno sadrži i elemente usluga pristupa putem lokalne pristupne mreže, uključujući korišćenje elemenata pripadajuće infrastrukture.
Izmjena referentne ponude
Član 72
(1) Ako ponuda iz člana 71 stav 3 ovog zakona nije u skladu sa ovim zakonom ili uslovima na tržištu, nakon sprovedenih javnih konsultacija, Agencija može operatoru rješenjem naložiti izmjenu ponude, u roku od 30 dana od dana dostavljanja rješenja Agencije.
(2) Rješenjem iz stava 1 ovog člana može se odrediti i minimalna lista elemenata ponude.
(3) Operator može i samostalno izvršiti izmjenu referentne ponude.
(4) Referentnu ponudu operatora Agencija objavljuje na svojoj internet stranici.
Obaveza obezbjeđivanja nediskriminatornosti
Član 73
(1) Agencija rješenjem o određivanju operatora sa značajnom tržišnom snagom operatoru može naložiti mjeru obezbjeđivanja pružanja usluge pristupa i/ili interkonekcije, pod jednakim uslovima.
(2) Mjerom iz stava 1 ovog člana obezbjeđuje se da operator primjenjuje jednake uslove i kvalitet u pružanju usluge pristupa i/ili interkonekcije svim operatorima koji pružaju maloprodajne usluge, kao što to čini za sopstvene potrebe i za potrebe operatora koji su dio njegovog privrednog društva ili sa njim povezanog društva.
(3) Agencija rješenjem iz stava 1 ovog člana može naložiti objavljivanje ugovora o pristupu i/ili interkonekciji na internet stranici operatora, uz obezbjeđenje zaštite povjerljivih podataka.
Odvojeno vođenje računovodstvenih evidencija
Član 74
(1) Agencija može rješenjem o određivanju operatora sa značajnom tržišnom snagom naložiti operatoru odvojeno vođenje računovodstvenih evidencija radi odvojenog iskazivanja rezultata poslovnih aktivnosti koje se odnose na pružanje usluga pristupa i/ili interkonekcije sa ciljem kontrole sprovođenja mjera iz člana 73 ovog zakona ili sprječavanja neosnovanog unakrsnog subvencioniranja.
(2) Agencija može, vertikalno integrisanom operatoru, mjerom iz stava 1 ovog člana naročito naložiti da obezbijedi preglednost svojih veleprodajnih i internih transfernih cijena koje se odnose na transakcije između poslovnih jedinica, tržišta, segmenata tržišta i usluga vertikalno integrisanog operatora.
(3) Rješenjem iz stava 1 ovog člana Agencija određuje način vođenja i odvajanja računovodstvenih evidencija.
(4) Operator iz st. 1 i 2 ovog člana dužan je da, na zahtjev Agencije, dostavlja računovodstvene evidencije, uključujući i podatke o prihodima od drugih lica.
(5) Radi podsticanja konkurencije i otvorenog tržišta Agencija na svojoj internet stranici objavljuje podatke koje prikupi od operatora u skladu sa st. 1 do 4 ovog člana, uz obezbjeđenje zaštite povjerljivih podataka.
Pristup elementima mreže i njihovo korišćenje
Član 75
(1) Agencija može rješenjem o određivanju operatora sa značajnom tržišnom snagom naložiti preduzimanje mjera radi izvršavanja opravdanih zahtjeva za pristup i korišćenje mogućnosti određenih elemenata elektronskih komunikacionih mreža, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme.
(2) Mjere iz stava 1 ovog člana Agencija nalaže naročito u slučajevima u kojima bi odbijanje zahtjeva ometalo dovoljnu konkurentnost tržišta na maloprodajnom nivou ili nanijelo štetu interesu krajnjih korisnika.
(3) Radi sprovođenja mjera iz stava 1 ovog člana Agencija može operatoru naložiti i da:
   1) u dobroj vjeri pregovara sa operatorima o zahtjevima za pristup elementima mreže i njihovom korišćenju;
   2) omogući pristup posebnim djelovima mreže i/ili opreme koji nijesu aktivni i/ili da obezbijedi pristup lokalnoj petlji, radi omogućavanja izbora i/ili predizbora operatora i/ili ponuda za preprodaju pretplatničkih linija;
   3) izvrši interkonekciju elektronske komunikacione mreže;
   4) ne uskrati prethodno ostvareni pristup;
   5) obezbijedi određene usluge na veleprodajnoj osnovi, zbog preprodaje tih usluga na maloprodajnom tržištu;
   6) odobri otvoreni pristup tehničkim interfejsima, protokolima ili drugim tehnologijama i mogućnostima koje su neophodne za interoperabilnost usluga ili mreža, uključujući i virtuelne mreže;
   7) obezbijedi zajednički smještaj opreme ili druge oblike zajedničkog korišćenja elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme;
   8) obezbijedi mogućnosti koje su potrebne za ostvarivanje interoperabilnosti usluga za krajnje korisnike usluga, uključujući usluge inteligentnih mreža, distributivnih sistema ili rominga u mobilnim mrežama;
   9) obezbijedi pristup sistemima za podršku ili sličnim sistemima koji su potrebni za obezbjeđivanje lojalne konkurencije prilikom pružanja usluga;
   10) obezbijedi pristup povezanim uslugama, kao što su identifikacija, davanje podataka o lokaciji i usluge dostupnosti korisnika.
(4) Prilikom procjene obima obaveza iz stava 3 ovog člana, a naročito ocjene da li je naložena mjera proporcionalna načelima iz člana 3 ovog zakona, Agencija posebno cijeni:
   1) tehničku i ekonomsku mogućnost korišćenja ili instaliranja konkurentske opreme, imajući u vidu stepen razvoja tržišta, primjereno prirodi i vrsti predloženog pristupa i/ili interkonekcije;
   2) izvodljivost predloženog pristupa u odnosu na raspoložive kapacitete;
   3) početno ulaganje vlasnika opreme, uzimajući u obzir ostvarena ulaganja države i povezane rizike;
   4) potrebu dugoročne zaštite konkurencije, s tim što će se posebna pažnja posvetiti ekonomski efikasnoj konkurenciji zasnovanoj na infrastrukturi;
   5) odgovarajuća prava intelektualne svojine;
   6) obezbjeđivanje usluga iz međunarodnih obaveza koje je preuzela Crna Gora.
(5) Prilikom određivanja obaveza iz st. 1 do 4 ovog člana Agencija može propisati tehničke i organizacione uslove koje je dužan da ispuni operator sa značajnom tržišnom snagom i operatori koji zahtijevaju pristup, kada je to neophodno radi obezbjeđivanja nesmetanog funkcionisanja mreže.
Kontrola cijena i vođenje troškovnog računovodstva
Član 76
(1) Agencija može rješenjem o određivanju operatora sa značajnom tržišnom snagom naložiti preduzimanje mjera u vezi sa povratom troškova, kontrolom cijena određenih usluga koje se pružaju radi obezbjeđivanja pristupa i/ili interkonekcije i vođenje troškovnog računovodstva.
(2) Mjere iz stava 1 ovog člana Agencija može naložiti ako na osnovu analize tržišta ocijeni da operator sa značajnom tržišnom snagom, zbog nedostatka efikasne konkurencije ili u cilju njenog suzbijanja, može zadržati ili previsoke cijene ili suviše malu razliku između maloprodajnih i veleprodajnih cijena na štetu krajnjih korisnika.
(3) Agencija je dužna da u postupku određivanja mjera iz stava 1 ovog člana uzme u obzir rizike, ulaganja i obezbjeđenje prihvatljive stope prinosa na investiciona ulaganja operatora.
(4) Operator kojem je naloženo preduzimanje mjera kontrole cijena i vođenja troškovnog računovodstva dužan je da dokaže da su cijene izračunate na osnovu troškova uz prihvatljivu stopu prinosa na investiciona ulaganja.
Kontrola izvršavanja mjera
Član 77
(1) Prilikom kontrole izvršavanja mjera iz člana 76 stav 1 ovog zakona Agencija može da primijeni metode troškovnog računovodstva koje mogu biti različite od metoda koje primjenjuje operator. Agencija može operatoru rješenjem naložiti i da obrazloži i po potrebi koriguje cijene, pri čemu je teret eventualnog dokazivanja opravdanosti cijena na operatoru.
(2) Agencija može, primjereno cilju unaprjeđenja efikasnosti i održive konkurencije, ciljevima razvoja tržišta i povećanju dobrobiti za korisnike, propisati mehanizam pokrivanja troškova ili metodologiju određivanja cijena iz člana 76 stav 1 ovog zakona, odnosno vršiti upoređivanje sa cijenama na uporedivim tržištima ili tržištima sa razvijenom konkurencijom, uzimajući u obzir specifičnosti domaćeg tržišta.
(3) Rješenjem iz člana 69 stav 1 ovog zakona Agencija operatoru može naložiti vođenje određenog sistema troškovnog računovodstva, kao i oblik i metodologiju vođenja računovodstva, uključujući kategorizaciju i razvrstavanje troškova i pravila koja se primjenjuju za raspoređivanje troškova.
(4) Usklađenost sistema troškovnog računovodstva sa rješenjem iz stava 2 ovog člana utvrđuje nezavisni revizor, čiju izjavu o usklađenosti Agencija godišnje objavljuje na svojoj internet stranici.
Regulacija cijena maloprodajnih usluga
Član 78
(1) Agencija rješenjem iz člana 69 stav 1 ovog zakona operatoru može naložiti preduzimanje mjera regulacije cijena maloprodajnih usluga, ako na osnovu tržišnih analiza utvrdi da relevantno tržište usluga namijenjenih krajnjim korisnicima nije dovoljno konkurentno.
(2) Mjere iz stava 1 ovog člana Agencija će naložiti samo ako ocijeni da se određivanjem mjera iz čl. 71 do 77 ovog zakona ne može ostvariti efikasna konkurencija na tržištu elektronskih komunikacija ili ako naložene mjere nijesu dale očekivane rezultate.
(3) Mjerama iz stava 1 ovog člana može se zabraniti:
   1) obračunavanje previsokih cijena;
   2) ometanje ulaska na tržište;
   3) ograničavanje konkurencije određivanjem preniskih cijena;
   4) davanje neopravdanih prednosti određenom krajnjem korisniku;
   5) neosnovano povezivanje određenih usluga.
(4) Prilikom određivanja mjera iz stava 1 ovog člana Agencija može operatoru sa značajnom tržišnom snagom naložiti primjenu jedne od sljedećih metoda:
   1) ograničavanja maloprodajnih cijena (Price cap);
   2) regulacije pojedinačnih cijena usluga;
   3) troškovne orjentacije cijena;
   4) usklađivanja cijena sa cijenama na uporedivim tržištima.
Regulacija cijena rominga
Član 78a
(1) Agencija može, bez prethodno sprovedenog postupka analize tržišta, operatoru javnih elektronskih komunikacionih usluga odrediti maksimalne cijene usluga rominga, u skladu sa sporazumom o sniženju cijena usluge rominga u javnim mobilnim komunikacionim mrežama, koji Crna Gora zaključi sa drugim državama.
(2) Maksimalne cijene usluga iz stava 1 ovog člana, utvrđuju se propisom Agencije.
Funkcionalno razdvajanje vertikalno integrisanih operatora
Član 79
(1) Ako Agencija ocijeni da, primjenom regulatornih mjera iz čl. 71 do 77 ovog zakona, nije ostvarena efikasna tržišna konkurencija i da postoje bitne i trajne barijere u tržišnoj konkurenciji ili nedostaci na tržištu u pružanju određenih veleprodajnih usluga pristupa na relevantnom tržištu pristupa, može, izuzetno, uz prethodno pribavljeno mišljenje Vlade, rješenjem naložiti vertikalno integrisanim operatorima obavezu odvajanja aktivnosti povezanih sa pružanjem određenih veleprodajnih usluga pristupa u posebnu poslovnu jedinicu.
(2) U okviru posebne poslovne jedinice iz stava 1 ovog člana obezbjeđuje se pružanje proizvoda i usluga pristupa svim operatorima, pod jednakim uslovima, uključujući i poslovne jedinice u okviru operatora iz stava 1 ovog člana, i to: istim sistemima i postupcima i uz jednake rokove i uslove, uključujući i uslove u pogledu cijena i nivoa usluga.
(3) Rješenje Agencije iz stava 1 ovoga člana obavezno sadrži:
   1) jasno opisanu prirodu i nivo razdvajanja, uz određenje pravnog položaja posebne poslovne jedinice;
   2) određivanje imovine posebne poslovne jedinice, kao i vrstu proizvoda ili usluga koje će pružati poslovna jedinica;
   3) odredbe o načinu upravljanja kojim se obezbjeđuje nezavisnost zaposlenih u posebnoj poslovnoj jedinici i odgovarajući sistem obračuna zarada;
   4) pravila za obezbjeđivanje izvršavanja obaveza;
   5) pravila za obezbjeđivanje transparentnosti sprovedenih postupaka, naročito u odnosu na druge učesnike na tržištu;
   6) program praćenja kojim se obezbjeđuje usklađenost poslovanja, što obuhvata i objavljivanje godišnjeg izvještaja.
(4) Agencija će uporedno sprovesti analizu drugih relevantnih tržišta povezanih s pristupnom mrežom, na osnovu koje će naložiti, zadržati, izmijeniti ili ukinuti regulatorne obaveze iz čl. 71 do 77 ovog zakona.
(5) Operatoru kojem je naložena mjera iz stava 1 ovog člana može se naložiti i odgovarajuća mjera iz čl. 71 do 77 ovog zakona.
Dobrovoljno razdvajanje vertikalno integrisanih operatora
Član 80
(1) Vertikalno integrisani operator sa značajnom tržišnom snagom na jednom ili više relevantnih tržišta može samostalno da odluči o izdvajanju ili prenosu svoje pristupne mreže ili njenog značajnog dijela u posebno pravno lice ili posebnu poslovnu jedinicu (dobrovoljno razdvajanje vertikalno integrisanog operatora).
(2) Operator iz stava 1 ovog člana dužan je da, 90 dana unaprijed, obavijesti Agenciju o namjeri prenosa svoje pristupne mreže ili njenog značajnog dijela u posebno pravno lice, uz promjenu svojinske strukture ili o formiranju posebne poslovne jedinice za pružanje istih proizvoda i usluga pristupa operatorima usluga na maloprodajnom nivou, uključujući i sopstvene poslovne jedinice za maloprodajne usluge, kao i o eventualnoj promjeni te namjere i konačnom ishodu postupka razdvajanja.
(3) Agencija u roku iz stava 2 ovog člana vrši procjenu efekata namjeravanog razdvajanja na postojeće regulatorne obaveze operatora.
(4) U svrhu procjene iz stava 3 ovoga člana Agencija će uporedno sprovesti analizu drugih relevantnih tržišta povezanih s pristupnom mrežom, u skladu sa članom 69 ovog zakona.
(5) Na osnovu sprovedene analize iz stava 4 ovog člana, Agencija će naložiti, zadržati, izmijeniti ili ukinuti mjere iz čl. 71 do 77 ovog zakona.
(6) Izdvojenoj posebnoj poslovnoj jedinici iz stava 2 ovog člana može se odrediti neka od mjera iz čl. 71 do 77 ovog zakona.
VII. UNIVERZALNI SERVIS
Univerzalni servis
Član 81
(1) Univerzalni servis, u smislu ovog zakona, je skup osnovnih elektronskih komunikacionih usluga propisanog kvaliteta koje su na teritoriji Crne Gore dostupne svim krajnjim korisnicima po pristupačnim cijenama, bez obzira na njihov geografski položaj.
(2) Univerzalni servis se pruža na tehnološki neutralnoj osnovi, primjenom načela objektivnosti, transparentnosti, srazmjernosti i nediskriminatornosti i uz što manje narušavanje konkurencije na tržištu.
Usluge Univerzalnog servisa
Član 82
(1) Usluge Univerzalnog servisa obuhvataju:
   1) ispunjavanje opravdanog zahtjeva korisnika za pristup javnoj elektronskoj komunikacionoj mreži i javno dostupnim elektronskim komunikacionim uslugama na fiksnoj lokaciji, čime se omogućava govorna komunikacija i brzina prenosa podataka koja omogućava funkcionalni pristup internetu;
   2) pružanje usluge univerzalnog telefonskog imenika (u daljem tekstu: Univerzalni imenik) i univerzalne službe za davanje informacija o telefonskim brojevima pretplatnika (u daljem tekstu: Univerzalna služba informacija);
   3) mogućnost korišćenja javnih telefonskih govornica ili drugih javno dostupnih pristupnih tačaka za javnu govornu uslugu, u svakom momentu, u skladu sa opravdanim zahtjevima i potrebama krajnjih korisnika, u pogledu geografske pokrivenosti i kvaliteta usluge;
   4) posebne mjere i povoljnosti za lica sa invaliditetom, uključujući i pristup hitnim službama, službi za davanje informacija o broju pretplatnika i imeniku pretplatnika, koje omogućavaju jednake mogućnosti za pristup javno dostupnim telefonskim uslugama koje imaju i drugi krajnji korisnici, kao i odgovarajući izbor operatora dostupnih većini krajnjih korisnika.
(2) Minimalni skup usluga koje obuhvata Univerzalni servis, uključujući i usluge iz stava 1 tačka 1 ovog člana određuje Vlada uz pribavljeno mišljenje organa uprave odnosno organizacije nadležne za kontrolu državne pomoći.
(3) Minimalni skup usluga može se mijenjati u periodu koji ne može biti kraći od dvije godine od donošenja akta iz stava 2 ovog člana .
(4) Razvoj Univerzalnog servisa prati Agencija i predlaže potrebne izmjene minimalnog skupa usluga Univerzalnog servisa.
Kriterijumi za ocjenu opravdanosti zahtjeva, brzina prenosa i povoljnosti
Član 83
(1) Kriterijume za ocjenu opravdanosti zahtjeva i potreba iz člana 82 stav 1 tač. 1 i 3 ovog zakona utvrđuje Agencija.
(2) Ministarstvo, na predlog Agencije, utvrđuje brzinu prenosa koja omogućava funkcionalni pristup internetu i rok za ostvarivanje brzine prenosa , uzimajući u obzir preovlađujuće tehnologije pristupa, tehnološku i ekonomsku racionalnost i ciljeve strategije u oblasti elektronskih komunikacija.
(3) Vrstu povoljnosti i mjera iz člana 82 stav 1 tačka 4 ovog zakona utvrđuje Ministarstvo, uz saglasnost organa državne uprave nadležnog za poslove socijalnog staranja.
Univerzalni imenik
Član 84
(1) Univerzalni imenik, odnosno baza podataka Univerzalne službe informacija obuhvata najmanje sljedeće podatke o pretplatnicima: ime i prezime, odnosno naziv privrednog društva i njegov organizacioni oblik, adresu, odnosno sjedište pretplatnika i dodijeljeni pretplatnički broj, osim za pretplatnike javno dostupnih telefonskih usluga koji su zahtijevali zabranu unošenja i objavljivanja tih podataka.
(2) Operator javno dostupnih telefonskih usluga koji pretplatniku obezbjeđuje priključak na elektronsku komunikacionu mrežu dužan je da podatke iz stava 1 ovog člana dostavi operatoru Univerzalnog servisa koji pruža uslugu Univerzalnog imenika,odnosno Univerzalne službe informacija u roku od sedam dana od dana obezbjeđivanja priključka.
(3) Operator iz stava 2 ovog člana dužan je da podatke u Univerzalnom imeniku ažurira najmanje jednom godišnje.
(4) Univerzalni imenik se izdaje u štampanoj i elektronskoj formi, uz odobrenje Agencije.
Univerzalna služba informacija
Član 85
(1) Za objavljivanje podataka u Univerzalnom imeniku operator Univerzalnog imenika ne može naplaćivati uslugu objavljivanja podataka o pretplatnicima.
(2) Univerzalna služba informacija daje podatke o fiksnim i mobilnim (post-paid i pre-paid) telefonskim brojevima svih pretplatnika koji nijesu zahtijevali zabranu objavljivanja tih podataka i to po pretplatničkom broju ili vlasniku broja.
(3) Pristup Univerzalnoj službi informacija obezbjeđuje se svim krajnjim korisnicima, uključujući i korisnike javnih govornica.
(4) Podaci koje daje Univerzalna služba informacija ažuriraju se najmanje jednom u 60 dana.
(5) Operator Univerzalnog imenika, odnosno Univerzalne službe informacija, bez odlaganja, obavještava Agenciju ako operator javno dostupnih telefonskih usluga ne dostavi podatke iz člana 84 st. 1 i 2 ovog zakona u roku određenom za ažuriranje podataka.
(6) Operator Univerzalnog servisa koji pruža uslugu Univerzalnog imenika, odnosno Univerzalne službe informacija, podatke koje dobija od operatora javno dostupne telefonske mreže obrađuje pod jednakim uslovima.
Određivanje operatora Univerzalnog servisa
Član 86
(1) Agencija rješenjem određuje jednog ili više operatora Univerzalnog servisa na period od pet godina, na način kojim se obezbjeđuje pružanje usluga Univerzalnog servisa na teritoriji Crne Gore.
(2) Operator Univerzalnog servisa određuje se na osnovu postupka Agencije sprovedenog po javnom konkursu.
(3) Izbor operatora iz stava 2 ovog člana vrši se primjenom sljedećih kriterijuma: osposobljenost pružanja usluga Univerzalnog servisa, odnosno njegovih segmenata na određenom području, troškove pružanja usluge, cijenu usluge i tehnološke mogućnosti mreže u odnosu na planirano proširivanje obima i kvaliteta Univerzalnog servisa.
(4) Ako u postupku po javnom konkursu ne može da odredi operatora Univerzalnog servisa, Agencija vrši analizu tržišta javno dostupnih elektronskih komunikacionih usluga na fiksnoj lokaciji i za operatora Univerzalnog servisa, rješenjem određuje operatora sa najvećim učešćem na tom tržištu, primjenom načela efikasnosti, objektivnosti i transparentnosti.
(5) U rješenju o određivanju operatora Univerzalnog servisa iz stava 1 ovog člana Agencija određuje uslove za pružanje Univerzalnog servisa.
(6) Bliži sadržaj i postupak javnog konkursa za izbor operatora za pružanje usluga Univerzalnog servisa propisuje Agencija uz pribavljeno mišljenje organa uprave odnosno organizacije nadležne za kontrolu državne pomoći.
Kontrola pružanja usluga Univerzalnog servisa
Član 87
(1) Agencija je dužna da, periodično, a najmanje jednom godišnje, na osnovu podataka koje dobija o pružanju usluge operatora Univerzalnog servisa i u postupku sprovedenih javnih konsultacija izvrši kontrolu usklađenosti pružanja usluga Univerzalnog servisa sa ovim zakonom.
(2) Ako utvrdi da se usluga Univerzalnog servisa ne pruža u skladu sa ovim zakonom, Agencija raspisuje javni konkurs za izbor novog operatora Univerzalnog servisa.
(3) Postojeći operator Univerzalnog servisa dužan je da nastavi sa pružanjem usluga Univerzalnog servisa u skladu sa rješenjem Agencije, do određivanja novog operatora Univerzalnog servisa.
Obavještenje o izdvajanju pristupne mreže
Član 88
(1) Operator Univerzalnog servisa dužan je da, u roku od 60 dana unaprijed, obavijesti Agenciju o namjeri izdvajanja svoje pristupne mreže, u cjelini ili značajnom dijelu u posebno pravno lice, uz promjenu svojinske strukture, radi procjene efekata namjeravanog izdvajanja na pružanje pristupa na fiksnoj lokaciji i na pružanje javno dostupnih telefonskih usluga.
(2) Agencija će operatoru Univerzalnog servisa u slučaju iz stava 1 ovoga člana izmijeniti ili ukinuti rješenje o određivanju operatora usluga Univerzalnog servisa.
Cijene, opšti uslovi i prava korisnika Univerzalnog servisa
Član 89
(1) Cijena usluge iz skupa usluga Univerzalnog servisa koje pruža operator određuje se u jednakom iznosu za sve korisnike na teritoriji Crne Gore.
(2) Operator Univerzalnog servisa dužan je da ponudi cjenovne opcije ili pakete za socijalno ugrožena lica i lica sa invaliditetom.
(3) Agencija prati razvoj i visinu cijena usluga iz skupa Univerzalnog servisa.
(4) Ako utvrdi da su cijene iz stava 2 ovog člana previsoke u odnosu na minimalnu cijenu rada u Crnoj Gori, Agencija će naložiti operatoru Univerzalnog servisa da ponudi posebne cijene ili posebne pakete za socijalno ugrožena lica i lica sa invaliditetom, pod povoljnijim uslovima.
(5) Način procjene pristupačnosti cijena usluga i posebnih paketa utvrđuje se propisom Agencije.
(6) Listu kategorija lica iz stava 2 ovog člana, do kraja tekuće za narednu kalendarsku godinu, utvrđuje organ državne uprave nadležan za poslove socijalnog staranja.
Posebne obaveze operatora
Član 90
(1) Operator usluga Univerzalnog servisa dužan je da obezbijedi tehničke mogućnosti korisniku, odnosno posebne tarifne režime za kategorije socijalno ugroženih lica i lica sa invaliditetom, koji omogućavaju uvid u cijenu i kontrolu potrošnje usluge.
(2) Operator Univerzalnog servisa dužan je da:
   1) odredi opšte uslove pružanja usluga i da na računu odvojeno iskaže cijene pojedinih usluga Univerzalnog servisa, koje je korisnik univerzalne usluge dužan da plati.
   2) obezbijedi raščlanjivanje računa u skladu sa članom 162 ovog zakona;
   3) po zahtjevu korisnika, izvrši besplatnu blokadu odlaznih poziva prema određenom broju ili vrsti brojeva.
(3) Agencija može operatoru Univerzalnog servisa rješenjem iz člana 86 stav 1 ovog zakona naložiti da pretplatnicima obezbijedi:
   1) pre-paid sistem za plaćanje pristupa do javne elektronske komunikacione mreže i korišćenje javnih elektronskih komunikacionih usluga;
   2) otplaćivanje naknade za priključenje na javnu elektronsku komunikacionu mrežu u ratama.
Kvalitet Univerzalnog servisa
Član 91
(1) Ministarstvo, na predlog Agencije, utvrđuje:
   1) parametre kvaliteta Univerzalnog servisa, njihove granične vrijednosti i metode mjerenja;
   2) sadržaj, oblik i način objavljivanja podataka o kvalitetu Univerzalnog servisa.
(2) Operator Univerzalnog servisa dužan je da Agenciji kvartalno dostavlja podatke o izmjerenim parametrima kvaliteta usluga, kao i o promjeni kvaliteta usluga Univerzalnog servisa, u roku od 30 dana od dana nastupanja promjene, kao i da, najmanje jednom godišnje, objavi ažurirane podatke o kvalitetu tih usluga na svojoj internet stranici.
(3) Agencija može, ako sumnja u tačnost dostavljenih podataka operatora Univerzalnog servisa,da ovlasti nezavisnog revizora koji će izvršiti provjeru tih podataka.
(4) Ako se provjerom iz stava 3 ovog člana potvrdi tačnost dostavljenih podataka, troškove revizije plaća Agencija.
(5) Ako se revizijom utvrdi da dostavljeni podaci nijesu tačni , troškove revizije plaća operator.
(6) Ako izmjerene vrijednosti parametara kvaliteta određenog operatora Univerzalnog servisa, najmanje tri puta uzastopno u toku godine, ne postižu granične vrijednosti, Agencija može otpočeti postupak izbora novog operatora Univerzalnog servisa.
Neto troškovi obaveze pružanja Univerzalnog servisa
Član 92
(1) Operator Univerzalnog servisa ima pravo na naknadu neto troškova za pružanje usluge Univerzalnog servisa, ako pružanje Univerzalnog servisa tom operatoru predstavlja neopravdano finansijsko opterećenje.
(2) Neto trošak pružanja usluge Univerzalnog servisa predstavlja razliku između neto troška koji operator Univerzalnog servisa ostvari u poslovanju, sa obavezom pružanja usluge Univerzalnog servisa i bez te obaveze.
(3) Metodologiju obračuna neto troška propisuje Agencija, nakon sprovedenog postupka javnih konsultacija uz pribavljeno mišljenje organa uprave odnosno organizacije nadležne za kontrolu državne pomoći.
Vođenje odvojenog računovodstva
Član 93
(1) Operator Univerzalnog servisa dužan je da vodi odvojeno računovodstvo na način da odvojeno iskaže prihode i troškove nastale pružanjem usluga Univerzalnog servisa od prihoda i troškova ostvarenih od drugih usluga.
(2) Operator Univerzalnog servisa dužan je da, do kraja drugog kvartala tekuće godine, Agenciji dostavi izvještaj o pružanju usluga Univerzalnog servisa sa obračunom neto troška i računovodstvenom evidencijom, kao i podatke na osnovu kojih je izvršen obračun neto troška pružanja Univerzalnog servisa u prethodnoj godini.
(3) Operator koji u roku iz stava 2 ovog člana ne dostavi izvještaj o pružanju usluga Univerzalnog servisa sa obračunom neto troška i računovodstvenom evidencijom nema pravo na naknadu neto troška.
(4) Agencija provjerava i odobrava računovodstvene iskaze i podatke iz stava 2 ovog člana i radi provjere računovodstvenih iskaza i podataka može ovlastiti nezavisnog revizora.
(5) Prilikom provjere računovodstvenih iskaza i podataka iz stava 2 ovog člana Agencija realno procjenjuje troškove koje bi operator Univerzalnog servisa nastojao da izbjegne, ako ne bi imao obavezu pružanja usluga Univerzalnog servisa, kao i nematerijalne koristi koje je ostvario taj operator, pri čemu nije dozvoljeno dvostruko obračunavanje bilo kakvih koristi i troškova.
Obračun neto troška
Član 94
(1) Računovodstvo operatora Univrezalnog servisa koje se vodi u skladu sa članom 93 ovog zakona, Agencija koristi kao izvor podataka za obračun neto troška.
(2) Ako je operator Univerzalnog servisa određen na osnovu javnog konkursa, Agencija prilikom obračuna neto troška uzima u obzir i ponudu koju je operator dostavio na javnom konkursu.
(3) Ako Agencija, na osnovu neto troška, utvrdi da pružanje usluge predstavlja neopravdano finansijsko opterećenje za operatora Univerzalnog servisa, rješenjem će utvrditi visinu naknade za pokriće neto troška za pružanje usluge Univerzalnog servisa, koja ne smije biti veća od visine neto troška.
(4) Obračun neto troška, koji je osnov za naknadu neto troška Univerzalnog servisa, utvrđuje se u skladu s propisima o državnoj pomoći.
(5) Agencija može, u cilju smanjenja neto troškova pružanja usluge Univerzalnog servisa, operatoru Univerzalnog servisa naložiti primjenu određenih tehničkih i drugih rješenja ili zaključivanje ponuđenih interkonekcionih ugovora ili saradnju sa drugim operatorima ili priznati neto trošak do iznosa koji bi nastao primjenom zahtijevanog tehničkog i drugog rješenja.
(6) Agencija na svojoj internet stranici objavljuje rezultate obračuna neto troška i rezultate revizije podataka iz člana 93 stav 2 ovog zakona koje joj je dostavio operator Univerzalnog servisa.
Finansiranje Univerzalnog servisa
Član 95
(1) Naknade neto troškova Univerzalnog servisa obezbjeđuju se iz doprinosa koji plaćaju operatori čiji je udio u ukupnom godišnjem prihodu u oblasti elektronskih komunikacija veći od 2%.
(2) Visinu doprinosa i način plaćanja za pojedinog operatora određuje Agencija, proporcionalno udjelu njegovog prihoda od pružanja javnih elektronskih komunikacionih usluga, odnosno davanja na korišćenje elektronske komunkacione mreže, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme u ukupnom godišnjem prihodu operatora iz stava 1 ovog člana u oblasti elektronskih komunikacija.
(3) Operatori doprinos iz stava 2 ovog člana plaćaju neposredno pružaocu Univerzalnog servisa, u visini i rokovima koje rješenjem odredi Agencija.
(4) Podatke o naknadi neto troškova Univerzalnog servisa, načinu njihovog raspoređivanja i korišćenja po namjenama Agencija objavljuje na svojoj internet stranici.
(5) Zbirni godišnji izvještaj o naknadama neto troškova za obezbjeđivanje Univerzalnog servisa Agencija objavljuje na svojoj internet stranici do 31. decembra tekuće za prethodnu poslovnu godinu.
VIIII. RADIO-FREKVENCIJSKI SPEKTAR
Upravljanje radio-frekvencijskim spektrom
Član 96
(1) Upravljanje radio-frekvencijskim spektrom, kao ograničenim resursom, obuhvata planiranje, dodjelu, koordinaciju, monitoring i kontrolu korišćenja radio-frekvencijskog spektra.
(2) Radio-frekvencijskim spektrom upravlja Agencija u skladu sa međunarodnim sporazumima (Konvencijom i propisima o radiokomunikacijama Međunarodne unije za telekomunikacije (ITU) i ovim zakonom.
(3) Agencija koordinira korišćenje satelitskih orbita, u skladu sa odgovarajućim međunarodnim sporazumima i ovim zakonom, saglasno interesima Crne Gore.
(4) Agencija sarađuje sa međunarodnim organizacijama i nadležnim organima drugih država koji vrše poslove upravljanja radio-frekvencijskim spektrom, samostalno ili preko nadležnih organa.
Plan namjene radio-frekvencijskog spektra
Član 97
(1) Planom namjene radio-frekvencijskog spektra utvrđuje se namjena radio-frekvencijskih opsega za pojedine radiokomunikacione službe, u skladu sa propisima o radiokomunikacijama Međunarodne unije za telekomunikacije.
(2) Planom namjene radio-frekvencijskog spektra za radio-frekvencijske opsege utvrđuju se:
   1) namjena za jednu ili više radiokomunikacionih službi u Crnoj Gori, pri čemu pojedini radio-frekvencijski opsezi ne moraju biti namijenjeni određenim radiokomunikacionim službama (upotreba nezavisna od vrste radiokomunikacione službe);
   2) korišćenje u svrhu jedne ili više odgovarajućih primjena ili jedne ili više različitih tehnologija, pri čemu upotreba pojedinih radio-frekvencijskih opsega može biti nezavisna od primijenjene tehnologije (tehnološki neutralna upotreba);
   3) namjena u svrhu civilne i/ili vojne upotrebe;
   4) uslovi korišćenja pripadajućih radio-frekvencija kojima se može upućivati na primjenu odgovarajućih odluka i preporuka Međunarodne unije za telekomunikacije, Evropske konferencije administracija za poštu i telekomunikacije (CEPT) i drugih nadležnih međunarodnih organizacija i institucija, kao i drugih propisa, međunarodnih ugovora i sporazuma.
(3) Plan namjene radio-frekvencijskog spektra objavljuje se u "Službenom listu Crne Gore" i na internet stranici Agencije.
(4) Plan namjene radio-frekvencijskog spektra donosi Vlada.
Planovi raspodjele radio-frekvencija
Član 98
(1) Planom raspodjele radio-frekvencija iz određenog opsega utvrđuje se podjela opsega na radio-frekvencijske kanale, bliži uslovi, način korišćenja i način dodjele radio-frekvencija jednoj ili više određenih radiokomunikacionih službi, saglasno planu namjene radio-frekvencijskog spektra.
(2) Planove raspodjele radio-frekvencija donosi Agencija, vodeći računa o potrebama i zahtjevima korisnika, po sprovedenom postupku javnih konsultacija.
(3) U postupku donošenja planova raspodjele radio-frekvencija uzimaju se u obzir potrebe nacionalne i javne bezbjednosti i odbrane, zaštite od prirodnih i drugih elementarnih nepogoda, kao i potrebe hitnih službi i službi spašavanja.
(4) Planove raspodjele radio-frekvencija Agencija je dužna da dostavi na saglasnost:
   1) državnim organima i institucijama nadležnim za bezbjednost civilnog vazdušnog, odnosno pomorskog saobraćaja, u vezi planova raspodjele na radio-frekvencijske opsege koji su planom namjene radio-frekvencijskog spektra namijenjeni vazduhoplovnoj, odnosno pomorskoj službi, a koji se koriste za potrebe bezbjednosti civilnog vazdušnog, odnosno pomorskog saobraćaja;
   2) državnim organima nadležnim za unutrašnje poslove, nacionalnu bezbjednost i odbranu, u vezi planova raspodjele koji se odnose na radio-frekvencijske opsege koji su planom namjene radio-frekvencijskog spektra namijenjeni i za civilnu i za vojnu upotrebu;
   3) regulatornom organu nadležnom za oblast audio-vizuelnih medijskih usluga u vezi planova koji se odnose na radio-frekvencijske opsege koji su planom namjene radio-frekvencijskog spektra namijenjeni radio-difuznoj službi.
(5) Planovi raspodjele radio-frekvencija objavljuju se u "Službenom listu Crne Gore" i na internet stranici Agencije.
Korišćenje radio-frekvencija
Član 99
(1) Fizička i pravna lica radio-frekvencije mogu koristiti na osnovu odobrenja za korišćenje radio-frekvencija, koje izdaje Agencija.
(2) Organ državne uprave nadležan za poslove odbrane može da koristi radio-frekvencije koje su planom namjene radio-frekvencijskog spektra namijenjene za vojnu upotrebu, bez odobrenja za korišćenje radio-frekvencija.
(3) Bliži podaci o upotrebi radio-frekvencija iz stava 2 ovog člana dostavljaju se Agenciji, na zahtjev.
(4) Izuzetno od stava 1 ovog člana, radio-frekvencije koje se mogu koristiti bez odobrenja i uslovi pod kojima se mogu koristiti, kao i radio-frekvencije čije se korišćenje obavezno prijavljuje Agenciji, utvrđuju se propisom Ministarstva.
(5) Način prijavljivanja korišćenja radio-frekvencija iz stava 4 ovog člana propisuje Agencija.
Izdavanje odobrenja za korišćenje radio-frekvencija
Član 100
(1) Odobrenje za korišćenje radio-frekvencija izdaje Agencija, na osnovu zahtjeva za izdavanje odobrenja za korišćenje radio-frekvencija.
(2) Odobrenje za korišćenje radio-frekvencija iz opsega za koje je odgovarajućim planom raspodjele radio-frekvencija utvrđeno da se dodjeljuju na ekskluzivnoj osnovi na teritoriji Crne Gore za realizaciju javne elektronske komunikacione mreže, odnosno kada se u skladu sa članom 105 ovog zakona utvrdi da je iskazano interesovanje veće od raspoloživih radio-frekvencijskih resursa izdaje se na osnovu sprovedenog postupka javnog nadmetanja.
Postupak izdavanja odobrenja za korišćenje radio-frekvencija na zahtjev
Član 101
(1) Postupak izdavanja odobrenja za korišćenje radio-frekvencija pokreće se podnošenjem zahtjeva fizičkog i pravnog lica.
(2) Zahtjev za izdavanje odobrenja za korišćenje radio-frekvencija sadrži:
   1) za fizičko lice - ime i prezime, jedinstveni matični broj i adresu, odnosno ime i prezime, datum i mjesto rođenja, državu koja je izdala pasoš ili ličnu kartu i broj tog dokumenta za strano fizičko lice;
   2) za pravno lice - naziv privrednog društva, sjedište, matični i registarski broj, broj računa i ime i prezime zastupnika;
   3) podatke o radio-frekvencijskom opsegu, vrsti radiokomunikacione službe i tipu veze na koji se zahtjev odnosi;
   4) obrazloženje razloga za korišćenje radio-frekvencija.
(3) Uz zahtjev iz stava 1 ovog člana podnosilac zahtjeva je dužan da dostavi tehničko rješenje korišćenja radio-frekvencija na propisanom obrazcu.
(4) Podnosilac zahtjeva iz stava 1 ovog člana dužan je da, za obradu zahtjeva, Agenciji plati naknadu, čiju visinu utvrđuje Agencija, a koja ne može biti viša od stvarnih troškova obrade zahtjeva.
(5) Naknadu iz stava 4 ovog člana ne plaćaju podnosioci zahtjeva iz člana 125 stav 3 ovog zakona.
(6) Obrazac zahtjeva iz stava 3 ovog člana propisuje Agencija.
Odlučivanje po zahtjevu
Član 102
(1) Agencija odlučuje o zahtjevima za izdavanje odobrenja za korišćenje radio-frekvencija po redosljedu njihovog prijema, osim kada se odobrenje za korišćenje radio-frekvencija izdaje na osnovu sprovedenog postupka javnog nadmetanja.
(2) Agencija neće izdati odobrenje iz stava 1 ovog člana, ako utvrdi da:
   1) zahtjev nije podnijet u skladu sa članom 101 st. 2, 3 i 4 ovog zakona;
   2) zahtjev nije u skladu sa planom namjene radio-frekvencijskog spektra ili odgovarajućim planom raspodjele radio-frekvencija;
   3) radio-frekvencije za koje se podnosi zahtjev nijesu raspoložive;
   4) odobravanje radio-frekvencija nije u saglasnosti sa principima racionalnog korišćenja radio-frekvencijskog spektra ili nije u skladu sa članom 38 ovog zakona;
   5) djelovanje radio uređaja može prouzrokovati štetne posljedice na rad drugih elektronskih komunikacionih sistema ili opreme, odnosno na životnu sredinu i zdravlje ljudi;
   6) podnosilac zahtjeva za korišćenje radio-frekvencija koje su planom namjene radio-frekvencijskog spektra namijenjene radio-difuznoj službi ne posjeduje odobrenje za emitovanje radijskih i/ili televizijskih programa regulatornog organa nadležnog za oblast audio-vizuelnih medijskih usluga.
Radio-amaterske komunikacije
Član 103
Način korišćenja radio-frekvencija koje su planom namjene radio-frekvencijskog spektra namijenjene amaterskoj radiokomunikacionoj službi, klase radio-amatera, ispitni program i polaganje radio-amaterskog ispita, tehničke i druge uslove za upotrebu radio-amaterskih stanica propisuje Agencija.
Ograničenje broja odobrenja za korišćenje radio-frekvencija
Član 104
Agencija može planom raspodjele radio-frekvencija iz pojedinog opsega uvesti ograničenje broja odobrenja za korišćenje radio-frekvencija za pojedine vrste radiokomunikacionih mreža ili bežičnih pristupnih tehnologija, na principu proporcionalnosti i pod jednakim uslovima, radi:
   1) izbjegavanja štetne interferencije;
   2) zaštite životne sredine i zdravlja ljudi od djelovanja elektromagnetnog zračenja;
   3) ostvarivanja maksimalne koristi za korisnike i podsticanja konkurencije;
   4) obezbjeđivanja kvaliteta usluge;
   5) obezbjeđivanja efikasne upotrebe radio-frekvencijskog spektra;
   6) ostvarivanja ciljeva od javnog interesa.
Ispitivanje zainteresovanosti za korišćenje radio-frekvencija
Član 105
(1) Ako Agencija, po iskazanom interesovanju najmanje jednog fizičkog ili pravnog lica, ocijeni da može postojati povećano interesovanje za korišćenje radio-frekvencija iz opsega za koje je, u skladu sa članom 104 ovog zakona, ograničen broj odobrenja, a koje bi bilo veće od raspoloživog radio-frekvencijskog resursa, dužna je da raspiše javni poziv za izražavanje interesovanja za korišćenje predmetnih radio-frekvencija.
(2) Javni poziv iz stava 1 ovog člana objavljuje se u najmanje jednom štampanom mediju koji se distribuira na teritoriji Crne Gore i na internet stranici Agencije.
(3) Javnim pozivom iz stava 1 ovog člana Agencija je dužna da od zainteresovanih fizičkih i pravnih lica zatraži podatke u vezi sa planiranim načinom i uslovima korišćenja radio-frekvencija, uslugama koje se namjeravaju pružati, kao i dokaze o stručnoj i finansijskoj osposobljenosti za realizaciju projekta.
(4) Rok za izražavanje interesovanja po javnom pozivu iz stava 1 ovog člana ne može biti kraći od 30 dana od dana objavljivanja javnog poziva.
(5) Agencija, u roku od 45 dana od dana izražavanja interesovanja iz stava 3 ovog člana, odlučuje o potrebi sprovođenja javnog nadmetanja u skladu sa članom 106 ovog zakona.
Postupak javnog nadmetanja
Član 106
(1) Postupak javnog nadmetanja u slučajevima iz člana 100 stav 2 ovog zakona sprovodi Agencija.
(2) Agencija odlukom pokreće postupak javnog nadmetanja, u roku od 30 dana od dana donošenja odluke iz člana 105 stav 5 ovog zakona, odnosno od dana izražavanja interesovanja za korišćenje radio-frekvencija iz opsega za koje je odgovarajućim planom raspodjele utvrđeno da se dodjeljuju na ekskluzivnoj osnovi na teritoriji Crne Gore za realizaciju javne elektronske komunikacione mreže.
(3) Odluka iz stava 2 ovog člana obavezno sadrži:
   1) radio-frekvencije koje su predmet javnog nadmetanja i oblasti u kojoj se mogu koristiti;
   2) vrstu javnog nadmetanja (zatvorena ponuda ili aukcija);
   3) uslove, zahtjeve i kvalifikacije koje učesnici u postupku javnog nadmetanja treba da ispune;
   4) najniži iznos jednokratne naknade za dodjelu odobrenja za korišćenje radio-frekvencija;
   5) kriterijume za izbor najpovoljnije ponude i način vrednovanja u postupku javnog nadmetanja podnošenjem zatvorenih ponuda;
   6) rok i način podnošenja ponude, odnosno zahtjeva za učešće na aukciji;
   7) adresu, mjesto, datum i vrijeme javnog otvaranja ponuda, odnosno sprovođenja aukcije;
   8) podatke o kontakt osobi zaduženoj za davanje informacija od značaja za postupak javnog nadmetanja;
   9) cijenu otkupa, način plaćanja i način preuzimanja dokumentacije za javno nadmetanje;
   10) garanciju ponude;
   11) rok u kome će ponuđači biti obaviješteni o ishodu javnog nadmetanja.
(4) Najniži iznos jednokratne naknade iz stava 3 tačka 4 ovog člana i visinu garancije ponude određue Ministarstvo.
(5) Cijenu za otkup dokumentacije za javno nadmetanje iz stava 3 tačka 9 ovog člana određuje Agencija, u visini stvarnih troškova njene izrade.
(6) Agencija donosi odluku o izboru ponuđača u roku od 30 dana od dana javnog otvaranja ponuda, odnosno dana sprovođenja aukcije.
(7) Iznos jednokratne naknade ostvaren u postupku javnog nadmetanja uplaćuje se u budžet Crne Gore, u roku od 15 dana od dana donošenja odluke iz stava 6 ovog člana.
Rok za podnošenje ponude, odnosno zahtjeva za učešće na aukciji
Član 107
(1) Rok za podnošenje ponude, odnosno zahtjeva za učešće na aukciji ne može biti kraći od 30 ni duži od 90 dana od dana donošenja odluke iz člana 106 stav 2 ovog zakona.
(2) Agencija je dužna da, do isteka roka iz stava 1 ovog člana, drži u tajnosti listu učesnika u postupku javnog nadmetanja i podnijete ponude, odnosno zahtjeve za učešće na aukciji.
Dokumentacija za javno nadmetanje
Član 108
Agencija je dužna da u dokumentaciji za javno nadmetanje precizira i pojasni uslove, zahtjeve i druge elemente iz odluke o pokretanju postupka javnog nadmetanja, proceduru javnog nadmetanja, postupak javnog otvaranja ponuda, odnosno format i pravila aukcije, rokove pojedinih faza postupka, kao i kriterijume za izbor ponuđača sa načinom njihovog vrednovanja.
Otvaranje i ocjenjivanje ponuda
Član 109
(1) U postupku javnog otvaranja ponuda Agencija razmatra samo blagovremeno pristigle ponude.
(2) Postupak iz stava 1 ovog člana obuhvata provjeru da li je ponuda podnijeta u skladu sa dokumentacijom za javno nadmetanje i da li podnosilac ponude ispunjava uslove propisane dokumentacijom za javno nadmetanje i ovim zakonom.
(3) Agencija neće razmatrati ponude koje nijesu podnijete u skladu sa dokumentacijom za javno nadmetanje ili čiji podnosilac ne ispunjava uslove određene dokumentacijom za javno nadmetanje i ovim zakonom.
Razmatranje ponuda
Član 110
Nakon završetka postupka otvaranja i ocjenjivanja ponuda, pristupa se razmatranju ponuda u skladu sa kriterijumima utvrđenim odlukom o pokretanju javnog nadmetanja i sačinjava se rang lista ponuđača.
Razmatranje zahtjeva za učešće na aukciji
Član 111
(1) U postuku razmatranja blagovremeno pristiglih zahtjeva za učešće na aukciji Agencija ispituje kvalifikovanost ponuđača zainteresovanog za učešće na aukciji, odnosno vrši provjeru da li je zahtjev za učešće na aukciji podnijet u skladu sa dokumentacijom za javno nadmetanje i da li podnosilac zahtjeva ispunjava uslove propisane dokumentacijom o javnom nadmetanju i ovim zakonom.
(2) Agencija će odbiti zahtjev za učešće na aukciji ponuđača koji ne ispunjava uslove propisane dokumentacijom za javno nadmetanje i ovim zakonom.
(3) Nakon sprovedenog postupka aukcije sačinjava se rang lista učesnika na aukciji.
(4) Bliži postupak otvaranja, razmatranja i ocjenjivanja ponuda, odnosno zahtjeva za učešće na aukciji propisuje Agencija.
Donošenje odluke
Član 112
(1) Na osnovu rang liste iz člana 110 ovog zakona, odnosno člana 111 stav 3 ovog zakona Agencija donosi odluku o izboru ponuđača u postupku javnog nadmetanja.
(2) Na osnovu odluke iz stava 1 ovog člana, izabrani ponuđač podnosi zahtjev za izdavanje odobrenja za korišćenje radio-frekvencija u skladu sa članom 101 stav 2 tač. 1, 2 i 3 i stav 4 ovog zakona.
(3) Agencija izdaje odobrenje za korišćenje radio-frekvencija na osnovu urednog zahtjeva iz stava 2 ovog člana i dokaza o uplati naknade za izdavanje odobrenja.
Sadržaj odobrenja za korišćenje radio-frekvencija
Član 113
(1) Odobrenje za korišćenje radio-frekvencije sadrži podatke o:
   1) nosiocu odobrenja za korišćenje radio-frekvencija;
   2) dodijeljenim radio-frekvencijama;
   3) lokaciji predajnika i/ili prijemnika i oblasti pokrivanja;
   4) periodu važenja odobrenja za korišćenje radio-frekvencija;
   5) iznosu godišnje naknade za korišćenje radio-frekvencija, odnosno administriranje radio-frekvencijskog spektra i načinu njihovog plaćanja;
   6) uslovima za korišćenje dodijeljenih radio-frekvencija.
(2) Odobrenje za korišćenje radio-frekvencija koje su planom namjene radio-frekvencijskog spektra namijenjene radio-difuznoj službi, pored podataka iz stava 1 ovog člana, sadrži i identifikacioni znak audio-vizuelnog medijskog sadržaja i podatke iz odobrenja za emitovanje radijskih i/ili televizijskih programa regulatornog organa nadležnog za oblast audio-vizuelnih medijskih usluga.
(3) Korisnici radio-frekvencija su dužni da obavijeste Agenciju o promjeni podataka iz stava 1 tačka 1 i stava 2 ovog člana, u roku od 30 dana od dana nastanka tih promjena.
Uslovi za korišćenje odobrenih radio-frekvencija
Član 114
(1) Agencija odobrenjem za korišćenje radio-frekvencija utvrdjuje uslove kojima se određuju:
   1) namjena usluge, vrsta mreže ili tehnologija za koju se dodjeljuje pravo korišćenja radio-frekvencija;
   2) mjere za obezbjeđivanje efikasnog korišćenja radio-frekvencija, uključujući i zahtjeve u vezi sa pokrivenošću ili jačinom signala, gdje je to potrebno;
   3) tehnički i operativni uslovi neophodni za izbjegavanje štetne interferencije;
   4) dopunske obaveze koje je ponuđač preuzeo u postupku javnog nadmetanja;
   5) obaveze u skladu sa međunarodnim sporazumima i propisima u oblasti radio-frekvencija.
(2) Tehnički i operativni uslovi za ekskluzivno korišćenje radio-frekvencija, iz stava 1 tačka 3 ovog člana, na pojedinačnim lokacijama, odnosno oblastima pokrivanja, utvrđuju se posebnim aktom Agencije, na zahtjev nosioca odobrenja, sa periodom važenja do isteka perioda važenja odobrenja za korišćenje radio-frekvencija.
Važenje odobrenja za korišćenje radio-frekvencija
Član 115
(1) Odobrenje za korišćenje radio-frekvencija Agencija izdaje na period do pet godina,a za ekskluzivno korišćenje radio-frekvencija na teritoriji Crne Gore, najduže do 15 godina.
(2) Odobrenje za korišćenje radio-frekvencija iz opsega koji su planom namjene radio-frekvencijskog spektra namijenjene za radio-difuznu službu izdaje se do isteka važenja odgovarajućeg odobrenja za emitovanje radijskih i/ili televizijskih programa regulatornog organa nadležnog za oblast audio-vizuelnih medijskih usluga.
Privremeno odobrenje za korišćenje radio-frekvencija
Član 116
(1) Za korišćenje radio-frekvencija namijenjenih za ispitivanja, mjerenja i testiranje radio-komunikacione opreme za ograničenu oblast pokrivenosti, Agencija izdaje privremena odobrenja, za period do 90 dana.
(2) Za korišćenje radio-frekvencija u slučaju vanrednih događaja, uključujući sportske, kulturne i zabavne događaje privremenog karaktera, Agencija izdaje privremena odobrenja za period do 60 dana, a u slučaju vanredne situacije, na period dok vanredna situacija traje.
(3) Za privremeno korišćenje radio-frekvencija iz st. 1 i 2 ovog člana plaća se naknada u skladu sa propisom Ministarstva iz člana 124 stav 3 ovog zakona.
Produženje važenja odobrenja za korišćenje radio-frekvencija
Član 117
(1) Važenje odobrenja za korišćenje radio-frekvencija može se produžiti, na zahtjev nosioca odobrenja, ako su ispunjeni uslovi za korišćenje radio-frekvencija utvrđeni odobrenjem.
(2) Zahtjev za produženje važenja odobrenja za korišćenje radio-frekvencija podnosi se Agenciji najranije 90, a najkasnije 30 dana prije isteka važenja odobrenja.
(3) U slučaju korišćenja radio-frekvencija na ekskluzivnoj osnovi na teritoriji Crne Gore za realizaciju javne elektronske komunikacione mreže, Agencija, po službenoj dužnosti ili na zahtjev korisnika radio-frekvencija, pokreće postupak javnog nadmetanja, najkasnije šest mjeseci prije isteka perioda važenja odobrenja.
Prenos, odnosno ustupanje prava korišćenja radio-frekvencija
Član 118
(1) Pravo korišćenja radio-frekvencija može se prenijeti, odnosno ustupiti drugom pravnom ili fizičkom licu, na osnovu zajedničkog zahtjeva nosioca odobrenja i lica kome se prenosi, odnosno ustupa pravo korišćenja radio-frekvencija samo uz saglasnost Agencije.
(2) Pravo korišćenja radio-frekvencija može se prenijeti, odnosno ustupiti samo na pravno ili fizičko lice koje ispunjava sve uslove za izdavanje odobrenja za korišćenje radio-frekvencija utvrđene odobrenjem.
(3) Prilikom odlučivanja o davanju saglasnosti na prenos, odnosno ustupanje prava korišćenja radio-frekvencija koje se koriste za upotrebu javne elektronske komunikacione mreže Agencija naročito cijeni primjenu načela efikasnosti upravljanja radio-frekvencijskim spektrom, odnosno primjenu drugih načela iz člana 3 ovog zakona kod prenosa ili ustupanja radio-frekvencija.
(4) Za prenos odnosno ustupanje prava korišćenja radio-frekvencija iz opsega koji su planom namjene radio-frekvencijskog spektra namijenjeni radio-difuznoj službi, podnosilac zahtjeva je dužan da prethodno pribavi saglasnost regulatornog organa nadležnog za oblast audio-vizuelnih medijskih usluga.
(5) Nakon davanja saglasnosti iz stava 1 ovog člana Agencija licu kome se prenosi pravo korišćenja radio-frekvencija izdaje odobrenje za korišćenje radio-frekvencija na zahtjev iz člana 101 stav 2 tač.1, 2 i 3 ovog zakona.
(6) Prenosom prava korišćenja radio-frekvencija u cjelosti se sa prethodnog nosioca odobrenja na sljedbenika prenose prava i obaveze utvrđene prethodnim odobrenjem za korišćenje radio-frekvencija.
Izmjena odobrenja za korišćenje radio-frekvencija
Član 119
(1) Agencija može da izmijeni odobrenje za korišćenje radio-frekvencija, ako:
   1) dođe do izmjene plana namjene radio-frekvencijskog spektra, plana raspodjele ili propisa kojim su određeni uslovi za korišćenje radio-frekvencija;
   2) se utvrdi javni interes koji se ne može ostvariti na drugi način;
   3) je izmjena neophodna radi obezbjeđenja efikasnog korišćenja radio-frekvencijskog spektra;
   4) štetna interferencija ili prekomjerno zračenje ne može da se otkloni na drugi način;
   5) dođe do izmjena odgovarajućeg odobrenja za emitovanje radijskih i/ili televizijskih programa regulatornog organa nadležnog za oblast audio-vizuelnih medijskih usluga;
   6) je izmjena neophodna radi usklađivanja sa međunarodnim sporazumima i drugim propisima.
(2) Nakon sprovedenih konsultacija sa nosiocem odobrenja za korišćenje radio-frekvencija, Agencija izdaje izmijenjeno odobrenje sa primjerenim rokom u kojem je nosilac odobrenja dužan da uskladi korišćenje radio-frekvencija sa novim uslovima.
(3) U slučajevima iz stava 1 tačka 1 i tač. 3 do 6 ovog člana, nosilac odobrenja o svom trošku vrši usklađivanje korišćenja radio-frekvencija sa novim uslovima utvrđenim izmijenjenim odobrenjem.
(4) Ako se izmjena odobrenja vrši na zahtjev nosioca odobrenja, odobrenje se izdaje pod uslovima utvrđenim ovim zakonom i na način kojim se ne ugrožavaju prava drugih korisnika radio-frekvencija.
Oduzimanje odobrenja za korišćenje radio-frekvencija
Član 120
(1) Odobrenje za korišćenje radio-frekvencija Agencija će oduzeti ako utvrdi da:
   1) su u zahtjevu za izdavanje odobrenja navedeni netačni podaci;
   2) nosilac odobrenja ne poštuje uslove propisane ovim zakonom ili odobrenjem;
   3) po nalogu Agencije nijesu otklonjeni nedostaci u utvrđenom roku;
   4) u slučaju zabrane obavljanja djelatnosti u skladu sa zakonom;
   5) nijesu plaćene naknade za korišćenje radio-frekvencija ni nakon upozorenja Agencije;
   6) se ne može na drugi način izbjeći štetna interferencija.
(2) Naknade iz člana 124 ovog zakona, koje su plaćene za godinu u kojoj je oduzeto odobrenje za korišćenje radio-frekvencija, ne vraćaju se, osim u slučaju iz stava 1 tačka 6 ovog člana.
Prestanak važenja odobrenja za korišćenje radio-frekvencija
Član 121
(1) Odobrenje za korišćenje radio-frekvencija prestaje da važi:
   1) istekom perioda na koji je odobrenje izdato;
   2) na zahtjev nosioca odobrenja;
   3) prenosom prava korišćenja radio-frekvencija drugom licu;
   4) ako nosilac odobrenja prestane da postoji;
   5) ako nosilac odobrenja nije započeo da koristi radio-frekvencije u roku utvrđenom odobrenjem, a najkasnije u roku od godinu dana od dana izdavanja odobrenja;
   6) prestankom važenja odgovarajućeg odobrenja za emitovanje radijskih i/ili televizijskih programa regulatornog organa nadležnog za oblast audio-vizuelnih medijskih usluga, za radio-frekvencije koje su planom namjene radio-frekvencijskog spektra namijenjene radio-difuznoj službi.
(2) Naknade iz člana 124 ovog zakona, koje su plaćene za godinu u kojoj je prestalo da važi odobrenje za korišćenje radio-frekvencija, ne vraćaju se.
Registar odobrenih radio-frekvencija
Član 122
(1) Dodijeljene radio - frekvencije Agencija upisuje u Registar odobrenih radio-frekvencija.
(2) Registar iz stava 1 ovog člana naročito sadrži podatke o nosiocu odobrenja za korišćenje radio-frekvencija, odobrenim radio-frekvencijama, uslovima korišćenja, lokaciji fiksnih radio stanica, geografskoj oblasti korišćenja i druge potrebne podatke.
(3) Promjene podataka iz Registra odobrenih radio-frekvencija se evidentiraju i ažuriraju.
(4) Bliži sadržaj Registra odobrenih radio-frekvencija propisuje Agencija.
Kontrola i monitoring radio-frekvencijskog spektra
Član 123
(1) Kontrolu i monitoring radio-frekvencijskog spektra vrši Agencija u skladu sa ovim zakonom i odgovarajućim međunarodnim tehničkim propisima i standardima.
(2) Agencija je dužna da planira, razvija i unapređuje sistem kontrole i monitoringa radio-frekvencijskog spektra.
(3) U postupku kontrole i monitoringa radio-frekvencijskog spektra Agencija, naročito:
   1) vrši odgovarujuća mjerenja parametara radio emisija radi utvrđivanja zauzetosti pojedinih radio-frekvencijskih opsega, u skladu sa ovim zakonom i odgovarajućim međunarodnim tehničkim propisima i standardima;
   2) utvrđuje izvor, lokaciju i identifikuje nelegalne radio emisije i izvore štetnih interferencija;
   3) vrši odgovarajuća mjerenja parametara radio-emisija radi kontrole ispunjavanja uslova za korišćenje radio-frekvencija iz odgovarajućeg odobrenja.
Naknade za korišćenje radio-frekvencija
Član 124
(1) Nosilac odobrenja za korišćenje radio-frekvencija dužan je da Agenciji plaća godišnju naknadu za korišćenje radio-frekvencija.
(2) Naknada iz stava 1 ovog člana koristi se isključivo za pokrivanje troškova upravljanja i nadzora korišćenja radio-frekvencijskog spektra.
(3) Metodologiju i način obračuna visine naknade iz stava 1 ovog člana, koja se iskazuje u bodovima, propisuje Ministarstvo.
(4) Visine naknada utvrđenih u skladu sa propisom Ministarstva iz stava 3 ovog člana uključuju se u finansijski plan Agencije za narednu kalendarsku godinu.
(5) Skupština, usvajanjem finansijskog plana Agencije, odobrava iznos ukupnih godišnjih troškova upravljanja i nadzora korišćenja radio-frekvencijskog spektra za narednu kalendarsku godinu, na osnovu koga Agencija utvrđuje novčanu vrijednost boda iz stava 3 ovog člana.
(6) Nosilac odobrenja za korišćenje radio-frekvencija dužan je da plaća godišnju naknadu za pokrivanje troškova administriranja radio-frekvencijskog spektra, prema cjenovniku koji utvrđuje Vlada, a koja ne može biti veća od 10% naknade iz stava 1 ovog člana.
(7) Naknada iz stava 6 ovog člana uplaćuje se u budžet Crne Gore, do 31. decembra za tekuću godinu.
Obračun naknada
Član 125
(1) Naknade iz člana 124 st. 1 i 6 ovog zakona obračunavaju se od dana izdavanja odobrenja za korišćenje radio-frekvencija za godinu u kojoj je odobrenje izdato, odnosno do isteka perioda važenja odobrenja.
(2) Visinu naknada iz stava 1 ovog člana određuje Agencija rješenjem za svaku kalendarsku godinu.
(3) Naknade iz stava 1 ovog člana ne plaćaju:
   1) nadležni državni organi, za radio-frekvencije koje se koriste za potrebe unutrašnjih poslova, nacionalne bezbjednosti i odbrane;
   2) hitne službe, za radio-frekvencije koje se koriste za potrebe postupanja u hitnim situacijama, kao i zaštite od prirodnih i drugih elementarnih nepogoda;
   3) emiteri radijskih i/ili televizijskih programa, odnosno operator predajničke multipleks mreže za digitalnu radio-difuziju, za radio-frekvencije koje su planom namjene radio-frekvencijskog spektra namijenjene za radio-difuznu službu;
   4) emiteri radijskih i/ili televizijskih programa ili drugi subjekti koji za potrebe emitera vrše dopremanje radijskog i/ili televizijskog signala do zemaljskih radio-difuznih predajnika, za radio-frekvencije koje se koriste u tu svrhu i to za stvarno potreban radio-frekvencijski resurs;
   5) radioamateri, za radio-frekvencije namijenjene radioamaterskim komunikacijama;
   6) korisnici koji su oslobođeni plaćanja međunarodnim ugovorom.
Radio i telekomunikaciona terminalna oprema
Član 126
(1) Radio i telekomunikaciona terminalna oprema (u daljem tekstu: RiTT oprema) može se slobodno uvoziti, stavljati u promet i koristiti u Crnoj Gori, ako ispunjava uslove zaštite i bezbjednosti korisnika i drugih lica i zaštite životne sredine, ako se njenom upotrebom omogućava efikasna upotreba frekvencijskog spektra, odnosno ne izazivaju štetne smetnje i ako ispunjava i druge uslove utvrđene zakonom.
(2) Odredba stava 1 ovog člana primjenjuje se i na druge uređaje i opremu za čiji rad se koriste radio-frekvencije ili usluge operatora.
(3) Odredba stava 1 ovog člana ne primjenjuje se na:
   1) RiTT opremu koju upotrebljavaju radio amateri, osim radio amaterske opreme koja je dostupna na slobodnom tržištu;
   2) radio i televizijske prijemnike namijenjene isključivo za prijem radio i televizijskih programa;
   3) kablovske instalacije;
   4) RiTT opremu namijenjenu pomorskim radio komunikacijama, koja ispunjava uslove utvrđene posebnim propisima;
   5) RiTT opremu za civilne vazduhoplovne radio komunikacije, koja je namijenjena isključivo ugradnji u vazduhoplov;
   6) RiTT opremu koja se upotrebljava isključivo za potrebe vojske Crne Gore, policije i bezbjedonosnih službi Crne Gore.
(4) Odobrenje za stavljanje RiTT opreme koja radi u radiofrekvencijskom opsegu koji nije evropski harmonizovani radiofrekvencijski opseg ili nije u skladu sa planom namjene radiofrekvencijskog spektra, u skladu sa propisom iz stava 2 ovog člana, izdaje Agencija.
(5) Bliže uslove koje mora da ispunjava RiTT oprema, način i postupke ocjenjivanja usaglašenosti RiTT opreme, uslove koje mora da ispunjava tijelo za ocijenjivanje usaglašenosti RiTT opreme i označavanja RiTT opreme propisuje Ministarstvo.
Ograničenje jačine elektromagnetnih polja
Član 127
RiTT oprema i elementi elektronskih komunikacionih mreža mogu se koristiti na način i pod uslovima kojima se obezbjeđuje da parametri elektromagnetnih polja na određenoj lokaciji ne smiju preći granice utvrđene zakonom kojim se uredjuje zaštita od nejonizujućeg zračenja, kao i crnogorskim i međunarodnim standardima koji se primjenjuju u Crnoj Gori.
IX. NUMERACIJA I ADRESIRANJE
Upravljanje numeracijom i adresiranjem
Član 128
(1) Upravljanje numeracijom i adresiranjem, u smislu ovog zakona, obuhvata planiranje, upotrebu i dodjelu brojeva i adresa, kao ograničenog resursa, na način kojim se obezbjeđuje njihovo racionalno, ravnomjerno i efikasno korišćenje, u skladu sa planom numeracije i planom adresiranja.
(2) Numeracijom i adresiranjem upravlja Agencija, u skladu sa planom numeracije i planom adresiranja.
Plan numeracije i plan adresiranja
Član 129
(1) Planom numeracije utvrđuju se namjena i način korišćenja brojeva za pristup javnim elektronskim komunikacionim mrežama i javnim elektronskim komunikacionim uslugama i njihova dužina, vrsta i struktura.
(2) Plan adresiranja sadrži: određivanje i strukturu kodova međunarodnih signalizacionih tačaka, kodova nacionalnih signalizacionih tačaka, kodova mobilnih mreža, identifikacioni kod mreže za prenos podataka i način upravljanja.
(3) Planom numeracije i planom adresiranja obezbjeđuje se efikasno struktuiranje i korišćenje brojeva i adresa uz utvrđivanje jednakih uslova za dodjelu i korišćenje odgovarajućih brojeva i adresa javnim elektronskim komunikacionim mrežama i javnim elektronskim komunikacionim uslugama, odnosno izvršavanje zahtjeva operatora i korisnika javnih elektronskih komunikacionih usluga.
(4) Izmjena i dopuna plana numeracije ili plana adresiranja može se vršiti radi izvršavanja obaveza koje proizilaze iz međunarodnih ugovora i sporazuma i obezbjeđenja uslova za uvođenje novih javnih elektronskih komunikacionih usluga, na osnovu procjene efekata predloženih izmjena ili dopuna, a naročito u odnosu na troškove koje prilikom prilagođavanja mogu imati operatori ili korisnici usluga.
(5) Ako se izmjenama ili dopunama plana numeracije i plana adresiranja bitno utiče na sistem numeracije i/ili adresiranja ili nameće tehnološki zahtjevno izvođenje, rok za primjenu plana ne može biti kraći od šest mjeseci od dana stupanja na snagu plana.
(6) Planove iz st. 1 i 2 ovog člana donosi Agencija i objavljuje ih u "Službenom listu Crne Gore" i na svojoj internet stranici.
Korišćenje brojeva i/ili adresa
Član 130
(1) Operator može da koristi brojeve i/ili adrese iz plana numeracije i plana adresiranja, na osnovu odobrenja za korišćenje brojeva i/ili adresa koje izdaje Agencija.
(2) Odobrenje iz stava 1 ovog člana izdaje se na zahtjev operatora za odobrenje korišćenja brojeva i/ili adresa, koji se podnosi na propisanom obrascu.
(3) Agencija je dužna da o zahtjevu iz stava 2 ovog člana odluči u roku od 15 dana od dana prijema zahtjeva.
(4) Odobrenje za korišćenje brojeva i/ili adresa izdaje se na period koji ne može biti duži od deset godina.
(5) Dodijeljeni brojevi i/ili adrese, po odobrenjima, evidentiraju se u registru koji vodi Agencija.
(6) Podatke o dodijeljenim brojevima i adresama Agencija objavljuje na svojoj internet stranici.
Zahtjev za odobrenje za korišćenje brojeva i/ili adresa
Član 131
(1) U zahtjevu za odobrenje iz člana 130 ovog zakona navode se:
   1) naziv i adresa operatora;
   2) brojevi i/ili adrese čije korišćenje se zahtijeva;
   3) vrsta javne elektronske komunikacione mreže ili usluge za koju se zahtijeva korišćenje brojeva i/ili adresa;
   4) planirani datum početka korišćenja brojeva i/ili adresa;
   5) period u kojem se planira korišćenje brojeva i/ili adresa;
   6) svrha korišćenja brojeva i/ili adresa.
(2) Podnosilac zahtjeva iz stava 1 ovog člana dužan je da Agenciji plati naknadu za obradu zahtjeva, čiju visinu utvrđuje Agencija, a koja ne može biti viša od stvarnih troškova obrade zahtjeva.
(3) Zahtjeve za odobrenje za korišćenje brojeva i/ili adresa Agencija rješava po redosljedu prijema.
(4) Agencija će odbiti zahtjev iz stava 1 ovog člana ako utvrdi da:
   1) zahtjev za odobrenje za korišćenje brojeva i/ili adresa ne sadrži elemente iz stava 1 ovog člana;
   2) zahtjev za odobrenje za korišćenje brojeva i/ili adresa sadrži netačne podatke;
   3) zahtjev nije podnijet u skladu sa planom numeracije i planom adresiranja;
   4) razlozi za korišćenje ne opravdavaju dodjeljivanje traženog obima brojeva i/ili adresa;
   5) zahtijevani brojevi i/ili adrese nijesu raspoloživi;
   6) podnosilac zahtjeva nije platio naknadu za korišćenje brojeva i/ili adresa na osnovu ranije izdatih odobrenja.
(5) Obrazac zahtjeva iz stava 1 ovog člana propisuje Agencija.
Sadržaj odobrenja za korišćenje brojeva i/ili adresa
Član 132
Odobrenje za korišćenje brojeva i/ili adresa sadrži:
   1) podatke o nosiocu odobrenja;
   2) odobrene brojeve i/ili adrese;
   3) namjenu korišćenja odobrenih brojeva i/ili adresa;
   4) datum početka korišćenja odobrenih brojeva i/ili adresa;
   5) period za koji je odobrenje brojeva i/ili adresa izdato;
   6) uslove za korišćenje odobrenih brojeva i/ili adresa.
Uslovi za korišćenje brojeva i/ili adresa
Član 133
Odobrenjem za korišćenje brojeva i/ili adresa nosiocu odobrenja određuju se:
   1) korišćenje dodijeljenih brojeva i/ili adresa u skladu sa planom numeracije i planom adresiranja;
   2) namjena dodijeljenih brojeva i/ili adresa;
   3) početak korišćenja dodijeljenih brojeva i/ili adresa u roku koji ne može biti duži od godinu dana od dana prijema odobrenja za njihovo korišćenje;
   4) obaveza vođenja evidencije o brojevima i/ili adresama koje koristi ili je dao na korišćenje i da podatke iz evidencije, na zahtjev, dostavlja Agenciji;
   5) obaveza pružanja informacija o telefonskim brojevima pretplatnika;
   6) visina godišnje naknade za korišćenje brojeva i/ili adresa;
   7) ispunjavanje zahtjeva pretplatnika za prenosivost broja, u skladu sa ovim zakonom;
   8) ispunjavanje obaveza iz međunarodnih sporazuma i ugovora u vezi sa brojevima i/ili adresama i njihovim dodjeljivanjem i korišćenjem.
Prenos ili ustupanje prava korišćenja brojeva i/ili adresa
Član 134
(1) Pravo na korišćenje brojeva i/ili adresa može se prenijeti ili ustupiti drugom pravnom ili fizičkom licu samo uz saglasnost Agencije.
(2) O saglasnosti iz stava 1 ovog člana Agencija odlučuje na zahtjev nosioca odobrenja, u roku od 30 dana od dana prijema zahtjeva.
(3) U postupku odlučivanja po zahtjevu iz stava 2 ovog člana Agencija utvrđuje da li pravno ili fizičko lice na koje se predlaže prenošenje ili ustupanje prava na korišćenje brojeva i/ili adresa ispunjava uslove utvrđene ovim zakonom.
(4) Nosilac odobrenja može svojim pretplatnicima da ustupi na korišćenje odgovarajuće brojeve iz plana numeracije, ako je mogućnost ustupanja predviđena odobrenjem iz člana 130 stav 1 ovog zakona, kao i brojeve koji se prenose kod drugog operatora, u skladu sa odredbama ovog zakona kojima se uređuje prenosivost broja, bez saglasnosti Agencije.
Izmjena odobrenja za korišćenje brojeva i/ili adresa
Član 135
(1) Odobrenje za korišćenje brojeva i/ili adresa Agencija može izmijeniti na osnovu izmjena ili dopuna plana numeracije i/ili plana adresiranja, u roku od 30 dana od dana početka njihove primjene.
(2) U slučaju iz stava 1 ovog člana odobreni brojevi i/ili adrese se zamjenjuju istim obimom i vrstom u roku koji ne može biti kraći od šest mjeseci od dana prijema izmijenjenog odobrenja.
(3) U slučaju zamjene brojeva i/ili adresa iz stava 2 ovog člana operator i krajnji korisnik usluga nemaju pravo na naknadu troškova prouzrokovanih zamjenom.
(4) Odobrenje iz stava 1 ovog člana Agencija može izmijeniti na zahtjev nosioca odobrenja, u skladu sa zakonom, ako se time ne dira u prava trećih lica.
Oduzimanje odobrenja za korišćenje brojeva i/ili adresa
Član 136
(1) Odobrenje za korišćenje brojeva i/ili adresa Agencija će oduzeti, ako:
   1) je odobrenje za korišćenje brojeva i/ili adresa izdato na osnovu netačnih podataka;
   2) nosilac odobrenja ne poštuje uslove propisane ovim zakonom ili odobrenjem;
   3) nosilac odobrenja za korišćenje brojeva i/ili adresa nije započeo da koristi dodijeljene brojeve i/ili adrese u roku od godinu dana od dana dodjele;
   4) godišnja naknada za korišćenje brojeva i/ili adresa nije plaćena ni nakon upozorenja;
   5) dođe do zabrane obavljanja djelatnosti, u skladu sa zakonom;
   6) dođe do značajnih izmjena plana numeracije ili plana adresiranja, a nije moguće izvršiti izmjenu odobrenja zbog neraspoloživosti adekvatnog resursa.
(2) Na osnovu rješenja Agencije o oduzimanju brojeva i/ili adresa, operatori su dužni da isključe te brojeve i/ili adrese iz saobraćaja javnih telefonskih mreža u roku određenom rješenjem.
(3) Naknada za korišćenje brojeva i/ili adresa koja je plaćena za godinu u kojoj je oduzeto odobrenje za korišćenje ne vraća se.
(4) U slučaju oduzimanja odobrenja za korišćenje brojeva i/ili adresa, na osnovu razloga iz stava 1 tačka 6 ovog člana, operatori i korisnici nemaju pravo na naknadu troškova.
Prestanak važenja odobrenja za korišćenje brojeva i/ili adresa
Član 137
(1) Odobrenje za korišćenje brojeva i/ili adresa prestaje da važi:
   1) istekom perioda za koji je odobrenje izdato;
   2) na zahtjev nosioca odobrenja;
   3) prenosom prava korišćenja brojeva i/ili adresa drugom licu;
   4) ako nosilac odobrenja prestane da postoji;
(2) Naknada iz člana 138 ovog zakona koja je plaćena za godinu u kojoj je prestalo da važi odobrenje za korišćenje brojeva i/ili adresa, ne vraća se.
Naknada za korišćenje brojeva i/ili adresa
Član 138
(1) Nosilac odobrenja za korišćenje brojeva i/ili adresa dužan je da Agenciji plaća godišnju naknadu za korišćenje brojeva i/ili adresa, koja se može koristiti isključivo za pokrivanje troškova nadzora i upravljanja brojevima i/ili adresama.
(2) Metodologiju i način obračuna visine naknade iz stava 1 ovog člana, koja se iskazuje u bodovima, propisuje Ministarstvo.
(3) Visine naknada utvrđenih u skladu sa propisom Ministarstva iz stava 2 ovog člana uključuju se u finansijski plan Agencije za narednu kalendarsku godinu.
(4) Skupština, usvajanjem finansijskog plana Agencije, odobrava iznos ukupnih godišnjih troškova nadzora i upravljanja brojevima i/ili adresama za narednu kalendarsku godinu, na osnovu koga Agencija utvrđuje novčanu vrijednost boda iz stava 2 ovog člana.
(5) Naknada iz stava 1 ovog člana ne plaća se za brojeve koji se koriste za pozive prema hitnim službama i harmonizovanim evropskim brojevima iz opsega 116.
(6) Naknadu iz stava 1 ovog člana za prenesene brojeve plaća operator kojem su brojevi prenijeti, pri čemu se za obračun naknade koristi stanje na početku godine za koju se obračunava naknada.
(7) Naknada iz stava 1 ovoga člana obračunava se od dana izdavanja odobrenja za korišćenje brojeva i/ili adresa za godinu u kojoj je odobrenje izdato, odnosno do isteka perioda važenja odobrenja.
Prenosivost brojeva
Član 139
(1) Operator javno dostupnih telefonskih usluga dužan je da, na zahtjev, pretplatniku omogući da prilikom promjene operatora zadrži dodijeljeni broj iz plana numeracije:
   1) na određenoj lokaciji, u slučaju geografskih brojeva;
   2) na bilo kojoj lokaciji, u slučaju negeografskih brojeva.
(2) Obaveza iz stava 1 ovog člana ne odnosi se na prenos brojeva između operatora koji pružaju javne elektronske komunikacione usluge na fiksnoj lokaciji i operatora koji pružaju javne mobilne elektronske komunikacione usluge.
(3) Operator je dužan da, o svom trošku, prilagodi svoje mreže za omogućavanje funkcije prenosivosti brojeva i da ih održava.
Naknada za prenos brojeva
Član 140
(1) Pretplatnik koji prenosi broj plaća jednokratnu naknadu za prenos broja operatoru u čiju se mrežu broj prenosi.
(2) Operator primalac broja plaća naknadu za prenos broja operatoru davaocu broja.
(3) Visina naknade iz stava 2 ovog člana plaća se u visini stvarnih troškova prenosa broja i ne smije destimulativno djelovati na korišćenje mogućnosti prenosa broja.
(4) Agencija određuje maksimalni iznos jednokratne naknade iz stava 1 ovog člana, koju plaća pretplatnik, kao i način podjele te naknade između operatora.
(5) Operator mreže u kojoj je započeo poziv plaća troškove prema ugovoru o interkonekciji operatoru u čijoj se mreži poziv na preneseni broj završava.
(6) Odredbe o minimalnom trajanju pretplatničkog ugovora ne smiju predstavljati ograničenje ili prepreku za pretplatnika koji zahtijeva prenos broja kod drugog operatora.
(7) Operator je dužan da Agenciji, do 15. januara tekuće, dostavi podatke o prenesenim brojevima u prethodnoj godini, odnosno zbirni podatak o brojevima prenesenim drugim operatorima, kao i podatak o zbiru prenijetih brojeva na tog operatora.
Sprovođenje prenosivosti brojeva
Član 141
(1) Operator je dužan da prenos i uključenje broja u mrežu drugog operatora izvrši u najkraćem mogućem roku, u skladu sa tehničkim mogućnostima operatora.
(2) Broj pretplatnika koji je zaključio ugovor za prenos broja kod drugog operatora mora se aktivirati u toku jednog radnog dana.
(3) Gubitak usluge pretplatniku tokom procesa prenosa broja ne smije trajati duže od jednog radnog dana.
(4) Odredbama o uslovima i postupku za raskid ugovora ne smiju se određivati ograničenja ili prepreke za pretplatnika koji zahtijeva prenos broja kod drugog operatora, bez obzira na minimalni period trajanja ugovora.
(5) Agencija je dužna da obezbijedi upravljanje informacionim sistemom za prenos brojeva i održavanje centralne baze prenijetih brojeva.
(6) Poslove upravljanja informacionim sistemom iz stava 5 ovog člana Agencija može prenijeti na drugo pravno lice.
(7) Bliže uslove i način prenošenja brojeva u fiksnim i mobilnim mrežama, kao i način postupanja operatora prilikom prenosa brojeva propisuje Agencija, u skladu sa propisima kojima se uređuju ugovori, tehničkom izvodljivošću i potrebom kontinuiteta pružanja usluge pretplatniku.
Jedinstveni evropski broj za pozive u hitnim slučajevima "112"
Član 142
(1) Operatori javnih telefonskih mreža dužni su da omoguće svim korisnicima usluga besplatne pozive na jedinstveni evropski broj "112" za pozive u hitnim slučajevima, u skladu sa planom numeracije, uključujući i javne telefonske govornice.
(2) Operator iz stava 1 ovog člana dužan je da Operativno komunikacionom centru, bez odlaganja i bez naknade, proslijedi sve raspoložive podatke o ostvarenim pozivima prema broju "112" i drugim brojevima hitnih službi, a naročito lične podatke o pretplatniku, broju sa kojeg je ostvaren poziv, vremenu i trajanju poziva, kao i podatke o lokaciji sa koje je poziv upućen, u skladu sa tehničkim mogućnostima.
(3) Način i uslove uvođenja jedinstvenog evropskog broja "112" za pozive u hitnim slučajevima, kao i kvalitet usluge opsluživanja poziva upućenih na taj broj propisuje Ministarstvo, uz saglasnost organa državne uprave nadležnog za zaštitu i spašavanje.
(4) Operator je dužan da omogući da korisnik poziv na jedinstveni evropski broj "112" ostvari i na drugi način, naročito putem kratkih tekstualnih poruka (u daljem tekstu:SMS).
(5) Parametre kvaliteta usluge iz stava 1 ovog člana, njihove granične vrijednosti i metode mjerenja propisuje Ministarstvo.
(6) Agencija je dužna da, u saradnji sa organom državne uprave nadležnim za zaštitu i spašavanje, na odgovarajući i javno dostupan način, informiše građane o postojanju i korišćenju jedinstvenog evropskog broja za pozive u hitnim slučajevima "112".
Brojevi hitnih službi
Član 143
(1) Operatori javnih telefonskih mreža dužni su da omoguće svim korisnicima usluga besplatne pozive na brojeve hitnih službi, u skladu sa planom numeracije, uključujući i javne telefonske govornice.
(2) Operatori iz stava 1 ovog člana dužni su da hitnim službama, bez naknade, pružaju prikazivanje identifikacije pozivajućeg broja (prezime, ime i adresa pretplatnika) i lokacije pozivaoca čim poziv stigne do hitne službe.
(3) Operatori iz stava 1 ovog člana dužni su da omoguće da korisnici sa hitnim službama mogu ostvarivati komunikaciju i na druge načine, naročito putem SMS-a.
(4) Način tačnog i pouzdanog utvrđivanja lokacije pozivaoca propisuje Ministarstvo, uz saglasnost organa državne uprave nadležnog za unutrašnje poslove.
(5) Zabranjena je zloupotreba poziva prema brojevima hitnih službi.
(6) Država, jedinica lokalne samouprave i operatori, u okviru svojih nadležnosti, licima smanjene pokretljivosti i licima sa invaliditetom dužni su da obezbijede nesmetan pristup brojevima hitnih službi i jedinstvenom evropskom broju "112".
(7) Način, uslove i dinamiku obezbjeđivanja pristupa licima iz stava 6 ovog člana propisuje Ministarstvo, uz saglasnost organa državne uprave nadležnog za poslove socijalnog staranja.
Harmonizovani evropski brojevi iz opsega 116
Član 144
(1) Brojevi u okviru numeričkog opsega koji počinju sa "116" rezervisani su za određene usluge od društvenog značaja, odnosno za socijalne i humane svrhe.
(2) Broj "116000" rezervisan je za pozive prema službi nadležnoj za prijavu slučajeva nestale djece.
(3) Agencija je dužna da, u saradnji sa organom državne uprave nadležnim za poslove socijalnog staranja, na odgovarajući i javno dostupan način, informiše građane o postojanju i korišćenju numeričkog opsega "116".
(4) Operatori javnih telefonskih mreža ili javnih telefonskih usluga dužni su da korisnicima omoguće pozive prema brojevima iz numeričkog opsega "116".
(5) Pozive prema brojevima iz numeričkog opsega "116" korisnici ostvaruju bez naknade, s tim što naknadu za te pozive plaćaju službe koje pružaju usluge putem brojeva iz numeričkog opsega "116", u skladu sa ugovorom zaključenim sa operatorom.
(6) Bliži način korišćenja i način i uslove dodjele brojeva iz numeričkog opsega "116" propisuje Ministarstvo, uz saglasnost organa državne uprave nadležnih za unutrašnje poslove, socijalno staranje i zdravlje.
Pristup brojevima i uslugama
Član 145
(1) Operatori javnih telefonskih mreža dužni su da, prilikom uspostavljanja međunarodnih poziva, omoguće korišćenje međunarodnog prefiksa "00".
(2) Operator koji pruža javno dostupne telefonske usluge, kada je to tehnički moguće i ekonomski opravdano, osim u slučaju kada je pozvani pretplatnik iz tržišnih razloga ograničio pristup pozivaocima iz određenih geografskih oblasti, svojim korisnicima je dužan da obezbjedi:
   1) pristup negeografskim brojevima u Evropskoj Uniji;
   2) pristup svim brojevima koji se koriste u Evropskoj Uniji, bez obzira na tehnologiju i uređaje koje koristi operator, uključujući i brojeve iz nacionalnih planova numeracije, brojeve iz evropskog numeričkog telefonskog prostora (ETNS) i univerzalne međunarodne besplatne brojeve (UIFN).
(3) Operator koji pruža javno dostupne telefonske usluge koje omogućavaju međunarodne pozive dužan je da postupa na isti način sa svim pozivima prema brojevima i od brojeva iz evropskog numeričkog telefonskog prostora (ETNS), po cijenama koje su uporedive sa cijenama koje se primjenjuju na pozive prema državama članicama Evropske Unije.
(4) Briše se. (Odluka Ustavnog suda Crne Gore U-I br. 37/16, od 25. juna 2019. godine, "Sl. list CG", br. 49/19)
(5) Operator javnih telefonskih mreža ili javnih telefonskih usluga dužan je da, kada je to tehnički moguće i ekonomski opravdano, obezbijedi da korisnici iz drugih država pozivaju negeografske brojeve utvrđene planom numeracije.
Upravljanje nacionalnim internet domenom
Član 146
(1) Nacionalni Internet domen Crne Gore je domen &squot;.me&squot;.
(2) Domenom &squot;.me&squot; upravlja lice koje odredi Vlada i ccTLD menadžer (lice ovlašćeno za upravljanje nacionalnim Internet domenom &squot;.me&squot;).
(3) Korišćenje domena &squot;.me&squot; uređuje se propisom Vlade, u skladu s međunarodnim standardima.
(4) Način i postupak registracije i upotrebe domena, ispod Nacionalnog internet domena Crne Gore, uređuje se propisom Ministarstva, u skladu s međunarodnim standardima.
X. PRAVA I ZAŠTITA INTERESA KORISNIKA
Prava korisnika
Član 147
(1) Ostvarivanje i zaštita prava korisnika javnih elektronskih komunikacionih usluga vrši se u skladu sa ovim zakonom.
(2) Korisnik iz stava 1 ovog člana je fizičko ili pravno lice koje koristi ili zahtijeva javnu elektronsku komunikacionu uslugu.
(3) Korisnik javnih elektronskih komunikacionih usluga naročito ima pravo na:
   1) pristup javnoj elektronskoj komunikacionoj mreži, u roku od osam dana od dana podnošenja zahtjeva, ako postoje tehničke mogućnosti;
   2) nesmetano korišćenje javnih elektronskih komunikacionih usluga, deklarisanog kvaliteta, raspoloživosti i sigurnosti, po javno dostupnim cijenama;
   3) račun za pružene usluge, detaljno iskazan po odvojenim stavkama, koji omogućava jasan uvid u stavke i provjeru obračunatog iznosa za pruženu uslugu ili račun koji nije razdvojen po stavkama, ako je to zahtijevao korisnik;
   4) zaštitu tajnosti elektronskih komunikacija, u skladu sa ovim zakonom i zakonom kojima se uređuje tajnost podataka, zaštita podataka o ličnosti i zaštita neobjavljenih podatak;
   5) ostvarivanje i drugih prava, u skladu sa zakonom.
Opšti uslovi pružanja usluga
Član 148
(1) Operator je dužan da pruža elektronske komunikacione usluge pod utvrđenim uslovima i cijenama.
(2) Operator je dužan da objavi informacije o cijenama, načinu tarifiranja i opštim uslovima pružanja usluga elektronskih komunikacija.
(3) Način objavljivanja informacija iz stava 2 ovog člana propisuje Agencija.
(4) Operator je dužan da utvrdi jasne i nedvosmislene opšte uslove pružanja usluga, koji naročito sadrže:
   1) naziv i sjedište operatora;
   2) vrstu, opis i kvalitet usluga koje pruža;
   3) način i uslove za zasnivanje, trajanje, prenos, produženje, raskid i prestanak pretplatničkog ugovora, uključujući i naknade za raskid ugovora prije isteka roka na koji je ugovor zaključen;
   4) pravo pretplatnika na ograničenje potrošnje;
   5) podatke o mogućnosti pozivanja jedinstvenog evropskog broja "112" i drugih brojeva hitnih službi bez naknade, o mogućnostima obezbjeđivanja podataka o lokaciji pozivaoca, kao i o ograničenjima poziva prema tim brojevima;
   6) odredbe o naknadama i refundiranju sredstava u slučajevima kada nije ispunjen ugovoreni nivo kvaliteta usluge ili kada operator svojom greškom nije omogućio korišćenje usluga;
   7) odredbe o načinu pokretanja postupka za rješavanje prigovora i odlučivanja po prigovorima korisnika usluga, uključujući i postupke za rješavanje sporova iz člana 163 ovog zakona;
   8) mjere koje se sprovode u slučaju neizmirenja dugovanja za pružene usluge, kao i rok u kojem se te mjere sprovode;
   9) odredbe o postupku u slučaju neizmirenja dugovanja za pružene usluge;
   10) postupak zaključivanja ugovora putem sredstava komunikacije na daljinu, kao i ugovora zaključenih izvan poslovnih prostorija operatora, koji moraju sadržati odredbe u skladu sa zakonom kojim se uređuje elektronski potpis i zaštita potrošača.
(5) Operator ne smije:
   1) uslovljavati korišćenje jedne usluge korišćenjem druge usluge;
   2) utvrđivati pravo da zadrži sredstva plaćena od pretplatnika koji je odustao od zaključenja ili izvršenja ugovora, pri čemu isto pravo nije utvrđeno za korisnika ako operator odustane od zaključenja ili izvršenja ugovora;
   3) obavezati pretplatnika da plati visoku kaznu nesrazmjernu stvarnoj šteti u slučaju neizvršenja ugovorne obaveze;
   4) utvrditi pravo da visinu cijene usluge odredi u momentu pružanja ili poveća cijenu usluge bez utvrđivanja prava pretplatnika na raskid ugovora ako je konačna cijena veća od prvobitno ugovorene;
   5) od korisnika svojih usluga zahtijevati da plati troškove nastale iz poziva i komunikacija koji nijesu rezultirali pristupom korisnika željenoj usluzi;
   6) od korisnika svojih usluga zahtijevati da plati troškove nastale iz poziva i komunikacija, ako se utvrdi da su troškovi nastali kao posljedica nedovoljne sigurnosti mreže;
   7) obavezati pretplatnika na izvršenje svih ugovornih obaveza, bez obzira na to da li je operator ispunio svoje ugovorne obaveze;
   8) uračunavati korisnicima u cijenu usluge troškove rekonstrukcije mreže.
Saglasnost i objavljivanje opštih uslova
Član 149
(1) Operator je dužan da opšte uslove iz člana 148 stav 4 ovog zakona dostavi Agenciji radi davanja saglasnosti, 30 dana prije početka njihove primjene.
(2) U postupku davanja saglasnosti Agencija cijeni usklađenost opštih uslova sa ovim zakonom.
(3) Agencija je dužna da, u roku od 15 dana od dana prijema opštih uslova, ocijeni njihovu usklađenost sa zakonom.
(4) Operator je dužan da opšte uslove pružanja usluga, nakon dobijanja saglasnosti iz stava 3 ovog člana, objavi na svojoj internet stranici i u najmanje dva dnevna štampana medija koji se distribuiraju na teritoriji Crne Gore, kao i da ih učini dostupnim, bez naknade, na zahtjev korisnika u štampanoj formi u svojim poslovnicama ili na drugi odgovarajući način.
Cjenovnik usluga
Član 150
(1) Operator je dužan da, prije početka primjene, objavi cjenovnik usluga koje pruža na svojoj internet stranici i učini ga dostupnim korisnicima u svojim poslovnicama.
(2) Cjenovnik usluga iz stava 1 ovog člana sadrži cijene pojedinih usluga, paketa usluga, dodatnih usluga, naknada za pristup, kao i način obračuna usluga.
(3) Cijene iz stava 2 ovog člana iskazuju se sa uračunatim porezom na dodatu vrijednost, s tim što se taj porez odvojeno iskazuje za svaku uslugu.
(4) Operator je dužan da cjenovnik usluga dostavi Agenciji najmanje osam dana prije njegovog objavljivanja na svojoj internet stranici.
(5) Cjenovnik iz stava 4 ovog člana Agencija objavljuje na svojoj internet stranici.
(6) Agencija na svojoj internet stranici vrši povezivanje sa internet stranicama cjenovnika usluga operatora, radi omogućavanja korisnicima da, bez naknade, izvrše procjenu troškova koji proizilaze iz javno dostupnih cijena javnih elektronskih komunikacionih usluga.
Pretplatnički ugovor
Član 151
(1) Međusobna prava i obaveze operatora i pretplatnika javnih elektronskih komunikacionih usluga uređuju se pretplatničkim ugovorom, koji se zaključuje u pisanoj formi.
(2) Pretplatnički ugovor naročito sadrži:
   1) ime i adresu, odnosno naziv i sjedište operatora i pretplatnika;
   2) rokove i uslove za priključenje pretplatničke terminalne opreme;
   3) tehničke karakteristike terminalne opreme koju operator nudi korisniku i detaljno uputstvo za korišćenje te opreme na crnogorskom jeziku;
   4) usluge, koje naročito obuhvataju:
      - mogućnost pozivanja hitnih službi i mogućnost obezbjeđivanja podataka o lokaciji pozivaoca , kao i ograničenja koja se odnose na hitne službe,
      - informacije o uslovima koji ograničavaju pristup i/ili korišćenje usluga ili aplikacija, u skladu sa zakonom,
      - minimalne ponuđene nivoe kvaliteta usluga, u skladu sa propisom Agencije o parametrima kvaliteta usluga,
      - informacije o postupcima koje operator primjenjuje za mjerenje i upravljanje saobraćajem radi izbjegavanja zagušenja u mreži, kao i informacije o načinu na koji ti postupci mogu uticati na kvalitet usluga,
      - ponuđene tipove usluga održavanja i usluga podrške korisnicima koje operator pruža, kao i načine stupanja u kontakt sa tim službama,
      - ograničenja operatora u korišćenju terminalne opreme;
   5) minimalnu brzinu širokopojasnog pristupa internetu, koja ne može biti manja od 70% maksimalne brzine pristupa internetu za operatore fiksnih elektronskih komunikacionih mreža, a za operatore mobilnih elektronskih komunikacionih mreža navode se uslovi pod kojima se ostvaruje ponuđena brzina širokopojasnog pristupa internetu;
   6) cijene i način tarifiranja usluga u trenutku zaključenja ugovora;
   7) način obavještavanja o cijenama i načinu tarifiranja usluga, troškovima održavanja, kao i o ponuđenim načinima plaćanja i razlike u troškovima zbog načina plaćanja;
   8) mogućnost seobe i privremenog isključenja pretplatničke terminalne opreme;
   9) mjere koje će se primjenjivati u slučaju neplaćanja usluga, zloupotrebe poziva prema hitnim službama, uznemiravanja drugih korisnika i narušavanja sigurnosti i integriteta elektronske komunikacione mreže;
   10) način refundiranja sredstava pretplatniku za usluge koje nijesu izvršene u skladu sa ugovorenim kvalitetom i ponuđenim uslovima;
   11) način rješavanja sporova;
   12) način obavještavanja pretplatnika o pristupanju izmjenama uslova utvrđenih u ugovoru i način ostvarivanja prava pretplatnika na raskid ugovora;
   13) mogućnost izmjene i ukidanja korisničkog paketa za koji je zaključen ugovor uz obavezu operatora da korisniku ponudi drugi paket sličnih karakteristika ili povoljniji paket;
   14) vrijeme trajanja pretplatničkog ugovora, uslove za njegovo produženje, izmjene ili raskid, a naročito:
      - minimalni period na koji se ugovor zaključuje, radi korišćenja povoljnosti promotivnih ponuda,
      - naknade koje se plaćaju za prenošenje brojeva,
      - naknade koje se plaćaju u slučaju raskida ugovora prije isteka ugovora, uključujući i naknadu za terminalnu opremu;
   15) zabranu krajnjem korisniku da obavlja djelatnost elektronskih komunikacija, odnosno da uslugu koja mu se pruža po osnovu pretplatničkog ugovora proširi na druge korisnike;
   16) prava i obaveze koje se odnose na unos i brisanje ličnih podataka pretplatnika u imenik operatora;
   17) vrstu mjera koje operator može preduzeti kao odgovor na sigurnosne incidente i incidente koji ugrožavaju integritet mreže ili predstavljaju prijetnju sigurnosti i integritetu mreže.
Trajanje ugovora i obaveze u slučaju raskida
Član 152
(1) Pretplatnički ugovor zaključen na određeno vrijeme ne može biti zaključen na period duži od dvije godine.
(2) Operator je dužan da ponudi i pretplatničke ugovore u maksimalnom trajanju od godinu dana i pretplatničke ugovore na neodređeno vrijeme bez minimalnog trajanja.
(3) Pretplatnik ima pravo na raskid pretplatničkog ugovora u bilo kojem trenutku.
(4) Pretplatničkim ugovorom se utvrđuje da je pretplatnik, koji raskine ugovor prije isteka perioda na koji je ugovor zaključen, dužan da plati mjesečnu naknadu za preostali period na koji je ugovor zaključen ili naknadu u visini popusta na uređaje, opremu i usluge koje je ostvario, ako je plaćanje te naknade povoljnije za pretplatnika, osim u slučaju kada operator nije u mogućnosti da ispuni ugovorne obaveze, kao i u slučaju iz stava 6 ovog člana.
(5) Operator je dužan da, najmanje 30 dana prije eventualnih izmjena uslova utvrđenih pretplatničkim ugovorom, o izmjeni, obavezno pisanim putem, na jasan, vidljiv i nedvosmislen način, kao i putem SMS-a kada je to moguće, obavijesti svoje pretplatnike.
(6) Pretplatnik može otkazati pretplatnički ugovor u roku iz stava 5 ovog člana, bez plaćanja naknade iz stava 4 ovog člana i bez primjene ugovorenog otkaznog roka, ako su izmjene nepovoljnije u odnosu na ugovorene opšte uslove i cijene.
(7) Operator može ograničiti terminalnu opremu na rad unutar sopstvene mreže samo ako pretplatnik opremu uzima od operatora uz zaključivanje pretplatničkog ugovora sa minimalnim rokom trajanja.
Obaveze operatora i Agencije
Član 153
(1) Operator je dužan da, istekom ili u slučaju prijevremenog raskida pretplatničkog ugovora, na zahtjev pretplatnika, bez naknade i bez odlaganja, omogući dalje korišćenje terminalne opreme u drugim mrežama.
(2) Mogućnost iz stava 1 ovog člana obezbjeđuje se i korisnicima unaprijed plaćene usluge (pre-paid) nakon 12 mjeseci korišćenja usluge uz podnošenje dokaza o kupovini terminalne opreme.
(3) Operator je dužan da za tipski pretplatnički ugovor za svaku od usluga elektronskih komunikacija koje su u ponudi operatora prije početka pružanja usluga pribavi saglasnost Agencije.
(4) Operator ne smije sa korisnikom zaključiti pretplatnički ugovor za koji nije pribavljena saglasnost iz stava 3 ovog člana.
(5) Agencija je dužna da, u roku od 15 dana od dana prijema tipskog pretplatničkog ugovora, ocijeni usklađenost ugovora sa ovim zakonom.
(6) Pretplatnički ugovor se može zaključiti upotrebom sredstava komunikacije na daljinu, kao i izvan poslovnih prostorija operatora, u skladu sa zakonima koji uređuju elektronski potpis i zaštitu potrošača.
(7) Operator je dužan da, u slučaju neovlašćenog otuđenja ili zloupotrebe terminalne opreme korisnika, omogući korisniku provjeru identiteta međunarodne mobilne opreme (IMEI broj) i da, na zahtjev korisnika, onemogući korišćenje te opreme u njegovoj mreži.
Priključenje terminalne opreme
Član 154
(1) Operator je dužan da izvrši opravdani zahtjev korisnika za priključenje radio ili telekomunikacione terminalne opreme, ako oprema ispunjava propisane uslove utvrđene zakonom.
(2) Korisnik usluga ne smije da na javnu elektronsku komunikacionu mrežu priključi radio ili telekomunikacionu terminalnu opremu koja ne ispunjava uslove iz člana 126 ovog zakona.
(3) Operator može pretplatniku omogućiti da naknadu za priključenje na javnu elektronsku komunikacionu mrežu plaća u ratama.
(4) Operator je dužan da korisnicima koji su lica sa smanjenom pokretljivošću i lica sa invaliditetom, u okviru objektivnih tehničkih mogućnosti:
   1) obezbijedi nesmetanu dostupnost svojim uslugama, uključujući i nesmetan pristup brojevima hitnih službi i jedinstvenom evropskom broju "112";
   2) omogući dostupnost odgovarajuće terminalne opreme;
   3) redovno obavještava o svim karakteristikama usluga koje su namijenjene toj grupi korisnika;
   4) obezbijedi prioritet kod ostvarivanja pristupa mreži, kao i kod otklanjanja kvarova.
(5) Bliže uslove za ostvarivanje povoljnosti iz stava 4 ovog člana propisuje Ministarstvo, uz saglasnost organa državne uprave nadležnog za poslove socijalnog staranja.
Kvalitet usluga
Član 155
(1) Operator je dužan da pruža javne elektronske komunikacione usluge propisanog kvaliteta utvrđenog pretplatničkim ugovorom i aktom Agencije iz stava 3 ovog člana.
(2) Parametre kvaliteta, način njihovog mjerenja i objavljivanja, od strane Agencije i operatora, kao i rokove za dostavljanje mjerenja koja rade operatori, propisuje Agencija.
(3) Radi spječavanja smanjenja kvaliteta usluga ili ometanja i usporavanja saobraćaja preko mreža, Agencija propisuje uslove minimalanog kvaliteta usluga.
(4) Za potrebe podnošenja prigovora na ugovorenu brzinu pristupa internetu u fiksnoj elektronskoj komunikacionoj mreži, Agencija će korisnicima učiniti dostupnim mjerenje brzine pristupa internetu.
(5) Operator je dužan da podatke o kvalitetu usluga koje pruža dostavlja Agenciji u rokovima određenim propisom iz stava 2 ovog člana i da ih objavi na svojoj internet stranici.
(6) Podatke iz stava 5 ovog člana Agencija objavljuje kao uporedni pregled parametara kvaliteta za istu vrstu usluge kod različitih operatora.
Ograničenje i kontrola potrošnje
Član 156
(1) Operator je dužan da, na zahtjev korisnika, omogući besplatno ograničenje potrošnje za obračunski period.
(2) Operator je dužan da, na zahtjev korisnika, omogući besplatnu zabranu odlaznih poziva prema određenom broju ili grupi brojeva, odnosno zabranu slanja ili primanja SMS-a i multimedijalnih poruka (u daljem tekstu: MMS) na određene ili sa određenih vrsta brojeva.
(3) Pretplatnik koji više od dva puta u toku kalendarske godine zahtijeva aktiviranje usluga iz st. 1 i 2 ovog člana dužan je da operatoru plati naknadu, čiju visinu određuje Agencija, primjereno stvarnim troškovima operatora.
(4) Operator je dužan da, ako postoji tehnička mogućnost, omogući korisnicima zabranu pristupa brojevima i internet adresama preko kojih se pristupa sadržaju koji nije namijenjen djeci.
(5) Operator je dužan da vodi i održava evidenciju brojeva i internet adresa preko kojih se pristupa sadržaju koji nije namijenjen djeci i da podatke razmjenjuje sa drugim operatorima.
(6) Agencija može naložiti operatorima da obezbijede pretplatnicima plaćanje za pristup javnoj elektronskoj komunikacionoj mreži i za korišćenje javno dostupnih telefonskih usluga na pre-paid osnovi.
Obavještenje o stanju potrošnje
Član 157
(1) Operator je dužan da pretplatnicima dostavlja besplatna obavještenja putem telefonskog poziva ili SMS-a, ako dođe do potrošnje koja je iznad prosjeka potrošnje pretplatnika za posljednja tri mjeseca i da vodi evidenciju o dostavljenim obavještenjima.
(2) Operator je dužan da, na zahtjev, pretplatniku dostavi stanje trenutne potrošnje, koje nije starije od šest sati, a za komunikacije ostvarene u roaming-u u posljednja 24 sata.
Preusmjeravanje poziva
Član 158
(1) Operator je dužan da, na zahtjev, pretplatniku omogući jednostavno i besplatno uspostavljanje usluge preusmjeravanja poziva na bilo koji broj u sopstvenoj mreži ili mreži drugog operatora.
(2) Troškove preusmjerenih poziva plaća pretplatnik koji je aktivirao tu uslugu.
(3) Ako odbije da izvrši preusmjeravanje iz stava 1 ovog člana, operator je dužan da pretplatniku dostavi pisano obavještenje sa obrazloženjem razloga za odbijanje, u roku od osam dana od dana prijema zahtjeva.
(4) Operator je dužan da pretplatniku, bez naknade, na jednostavan način omogući sprječavanje automatskog preusmjeravanja poziva od strane trećih lica na svoju terminalnu opremu.
Obračun javnih elektronskih komunikacionih usluga
Član 159
(1) Operator je dužan da, radi tačnog obračuna pružene usluge, tačno registruje podatke o pruženoj usluzi.
(2) Provjera tačnosti registrovanih podataka vrši se u skladu sa zakonom kojim se uređuje sistem mjernih jedinica i postupci ocjenjivanja usaglašenosti mjerila sa propisanim zahtjevima.
(3) Za mjerenje obima pruženih javno dostupnih elektronskih komunikacionih usluga operator koristi mjerne jedinice u skladu sa zakonom kojim se uređuje sistem mjernih jedinica u Crnoj Gori.
(4) Operator je dužan da u ponudu usluga uključi najmanje jedan paket u kome će se za obračun pruženih usluga koristiti ostvareni obim saobraćaja i da za obračun obima ostvarenog poziva koristi jedinični vremenski interval jedna sekunda (1s), a za obračun količine prenešenih binarnih podataka obračunsku jedinicu jedan kilobajt (1kB).
(5) Odredba stava 4 ovog člana ne isključuje mogućnost operatora da u ponudu usluga uključi i pakete sa drugačijim obračunom ostvarenog obima saobraćaja.
(6) Cijena paketa iz stava 4 ovog člana ne smije se razlikovati od cijena drugih paketa operatora.
(7) Pružena usluga se obračunava isključivo po jednom osnovu i u skladu sa cijenama iz objavljenog cjenovnika usluga.
Zadržavanje broja
Član 160
(1) Pretplatnik javnih telefonskih usluga ima pravo da zadrži svoj broj pri:
   1) promjeni operatora u skladu sa čl. 139 i 141 ovog zakona;
   2) geografskoj promjeni terminalne tačke mreže u okviru iste mrežne grupe, ako postoji tehnička mogućnost priključenja na mrežu;
   3) izmjeni usluge.
(2) Pravo iz stava 1 ovog člana ostvaruje se na zahtjev pretplatnika.
Imenik i informacije
Član 161
(1) Pretplatnici javno dostupnih telefonskih usluga imaju pravo da njihovi lični podaci budu unijeti u imenik operatora.
(2) Operatori su dužni da uspostave, objave i ažuriraju imenik pretplatnika javno dostupnih telefonskih usluga, osim pretplatnika koji su u pisanoj formi zahtijevali zabranu unošenja svojih podataka u imenik.
(3) Operator je dužan da pretplatnicima obezbijedi, bez naknade, informacije o: obimu i svrsi podataka koji se unose u imenik prije njegovog objavljivanja, mogućnostima korišćenja njihovih ličnih podataka, minimalnom i maksimalnom broju podataka koji se mogu unijeti u imenik, kao i pravu na unošenje podataka prema ličnom izboru do mjere koja je u skladu sa svrhom imenika, pravu pretplatnika na izmjene, dopune ili brisanje njihovih ličnih podataka iz imenika.
(4) Zabranu unošenja podataka u imenik operatora koji služe za njihovu identifikaciju i komunikaciju pravna lica ne mogu zahtijevati.
(5) Operatori su dužni da podatke iz imenika učine lako dostupnim svim korisnicima, preko javno dostupne službe informacija operatora, putem telefonskog poziva ili SMS-a.
Račun za pružene usluge
Član 162
(1) Operator je dužan da omogući korisnicima uvid u registrovane podatke o pruženim uslugama, odnosno da izda, bez naknade, račun za pružene usluge, u skladu sa članom 147 stav 3 tačka 3 ovog zakona.
(2) Račun iz stava 1 ovog člana za javno dostupne telefonske usluge na fiksnoj lokaciji obavezno sadrži sljedeće podatke: obračunski period, priključnu taksu, pretplatu, vrstu i iznos drugih jednokratnih plaćanja u obračunskom periodu koja se odnose na pružanje usluge za koju se izdaje račun, vrstu i iznos drugih mjesečnih jednokratnih ili višekratnih neperiodičnih plaćanja, broj i trajanje poziva, jediničnu cijenu obračunske jedinice, iznos, i to odvojeno za pozive u lokalnom saobraćaju, pozive u međumjesnom saobraćaju, pozive u međunarodnom saobraćaju, pozive prema mobilnim javnim mrežama, pozive prema brojevima usluga sa dodatom vrijednošću i pozive za prenos podataka, vrstu i iznos druge pružene usluge i ukupni iznos računa.
(3) Odredba stava 2 ovog člana shodno se primjenjuje i na druge javno dostupne elektronske komunikacione usluge.
(4) Na računu iz stava 2 ovog člana ne iskazuju se pozivi na besplatne telefonske brojeve, uključujući i brojeve za pozive hitnim službama.
(5) Operator je dužan da, na zahtjev, pretplatniku izda detaljnije raščlanjen račun (listing), najmanje jednom mjesečno, bez naknade.
(6) Raščlanjeni račun (listing) iz stava 5 ovog člana naročito sadrži: datum i vrijeme uspostavljanja komunikacije, izvor i odredište komunikacije (pozvani i pozivajući broj), trajanje komunikacije i količinu prenesenih podataka.
(7) Operator je dužan da sa podacima iz računa iz st. 1 i 5 ovog člana postupa u skladu sa zakonima kojima se uređuje tajnost podataka, zaštita podataka o ličnosti i zaštita neobjavljenih podataka.
Prigovor i žalba
Član 163
(1) Korisnik ima pravo da operatoru podnese prigovor na pristup i kvalitet usluga i na račun za pružene usluge.
(2) Prigovor na pristup i kvalitet usluga korisnik podnosi operatoru nakon utvrđivanja nepravilnosti, bez odlaganja, a prigovor na račun za usluge u roku od osam dana od dana prijema računa, u pisanoj formi.
(3) Operator je dužan da o prigovoru iz stava 2 ovog člana odluči u roku od osam dana od dana prijema prigovora i dostavi korisniku obrazloženu odluku, u pisanoj formi
(4) Ako operator odbije prigovor korisnika ili ne odluči u roku iz stava 3 ovog člana, korisnik ima pravo da u roku od 15 dana od dana isteka roka iz stava 3 ovog člana, podnese žalbu Agenciji, u pisanoj formi.
(5) Agencija odlučuje po žalbi iz stava 4 ovog člana u roku od 30 dana od dana prijema žalbe.
Ograničenja usluge pretplatniku
Član 164
(1) Operator može ograničiti pristup svojim uslugama, odnosno pretplatnika isključiti i raskinuti pretplatnički ugovor, ako nije izmirio dospjele obaveze ili je prekršio druge uslove utvrđene pretplatničkim ugovorom, kao i u slučaju uznemiravanja drugih korisnika i zloupotrebe poziva prema brojevima hitnih službi.
(2) Prilikom utvrđivanja povrede obaveze iz pretplatničkog ugovora operator je dužan da na pouzdan način upozori pretplatnika i odredi primjeren rok za otklanjanje nepravilnosti, odnosno za izmirenje potraživanja i navede mjere koje će preduzeti ako pretplatnik ne postupi po upozorenju u ostavljenom roku.
(3) Operator je dužan da, po nalogu Agencije, ograniči pristup svojim uslugama, odnosno isključi pretplatnika i raskine ugovor sa pretplatnikom koji svojom terminalnom opremom izaziva smetnju u radu elektronskih komunikacionih mreža, kao i sa pretplatnikom koji priređuje igre na sreću preko interneta bez odobrenja organa uprave nadležnog za igre na sreću.
(4) Operator nije dužan da prethodno obavijesti pretplatnika o sprovođenju mjera iz st. 2 i 3 ovog člana, ako povreda predstavlja ozbiljnu prijetnju za bezbjednost i zdravlje ljudi ili narušava sigurnost i integritet mreže.
(5) Mjere iz stava 4 ovog člana utvrđuju se opštim uslovima pružanja usluga.
Jednostrani raskid ugovora
Član 165
(1) Ako je korisnik podnio prigovor, odnosno žalbu iz člana 163 ovog zakona, operator ne može preduzeti mjere iz člana 164 stav 1 ovog zakona do odluke Agencije, ako je pretplatnik u roku isplatio nesporni dio računa ili iznos koji odgovara prosječnoj vrijednosti posljednja tri mjesečna računa.
(2) Do odluke Agencije operator je dužan da nastavi sa pružanjem usluga korisniku i obezbijedi pristup i korišćenje brojeva hitnih službi i besplatnog broja službe za korisnike.
(3) Ako pretplatnik nije platio nesporni dio računa u ostavljenom roku ili nastavi da postupa suprotno odredbama pretplatničkog ugovora ili ne postupi po odluci Agencije, operator trajno isključuje pretplatnika, odnosno prekida pružanje svih usluga pretplatniku.
(4) Pretplatnički ugovor se od trenutka isključenja, odnosno prekida pružanja usluga iz stava 3 ovog člana smatra jednostrano raskinutim.
(5) Od trenutka prekida pružanja usluga iz stava 4 ovog člana operator ima pravo da od pretplatnika zahtijeva samo plaćanje potraživanja koja su nastala u periodu do raskida pretplatničkog ugovora.
Privremeno ograničenje, odnosno prekid usluga
Član 166
(1) Operator može, bez saglasnosti korisnika, privremeno ograničiti, odnosno prekinuti pristup svojim uslugama, kada je to potrebno radi otklanjanja smetnji, redovnog održavanja i razvoja mreže.
(2) U slučaju iz stava 1 ovog člana operator je dužan da obavještenje o privremenom ograničenju, odnosno prekidu pristupa uslugama objavi, jedan dan unaprijed, u sredstvima javnog informisanja i dostavi Agenciji, kao i hitnim službama, ako to utiče na njihov rad.
(3) Operator je dužan da o ograničenju, odnosno prekidu pristupa uslugama dužem od šest sati neposredno obavijesti korisnike, na odgovarajući način.
(4) U slučaju ograničenja, odnosno prekida usluge iz stava 1 ovog člana operator je dužan da umanji mjesečnu pretplatu korisniku, srazmjerno trajanju ograničenja, odnosno prekida usluge.
Pravo na obeštećenje
Član 167
(1) Operator je dužan da utvrdi visinu i način obeštećenja pretplatnika, ako njegove usluge u pogledu kvaliteta i raspoloživosti odstupaju od uslova određenih pretplatničkim ugovorom.
(2) Pretplatnik ima pravo da od operatora traži isplatu direktnog ili indirektnog gubitka nastalog kao posljedica lošeg kvaliteta pružanja usluga ili ograničenja pristupa mreži ili usluzi.
(3) Operator nije dužan da obešteti pretplatnika, ako je do lošeg kvaliteta pružanja usluga ili ograničenja pristupa mreži ili usluzi došlo zbog okolnosti na koje operator nije mogao da utiče.
XI. ZAŠTITA ELEKTRONSKIH KOMUNIKACIJA
Sigurnost i integritet elektronskih komunikacionih mreža i usluga
Član 168
(1) Operator je dužan da preduzima odgovarajuće tehničke i organizacione mjere radi obezbjeđenja integriteta svoje mreže, kao i radi zaštite sigurnosti, odnosno neprekidnog pružanja svojih usluga, a sa drugim operatorima i mjere potrebne radi zaštite sigurnosti elektronske komunikacione mreže i usluga.
(2) Mjere iz stava 1 ovog člana određuju se primjereno stepenu opasnosti za sigurnost mreže primjenom raspoloživih tehničkih i tehnoloških rješenja i primjereno troškovima tih mjera.
(3) Mjere iz stava 1 ovog člana naročito se sprovode radi sprječavanja i umanjivanja uticaja sigurnosnih incidenata na korisnike usluga i povezane elektronske komunikacione mreže, a posebno radi obezbjeđivanja sigurnosti usluga i zaštite korisnika od zlonamjernih aktivnosti, elektronskih sabotaža, prevara trećih lica i zloupotreba bilo koje vrste.
(4) U slučaju stepena opasnosti za sigurnost mreže većeg od obima zaštite mjera iz stava 1 ovog člana, operator je dužan da o tome obavijesti korisnike svojih usluga, kao i o raspoloživim mjerama za otklanjanje opasnosti i/ili njenih posljedica, uključujući i moguće troškove tih mjera.
(5) Mjerama iz stava 1 ovog člana naročito se:
   1) obezbijeđuje da ličnim podacima mogu pristupati samo ovlašćena lica, u zakonom dozvoljene svrhe;
   2) štite preneseni ili sačuvani lični podaci od slučajnog ili nezakonitog uništenja, gubitka ili izmjene, kao i neovlašćenog ili nezakonitog čuvanja, obrade, pristupa ili otkrivanja;
   3) obezbjeđuje primjena sigurnosne politike u odnosu na obradu ličnih podataka.
(6) Na lične podatke koje operator prikupi primjenom mjera iz stava 1 ovog člana primjenjuju se odredbe zakona koji uređuju tajnost podataka, zaštitu podataka o ličnosti i zaštitu neobjavljenih podataka.
Sprovođenje mjera
Član 169
(1) Operator je dužan da odredi lice odgovorno za sprovođenje mjera iz člana 168 stav 1 ovog zakona.
(2) Agencija i organ nadležan za zaštitu ličnih podataka mogu da prate sprovođenje mjera iz stava 1 ovog člana, kao i da daju smjernice radi ostvarivanja odgovarajućeg stepena sigurnosti.
(3) Operator je dužan da, bez odlaganja, obavijesti Agenciju pisanim putem o povredi sigurnosti ili gubitku integriteta od značajnog uticaja na rad njegovih mreža ili pružanje njegovih usluga.
(4) U slučaju iz stava 3 ovog člana Agencija može obavijestiti javnost ili naložiti operatoru da obavijesti javnost o povredi sigurnosti ili gubitku integriteta mreže, ako utvrdi da je obavještavanje od javnog interesa.
(5) Radi sprovođenja mjera iz člana 168 stav 1 ovog zakona Agencija operatorima može naložiti:
   1) dostavljanje podataka potrebnih za procjenu sigurnosti i integriteta njihovih mreža i usluga, uključujući i dokumente o sigurnosnoj politici;
   2) da o mjerama nadzora sigurnosti mreža i usluga organa uprave nadležnog za prevenciju i zaštitu rizika bezbjednosti informacionih sistema ili drugog organa uprave nadležnog za oblast računarskog kriminala obavijesti Agenciju.
(6) Način i rokove za sprovođenje mjera iz člana 168 stav 1 ovog zakona propisuje Agencija.
Obavještavanje i evidencija povreda ličnih podataka u elektronskim komunikacijama
Član 170
(1) Operator je dužan da, bez odlaganja, obavijesti Agenciju i organ nadležan za zaštitu ličnih podataka o povredi podataka o ličnosti ili povredi privatnosti korisnika.
(2) U obavještenju iz stava 1 ovog člana naročito se navodi opis posljedica nastale povrede, kao i predložene ili preduzete mjere radi otklanjanja uzroka povrede.
(3) Operator je dužan da, bez odlaganja, obavijesti korisnika ako povreda ličnih podataka može štetno uticati na lične podatke ili privatnost korisnika.
(4) Obavještenje iz stava 3 ovog člana obavezno sadrži opis prirode povrede ličnih podataka, uz upućivanje korisnika na ovlašćeno lice operatora kod kojeg se mogu dobiti bliži podaci, kao i predlog mjera za ublažavanje negativne posljedice povrede ličnih podataka.
(5) Operator je dužan da vodi evidenciju povreda ličnih podataka, koja sadrži podatke o uzroku povrede ličnih podataka, posljedicama nastale povrede i preduzetim mjerama zaštite.
(6) Podaci iz evidencije iz stava 5 ovog člana mogu se koristiti samo za namjene evidentiranja povrede ličnih podataka.
Obavještavanje po nalogu nadležnog organa
Član 171
(1) Operator nije dužan da obavijesti korisnika o neovlašćenom pristupu ličnim podacima iz člana 170 stav 1 ovog zakona, ako Agencija da mišljenje da je operator, na zadovoljavajući način, primijenio odgovarajuće tehničke mjere zaštite, koje su te lične podatke učinile nerazumljivim licu koje im je neovlašćeno pristupilo i da obavještavanje korisnika nije potrebno.
(2) Agencija je dužna da, prije davanja mišljenja iz stava 1 ovog člana, konsultuje organ nadležnan za zaštitu ličnih podataka.
(3) Agencija, u saradnji sa organom nadležnim za zaštitu ličnih podataka, prati sprovođenje obaveze operatora u vezi sa davanjem obavještenja iz člana 169 stav 3 ovog zakona i preduzima odgovarajuće mjere u slučaju neispunjavanja tih obaveza.
(4) Agencija, u saradnji sa organom nadležnim za zaštitu ličnih podataka, u skladu sa članom 169 st. 3 i 4 ovog zakona, može bliže propisati slučajeve u kojima je operator dužan da pruži obavještenje o povredi ličnih podataka, kao i oblik, sadržaj i rokove davanja obavještenja iz člana 170 stav 1 ovog zakona.
Povjerljivost komunikacija
Član 172
(1) Povjerljivost komunikacija, u smislu ovog zakona, odnosi se na:
   1) sadržinu komunikacije;
   2) podatke o korisniku;
   3) podatke o saobraćaju i lokacijama koje se odnose na komunikacije;
   4) neuspješno uspostavljanje komunikacije.
(2) Zabranjeno je slušanje, prisluškivanje ili čuvanje sadržaja i podataka o komunikaciji, odnosno njen prekid ili nadzor od strane drugih lica, bez pristanka korisnika te komunikacije.
(3) Dozvoljeno je tehničko skladištenje ili pristup sadržaju ili podacima o komunikaciji, bez pristanka korisnika te komunikacije, ako je jedina svrha da se izvrši prenos podataka preko javne elektronske komunikacione mreže ili u slučaju potrebe da na zahtjev korisnika operator pruži tu uslugu.
(4) Izuzetno, radnje iz stava 2 ovog člana mogu se preduzimati isključivo ako su neophodne, odgovarajuće i proporcionalne mjerama zaštite nacionalne bezbjednosti, odbrane, kao i radi sprječavanja vršenja krivičnog djela, istrage, otkrivanja i krivičnog gonjenja počinilaca krivičnih djela i neovlašćene upotrebe sistema za elektronske komunikacije, kao i u slučajevima pružanja pomoći kod potrage i spašavanja ljudi i kada je to neophodno radi zaštite života i zdravlja ljudi i imovine, u skladu sa zakonom.
(5) Korišćenje javnih elektronskih komunikacionih mreža za čuvanje i pristup podacima i informacijama uskladištenim na terminalnoj opremi korisnika dozvoljeno je pod uslovom da je korisnik za to dao saglasnost, nakon upoznavanja sa namjenom obrade i čuvanja podataka.
(6) Korisnik čiji se lični podaci obrađuju može opozvati saglasnost iz stava 5 ovog člana u svakom trenutku.
Rok za čuvanje podataka i snimanje komunikacija
Član 173
(1) Operatori, njihovi zastupnici, predstavnici i druga lica zaposlena kod operatora dužni su da štite povjerljivost komunikacija i nakon prestanka aktivnosti, odnosno prestanka radnog odnosa tokom kojeg su bili dužni da štite povjerljivost.
(2) Korisnici mogu da snimaju komunikacije, o čemu su dužni da obavijeste pošiljaoca ili primaoca komunikacija ili da prilagode funkcionisanje sredstava za snimanje radi obavještavanja pošiljaoca ili primaoca komunikacija o snimanju.
(3) Zabrana iz člana 172 stav 2 ovog zakona ne odnosi se na snimanje komunikacija i sa njima povezanih podataka o saobraćaju koji služe u svrhu dokazivanja o komercijalnim transakcijama ili drugim poslovnim komunikacijama, na izričiti zahtjev korisnika ili u okviru rada hitnih službi koje primaju pozive u nevolji radi njihove registracije i identifikacije.
Podaci o pretplatniku
Član 174
(1) Operator je dužan da, bez odlaganja, registruje pretplatnike usluga fiksne telefonije i korisnike svih usluga mobilne telefonije (post-paid i pre-paid), kao i interneta.
(2) Registracija iz stava 1 ovog člana obuhvata evidentiranje sljedećih podataka o pretplatnicima: ime i prezime, odnosno naziv privrednog društva koje je korisnik i njegov organizacioni oblik; broj lične karte ili pasoša za fizička lica i poreski i registarski broj za pravna lica; adresu pretplatnika i dodijeljeni pretplatnički broj, odnosno identifikaciju (ID) pretplatnika.
(3) Na zahtjev pretplatnika operator može evidentirati i sljedeće podatke: akademski, naučni ili stručni naziv pretplatnika i djelatnost pretplatnika i druge podatke, uz naknadu, ako se time ne šteti interes trećih lica.
(4) Podatke o pretplatniku operator može da koristi samo u svrhu registracije, pripreme, zaključivanja, izvršavanja, izmjene ili raskida pretplatničkog ugovora, obračunavanja usluga i za potrebe nadležnih državnih organa, u skladu sa zakonom.
(5) Podaci iz st. 2 i 3 ovog člana mogu se koristiti radi uspostavljanja i vođenja imenika pretplatnika i u druge svrhe, samo uz izričitu saglasnost pretplatnika čiji se podaci obrađuju, uz obavezu operatora da na zahtjev pretplatnika izvrši ispravku njegovih ličnih podataka i pravo pretplatnika da opozove datu saglasnost u svakom trenutku.
(6) Operator je dužan da evidentirane podatke čuva za vrijeme trajanja pretplatničkog odnosa i najmanje godinu dana od dana prestanka pružanja usluge.
(7) Način registracije korisnika usluga javnih elektronskih komunikacionih mreža propisuje Ministarstvo.
Podaci o saobraćaju
Član 175
(1) Obrađene i uskladištene podatke o saobraćaju, vezane za pretplatnike ili korisnike,operator je dužan da izbriše ili izmijeni na način da se ne mogu dovesti u vezu sa određenim licem (neimenovani podaci) , kada radi prenosa komunikacije nijesu više potrebni i ako ne postoji obaveza zadržavanja tih podataka iz člana 181 ovog zakona.
(2) Podaci o saobraćaju, koji služe za obračun troškova javnih elektronskih komunikacionih usluga preplatnika ili korisnika tih usluga, kao i troškova interkonekcije, mogu se obrađivati samo do nastupanja zastare potraživanja, uz informisanje korisnika o namjeni i rokovima obrade podataka.
(3) Operator može, radi promocije i prodaje elektronskih komunikacionih usluga ili pružanja usluga sa dodatom vrijednošću, da obrađuje podatke u obimu i trajanju potrebnom za promociju i prodaju ili pružanje tih usluga, pod uslovom da ima prethodnu saglasnost pretplatnika ili korisnika na koga se ti podaci odnose.
(4) Saglasnost iz stava 3 ovog člana pretplatnik ili korisnik ima pravo da u svakom momentu opozove.
(5) Obrada podataka o saobraćaju, u skladu sa st. 2 i 3 ovog člana, mora se ograničiti na lica koja su zaposlena i/ili imaju ovlašćenje od strane operatora koji se bavi naplaćivanjem usluga ili upravljanjem saobraćajem, pitanjima potrošača, otkrivanjem prevara, promocijom javnih elektronskih komunikacionih usluga ili pružanjem usluga sa dodatom vrijednošću i mora biti ograničena samo na ono što je neophodno u svrhe takvih aktivnosti.
(6) Za potrebe rješavanja sporova, naročito sporova u vezi interkonekcije ili naplaćivanja usluga, operatori su dužni da obavještenja o podacima o saobraćaju iz st. 1, 2, 3 i 4 ovog člana, u skladu sa posebnim propisima, učine dostupnim nadležnim organima.
(7) Operator je dužan da obavijesti pretplatnika ili korisnika o vrsti podataka o saobraćaju koji se obrađuju, kao i o trajanju obrade za namjene iz stava 2 ovog člana, a za namjene iz stava 3 ovog člana, prije dobijanja saglasnosti.
Prikazivanje broja
Član 176
(1) Operator koji nudi prikazivanje pozivajućeg broja dužan je da omogući korisniku usluga, koji je uputio poziv, jednostavnu i besplatnu zabranu prikazivanja pozivajućeg broja za svaki pojedinačni poziv ili za sve pozive.
(2) Operator koji nudi prikazivanje pozivajućeg broja dužan je da omogući pozvanom pretplatniku jednostavnu i besplatnu zabranu prikazivanja pozivajućeg broja kod dolaznih poziva, uz razumnu upotrebu ove mogućnosti.
(3) Operator iz stava 1 ovog člana, kod koga se pozivajući broj prikazuje prije uspostavljanja poziva, dužan je da omogući pozvanom pretplatniku jednostavan način odbijanja dolaznih poziva u slučaju kada je prikazivanje pozivajućeg broja zabranio pretplatnik ili korisnik usluga koji je uputio poziv.
(4) Operator koji nudi prikazivanje broja na koji je izvršeno preusmjeravanje dužan je da omogući pozvanom pretplatniku jednostavnu i besplatnu zabranu prikazivanja broja na koji je izvršeno preusmjeravanje pozivajućem korisniku usluga.
(5) Odredbe st. 1, 2 i 3 ovog člana primjenjuju se i na dolazne i odlazne pozive prema drugim državama.
(6) Operator koji nudi prikazivanje pozivajućeg broja i/ili broja na koji je izvršeno preusmjeravanje dužan je da, na prikladan i javno dostupan način, obavijesti javnost o uslugama i mogućnostima iz st. 1, 2, 3 i 4 ovog člana.
(7) Operator može da ograniči mogućnost zabrane prikazivanja pozivajućeg broja:
   1) privremeno, na zahtjev korisnika koji traži da se uđe u trag uznemiravajućim ili zlonamjernim pozivima, pri čemu će operator podatke o identifikaciji korisnika koji poziva obraditi, uskladištiti i učiniti dostupnim, u skladu sa posebnim zakonom;
   2) na zahtjev nadležnih državnih organa, uključujući hitne službe, radi procesuiranja podataka o lokaciji, kao i odazivanja na te pozive i bez saglasnost korisnika;
   3) na zahtjev nadležnog organa, radi obrade i zadržavanja podataka o identifikaciji, a u skladu sa čl. 181 i 182 ovog zakona.
Podaci o lokaciji
Član 177
(1) Podatke o lokaciji, koji nijesu podaci o saobraćaju, operator može obrađivati kada se ti podaci izmijene na način da se ne mogu dovesti u vezu sa određenim licem (neimenovani podaci) ili uz saglasnost korisnika, na način i u vremenu koje je neophodno za pružanje usluga sa dodatom vrijednošću.
(2) Prije dobijanja saglasnosti iz stava 1 ovog člana operator je dužan da korisnika upozna sa vrstom podataka o lokaciji koji će biti obrađeni, a koji nijesu podaci o saobraćaju, trajanju obrade i o mogućnosti prenosa trećim licima.
(3) Operator je dužan da omogući korisnicima da u svakom trenutku odustanu od saglasnosti za obradu podataka.
(4) Korisniku koji je dao saglasnost za obradu podataka o lokaciji, koji nijesu i podaci o saobraćaju, mora se ostaviti mogućnost da na jednostavan način i bez naknade privremeno odbije obradu tih podataka prilikom svake konekcije na komunikacionu mrežu ili svakog prenosa sadržaja.
(5) Obradu podataka o lokaciji, koji nijesu podaci o saobraćaju, mogu da vrše samo lica koja ovlasti operator ili treće lice koje pruža usluge sa dodatom vrijednošću i mora biti ograničena na najmanju mjeru neophodnu za pružanje usluga sa dodatom vrijednošću.
(6) Izuzetno od st. 1 do 5 ovog člana, operator je dužan da zadrži podatke o lokaciji iz člana 181 ovog zakona za potrebe nadležnih državnih organa.
Neželjene komunikacije
Član 178
(1) Upotreba automatskih govornih uređaja, bez ljudskog posredovanja (pozivni automati), faks aparata ili elektronske pošte, uključujući SMS ili MMS za pozive prema korisniku, radi direktnog marketinga, dozvoljena je samo uz prethodno pribavljenu saglasnost korisnika.
(2) Pravno ili fizičko lice, bez obzira na saglasnost korisnika iz stava 1 ovog člana, kontakt podatke za elektronsku poštu koje dobije od svojih kupaca može koristiti radi reklamiranja i prodaje proizvoda i usluga, pod uslovom da je kupcu omogućio da, na jednostavan način i bez naknade, da primjedbe ili odbije korišćenje svojih elektronskih kontakt podataka u te svrhe, tokom njihovog prikupljanja ili prilikom dobijanja svake poruke, u slučaju da korisnik nije prethodno odbio takvu upotrebu podataka.
(3) Nije dozvoljeno slanje elektronske pošte radi reklamiranja ili podsticanja primaoca da posjećuje internet stranice na kojima se pogrešno prikazuje ili prikriva identitet pošiljaoca ili bez tačne adrese na koju primalac može poslati zahtjev da se sa tom komunikacijom prestane.
(4) Operator je dužan da korisnicima iz stava 3 ovog člana omogući selekciju dolazne elektronske pošte koja sadrži neželjene elektronske poruke ili štetan sadržaj, na brz i jednostavan način.
Neželjene komunikacije zloupotrebom elektronske pošte
Član 179
(1) Operator je dužan da na prikladan i javno dostupan način objavi adresu elektronske pošte za prijavu zloupotreba i da odgovori na svaki prigovor u vezi sa zloupotrebom elektronske pošte, u roku od osam dana od dana prijema tog prigovora putem elektronske pošte.
(2) Operator je dužan da pretplatničkim ugovorom obaveže svoje pretplatnike na zabranu slanja neželjenih elektronskih poruka, uključujući SMS ili MMS u skladu sa članom 178 ovog zakona i stavom 1 i st. 3 do 6 ovog člana, kao i na preduzimanje odgovarajućih mjera radi sprječavanja zloupotreba korisničkog naloga elektronske pošte.
(3) Kada operator primi dokaz da je pretplatnik poslao neželjenu elektronsku poruku ili da je korisnički nalog elektronske pošte bio zloupotrijebljen, dužan je da utvrdi činjenično stanje i, u zavisnosti od stepena pričinjene zloupotrebe, upozori pretplatnika ili privremeno onemogući upotrebu korisničkog naloga elektronske pošte o čemu, bez odlaganja, obavještava pretplatnika u pisanom obliku.
(4) Ako pretplatnik ponavlja kršenje obaveze iz stava 2 ovog člana utvrđene pretplatničkim ugovorom, operator ima pravo da trajno izbriše pretplatnikov korisnički nalog elektronske pošte i raskine pretplatnički ugovor, u skladu sa odredbama tog ugovora i opštim uslovima pružanja usluga.
(5) Odredbe st. 2, 3 i 4 ovog člana ne primjenjuju se na pretplatnika za koga se utvrdi da je zloupotrebu pripadajućeg korisničkog naloga elektronske pošte prouzrokovalo treće lice, osim u slučaju kada pretplatnik nije postupio u skladu sa upozorenjima operatora za preduzimanje mjera zaštite.
(6) Bliže uslove i način sprječavanja i suzbijanja zloupotreba i prevara u pružanju usluga elektronske pošte, uključujući SMS ili MMS, kao i izvršavanje obaveza operatora i pretplatnika propisuje Agencija, u saradnji sa organom nadležnim za zaštitu ličnih podataka.
Presrijetanje komunikacija
Član 180
(1) Operator je dužan da o svom trošku obezbijedi neophodne tehničke i organizacione uslove koji omogućavaju presrijetanje komunikacija, u skladu sa članom 172 stav 4 ovog zakona, kao i da dokaze da je obezbijedio te uslove dostavi Agenciji.
(2) Operator je dužan da omogući uslove za presrijetanje komunikacija iz stava 1 ovog člana po nalogu nadležnog državnog organa,u skladu sa zakonom.
(3) Operator je dužan da, zajedno sa nadležnim državnim organom po čijem zahtjevu se vrši na zakonu zasnovano presrijetanje komunikacija, obezbijedi trajnu evidenciju o toj mjeri i da prikupljene podatke iz stava 2 ovog člana čuva kao službenu tajnu.
(4) Neophodne tehničke i organizacione uslove iz stava 1 ovog člana propisuje Ministarstvo, uz saglasnost državnih organa nadležnih za unutrašnje poslove i bezbjednost.
(5) Operator koji vrši tehničku i programsku nadogradnju u svojoj mreži ili implementaciju novih elektronskih komunikacionih usluga koji imaju uticaj na zakonito presrijetanje komunikacija dužan je da o toj nadogradnji ili implementaciji obavijesti organe nadležne za presrijetanje, najmanje šest mjeseci prije nadogradnje svoje mreže, odnosno implementaciju novih usluga.
Obaveza zadržavanja podataka
Član 181
(1) Operator je dužan da zadržava određene podatake o saobraćaju i lokaciji, kao i relevantne podatake potrebne za identifikaciju i registraciju pretplatnika-pravnih i fizičkih lica, u mjeri u kojoj su te podatke generisali ili obradili, za potrebe odbrane i nacionalne bezbjednosti, kao i radi sprječavanja vršenja krivičnog djela, istrage, otkrivanja i krivičnog gonjenja počinilaca krivičnih djela i pružanja pomoći kod potrage i spašavanja ljudi, zaštite života i zdravlja ljudi i imovine, u skladu sa zakonom.
(2) Obaveza zadržavanja podataka iz stava 1 ovog člana odnosi se i na podatke o neuspjelim pozivima, ako su ti podaci generisani i obrađeni kod telefonskih usluga ili zabilježeni kod internet usluga od operatora.
(3) Obaveza iz stava 1 ovog člana ne primjenjuje se na podatke koji otkrivaju sadržaj elektronske komunikacije.
(4) Operator je dužan da, u svojoj mreži, o svom trošku, obezbijedi neophodne tehničke i organizacione uslove koji omogućavaju nadležnim državnim organima preuzimanje zadržanih podataka o saobraćaju i lokaciji, kao i odgovarajućih podataka potrebnih za identifikaciju i registraciju pretplatnika.
(5) Period zadržavanja podataka iz stava 1 ovog člana ne smije biti kraći od šest mjeseci ni duži od dvije godine od dana obavljene komunikacije.
(6) Operator je dužan da o podacima koje dostavlja nadležnom organu, bez navođenja ličnih podataka, o slučajevima kašnjenja u dostavljanju, kao i o zahtjevima za dostavljanje podataka koji nijesu mogli biti izvršeni, vodi evidenciju i statističke podatke na godišnjem nivou.
(7) Neophodne tehničke i organizacione uslove iz stava 4 ovog člana i dozvoljeno kašnjenje od prijema zahtjeva do prenosa zadržanih podataka nadležnom organu propisuje organ državne uprave nadležan za unutrašnje poslove.
Kategorije podataka koje treba zadržati
Član 182
(1) Obaveza zadržavanja podataka iz člana 181 ovog zakona obuhvata sljedeće vrste podataka potrebnih za:
   1) praćenje i utvrđivanje izvora i odredišta komunikacije;
   2) utvrđivanje lokacije učesnika komunikacije;
   3) utvrđivanje datuma, vremena i trajanja komunikacije;
   4) utvrđivanje vrste komunikacije;
   5) utvrđivanje komunikacione opreme korisnika ili opreme koja je korišćena u svrhu komunikacije;
   6) utvrđivanje lokacije kod mobilne komunikacione opreme.
(2) Bliže kategorije podataka iz stava 1 ovog člana utvrđuju se propisom Vlade.
Sigurnost zadržanih podataka
Član 183
(1) Operator je dužan da:
   1) obezbijedi da zadržani podaci budu istog kvaliteta i istog stepena sigurnosti i zaštite kao odgovarajući podaci na mreži;
   2) obezbijedi odgovarajućim tehničkim i organizacionim mjerama da zadržani podaci budu zaštićeni od nezakonitog ili slučajnog uništavanja, slučajnog gubitka ili izmjene, neovlašćenog ili nezakonitog čuvanja, obrade, pristupa ili otkrivanja;
   3) obezbijedi odgovarajućim tehničkim i organizacionim mjerama da zadržanim podacima mogu pristupiti isključivo lica ovlašćena od operatora;
   4) zadržane podatke, osim podataka kojima je pristupljeno i koji su sačuvani, uništi na kraju propisanog perioda zadržavanja.
(2) Kontrolu nad sprovođenjem mjera iz stava 1 ovog člana vrši organ nadležan za zaštitu ličnih podataka.
XXII. NADZOR
Nadzor nad sprovođenjem ovog zakona
Član 184
Nadzor nad sprovođenjem ovog zakona, drugih propisa i akata donijetih na osnovu ovog zakona, kao i međunarodnih sporazuma i konvencija čiji je potpisnik Crna Gora, vrše Ministarstvo i Agencija, u skladu sa svojim nadležnostima utvrđenim ovim zakonom.
Inspekcijski i stručni nadzor
Član 185
(1) Inspekcijski nadzor u oblasti elektronskih komunikacija vrši organ uprave nadležan za inspekcijske poslove, preko inspektora za elektronske komunikacije (u daljem tekstu: inspektor).
(2) Stručni nadzor u oblasti elektronskih komunikacija vrši Agencija, preko nadzornika za elektronske komunikacije (u daljem tekstu: nadzornik).
(3) Inspektor, odnosno nadzornik prilikom inspekcijskog, odnosno stručnog pregleda, svojstvo organa nadzora dokazuje službenom legitimacijom.
(4) Organi koji vrše inspekcijski i stručni nadzor, dužni su u poslovima nadzora ostvarivati potrebnu koordinaciju, komunikaciju i saradnju.
Inspekcijski nadzor
Član 186
(1) Poslove inspekcijskog nadzora iz člana 185 ovog zakona vrši inspektor, u skladu sa ovim zakonom i posebnim zakonima kojima se uređuju inspekcijski nadzor i zaštita potrošača.
(2) Oblik i sadržaj službene legitimacije za obavljanje poslova inspekcijskog nadzora propisuje organ državne uprave nadležan za javnu upravu.
Nadležnost i ovlašćenja inspektora
Član 187
Pored ovlašćenja utvrđenih posebnim zakonom kojim se uređuje oblast inspekcijskog nadzora, inspektor je ovlašćen da:
   1) privremeno zabrani pružanje javnih elektronskih komunikacionih usluga, ako se iste obavljaju bez propisane registracije i odobrenja Agencije i odredi mjere za sprječavanje daljeg protivzakonitog obavljanja djelatnosti;
   2) zabrani rad radio stanice koja koristi radio-frekvencije bez propisanog odobrenja i po potrebi odredi mjere da se onemogući njen rad - pečaćenjem ili privremenim oduzimanjem opreme ili dijela opreme, uz izdavanje potvrde u pisanoj formi;
   3) zabrani radove na izgradnji elektronske komunikacione mreže, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, koji se ne izvode u skladu sa ovim zakonom i propisima donijetim na osnovu ovog zakona;
   4) zabrani radove čijim izvođenjem je došlo ili može doći do oštećenja ili smetnji u radu elektronske komunikacione mreže, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme;
   5) ograniči ili zabrani rad električnog uređaja koji suprotno propisima uzrokuje elektro-magnetne smetnje i ometa rad elektronskih komunikacionih mreža ili opreme;
   6) u saradnji sa tržišnom inspekcijom i nadležnim organom unutrašnjih poslova, zabrani i onemogući prodaju ili korišćenje elektronske komunikacione ili terminalne opreme i drugih uređaja i opreme koja u svom radu koristi radio frekvencije i koja se proizvodi ili uvozi na domaće tržište, ako ista ne zadovoljava tehničke, eksploatacione i druge zakonom propisane uslove za korišćenje;
   7) kontroliše usklađenost rada sistema elektronskih komunikacija u vanrednim situacijama, shodno propisu Vlade iz člana 61 stav 6 i člana 62 stav 2 ovog zakona.
Stručni nadzor
Član 188
(1) Nadzornik obavlja poslove stručnog nadzora na osnovu ovlašćenja iz ovog zakona i propisa donijetih na osnovu ovog zakona.
(2) Oblik i sadržaj službene legitimacije za obavljanje poslova stručnog nadzora propisuje Agencija.
Nadležnost i ovlašćenja nadzornika
Član 189
(1) U postupku stručnog nadzora, nadzornik:
   1) kontroliše obavljanje djelatnosti elektronskih komunikacija u skladu sa ovim zakonom i propisima donijetim na osnovu ovog zakona.
   1a) kontroliše izvršavanje obaveza operatora u slučajevima vanrednih situacija;
   2) kontroliše ispunjenost uslova za korišćenje radio-frekvencija, brojeva i adresa na osnovu izdatih odobrenja;
   3) kontroliše usklađenost radnih parametara elemenata elektronske komunikacione mreže sa propisanim normama i standardima;
   4) utvrđuje porijeklo, lokaciju i identifikaciju nelegalnih radio emisija i izvora štetnih interferencija;
   5) utvrđuje ispunjenost propisanih normi kvaliteta usluga pri pružanju Univerzalnog servisa, kao i deklarisanih parametara kvaliteta kod drugih vrsta usluga;
   6) utvrđuje sigurnost mreža i usluga elektronskih komunikacija, kao i poštovanje odredbi zakona koje se tiču povjerljivosti komunikacija;
   7) kontroliše pravilnost primjene odobrenih, odnosno javno objavljenih cijena elektronskih komunikacionih usluga;
   8) kontroliše primijenjene mjere zaštite elektronskih komunikacionih mreža,elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme;
   9) kontroliše da li se radovi na izgradnji elektronske komunikacione mreže, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme, izvode u skladu sa ovim zakonom i propisima donijetim na osnovu ovog zakona;
   10) kontroliše tehničku i drugu dokumentaciju (evidencije o stanju sistema, dozvole, odobrenja, ateste i sl.).
(2) Nadzornik svoja ovlašćenja i nadležnosti sprovodi i na osnovu podataka prikupljenih u postupku kontrole i monitoringa radio-frekvencijskog spektra ili na osnovu podataka prikupljenih u skladu sa stavom 4 ovog člana.
(3) Nadzornik za elektronske komunikacije je dužan da:
   1) preduzima odgovarajuće mjere i nalaže operatoru da u razumnom roku otkloni nedostatke, ako se pri korišćenju elektronskih komunikacionih mreža ili pružanju elektronskih komunikacionih usluga ne primjenjuje ovaj zakon, propisi donijeti na osnovu ovog zakona, odnosno akti Agencije i propisi i standardi koji se primjenjuju u Crnoj Gori;
   2) naredi korisniku radio-frekvencija da otkloni nedostatke u radu radio stanice koja ne radi u skladu sa zakonom ili istoj privremeno zabrani rad, ukoliko ometa rad druge elektronske komunikacione opreme;
   3) u slučajevima težih povreda zakona, kada se kod nekog subjekta ustanovi obavljanje djelatnosti bez registracije ili odobrenja Agencije, u najkraćem mogućem roku informiše inspektora za elektronske komunikacije.
(4) Agencija može, osim nadzornika, ovlastiti i druga lica da na licu mjesta, kod subjekta nadzora, izvrše kontrolu i uzimanje podataka neophodnih za izvršavanje poslova iz nadležnosti Agencije.
(5) Nadzornik i lica iz stava 4 ovog člana dužna su da čuvaju tajnost svih informacija o radu operatora koje saznaju pri svom radu, u skladu sa ovim zakonom, kao i zakonom koji uređuje pitanja povjerljivosti i zaštite podataka.
(6) Na postupak stručnog nadzora shodno se primjenjuju odredbe zakona kojim se uređuje oblast inspekcijskog nadzora.
Pravna sredstva
Član 190
(1) Protiv rješenja izdatih u postupku inspekcijskog nadzora dopuštena je žalba Ministarstvu, u roku od osam dana od dana uručenja rješenja subjektu nadzora. Žalba na rješenje ne odlaže izvršenje rješenja.
(2) Protiv rješenja izdatih u postupku stručnog nadzora dopuštena je žalba Savjetu Agencije, u roku od osam dana od dana uručenja rješenja subjektu nadzora. Žalba na rješenje ne odlaže izvršenje rješenja.
(3) Protiv rješenja po žalbama iz st. 1 i 2 ovog člana može se pokrenuti upravni spor pred nadležnim sudom, u roku od 30 dana od dana prijema rješenja.
Međusobna saradnja
Član 191
(1) Inspektor i nadzornik u vršenju poslova inspekcijskog i stručnog nadzora međusobno sarađuju.
(2) Inspektor u vršenju poslova inspekcijskog nadzora sarađuje i sa pravosudnim, prekršajnim i drugim nadležnim organima.
(3) U vršenju inspekcijskog nadzora inspektor je dužan da o uočenim nepravilnostima obavijesti Agenciju, radi preuzimanja mjera iz njene nadležnosti.
(4) U vršenju stručnog nadzora nadzornik je dužan da o uočenim nepravilnostima obavijesti inspektora, radi preuzimanja mjera iz njegove nadležnosti.
XIII. KAZNENE ODREDBE
Član 192
(1) Novčanom kaznom u procentu od 1% do 10% ukupnog godišnjeg prihoda za obračunsku godinu koja je prethodila godini u kojoj je napravljen prekršaj kazniće se za prekršaj pravno lice, ako:
   1) ne utvrdi plan mjera kojim se obezbjeđuje integritet javne elektronske komunikacione mreže i korišćenje elektronskih komunikacionih usluga u slučajevima većeg ispada mreže, ratnog i vanrednog stanja, elementarnih nepogoda, kao i drugih vanrednih situacija (član 61 stav 1);
   2) ne primjenjuje plan mjera iz člana 61 stav 1 ovog zakona dok traju okolnosti zbog kojih su mjere preduzete (član 61 stav 2);
   3) ne dostavi plan mjera iz člana 61 stav 1 ovog zakona na mišljenje Ministarstvu, Agenciji i organima nadležnim za odbranu i bezbjednost, zaštitu i spašavanje i organu uprave nadležnom za inspekcijske poslove, u roku od tri dana od dana utvrđivanja (član 61 stav 3);
   4) ne prilagodi korišćenje svojih elektronskih i komunikacionih mreža i opreme nastaloj situaciji ili je ne stavi na raspolaganje ili upotrebu nadležnim organima za vrijeme vanrednih situacija (član 61 stav 4);
   5) ne prilagodi svoju mrežu tako da u vanrednim situacijama omogući dodjelu prava prvenstva komunikacijama iz određenih terminalnih tačaka mreže (član 62 stav 1);
   6) ne pridržava se rješenja Agencije o obavezi razdvajanja aktivnosti u vezi sa pružanjem određenih veleprodajnih usluga pristupa u posebnoj poslovnoj jedinici (član 79 stav 1);
   7) njegova posebna poslovna jedinica iz člana 79 stav 1 ovog zakona ne pruža proizvode i usluge pristupa svim operatorima putem istih sistema i postupaka i uz jednake rokove i uslove (član 79 stav 2);
   8) u svojstvu vertikalno integrisanog operatora sa značajnom tržišnom snagom na jednom ili više relevantnih tržišta u roku od 90 dana unaprijed ne obavijesti Agenciju o namjeri i konačnom ishodu postupka dobrovoljnog razdvajanja (član 80 stav 2);
   9) korisnicima javnih telefonskih usluga, uključujući javne telefonske govornice ne omogući besplatno biranje brojeva hitnih službi (član 143 stav 1);
   10) ne registruje tačno podatke o pruženoj usluzi (član 159 stav 1);
   11) ne koristi mjerne jedinice u skladu sa zakonom kojim se uređuje sistem mjernih jedinica u Crnoj Gori za mjerenje obima pruženih javno dostupnih elektronskih komunikacionih usluga (član 159 stav 3);
   12) u ponudu usluga ne uključi najmanje jedan paket u kome će se za obračun pruženih usluga koristiti ostvareni obim saobraćaja i to da za obračun obima ostavrenog poziva koristi jedinični vremenski interval jedna sekunda (1s), a za obračun količine prenešenih binarnih podataka obračunsku jedinicu jedan kilobajt (1kB) (član 159 stav 4);
   13) se cijena paketa iz člana 159 stav 4 ovog zakona razlikuje od cijena ostalih paketa u ponudi (član 159 stav 6);
   14) koristi javnu elektronsku komunikacionu mrežu za čuvanje i pristup podacima i informacijama uskladištenim na terminalnoj opremi korisnika bez njegove saglasnosti (član 172 stav 5);
   15) ne štiti povjerljivost komunikacija i nakon prestanka aktivnosti, odnosno prestanka radnog odnosa tokom kojeg je bilo dužno da štiti povjerljivost (član 173 stav 1);
   16) ne obezbijedi o svom trošku neophodne tehničke i organizacione uslove koji omogućavaju zakonito presrijetanje komunikacija u skladu sa članom 172 stav 4 ovog zakona i o tome ne obavijesti Agenciju, kao i ne dostavi dokaze da je obezbijedio te uslove (član 180 stav 1);
   17) ne zadrži podatake o saobraćaju i lokaciji, kao i relevantne podatke potrebne za identifikaciju i registraciju pretplatnika, kako pravnih tako i fizičkih lica, u mjeri u kojoj su ti podaci generisani ili obrađeni, za potrebe odbrane, nacionalne ili javne bezbjednosti, kao i u svrhu sprječavanja vršenja krivičnog djela, istrage, otkrivanja i krivičnog gonjenja počinilaca krivičnih djela i pružanja pomoći kod potrage i spašavanja ljudi,zaštite života i zdravlja ljudi i imovine (član 181 stav 1);
   18) ne obezbijedi neophodne tehničke i organizacione uslove koji omogućavaju nadležnim državnim organima preuzimanje zadržanih podataka o saobraćaju i lokaciji, kao i odgovarajućih podataka potrebnih za identifikaciju i registraciju pretplatnika (član 181 stav 4);
   19) ne obezbijedi da zadržani podaci budu istog kvaliteta i istog stepena sigurnosti i zaštite kao odgovarajući podaci na mreži (član 183 stav 1 tačka 1);
   20) ne obezbijedi odgovarajućim tehničkim i organizacionim mjerama da zadržani podaci budu zaštićeni od nezakonitog ili slučajnog uništavanja, slučajnog gubitka ili izmjene, neovlašćenog ili nezakonitog čuvanja, obrade, pristupa ili otkrivanja (član 183 stav 1 tačka 2);
   21) ne obezbijedi odgovarajućim tehničkim i organizacionim mjerama da zadržanim podacima mogu pristupiti isključivo lica ovlašćena od operatora (član 183 stav 1 tačka 3).
(2) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se i odgovorno lice u pravnom licu novčanom kaznom u iznosu od 600 eura do 6.000 eura.
(3) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se preduzetnik novčanom kaznom u procentu od 1% do 10% ukupnog godišnjeg prihoda za obračunsku godinu koja je prethodila godini u kojoj je izvršen prekršaj.
(4) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se fizičko lice novčanom kaznom u iznosu od 200 eura do 2.000 eura.
(5) Ako je prekršajem iz stava 1 ovog člana ostvarena imovinska korist, uz novčanu kaznu, izreći će se i mjera oduzimanja imovinske koristi pribavljene izvršenjem prekršaja.
(6) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana pravnom licu, preduzetniku, odnosno odgovornom licu u pravnom licu može se izreći zaštitna mjera zabrane vršenja djelatnosti u trajanju do šest mjeseci.
Član 193
(1) Novčanom kaznom u iznosu od 8.000 eura do 40.000 eura kazniće se za prekršaj pravno lice, ako:
   1) Agenciji ne dostavi sve podatke kojima raspolaže, uključujući i finansijske, kao i podatke koji se odnose na razvoj mreže ili usluga koji bi mogli imati uticaj na njegove veleprodajne usluge (član 30 stav 1);
   2) ne dostavi Agenciji računovodstvene podatke o maloprodajnim tržištima koja su povezana sa veleprodajnim tržištima (član 30 stav 2);
   3) prilikom izgradnje ili korišćenja elektronskih komunikacionih mreža, elektronske komunikacione infrastrukture ili povezane opreme, odnosno pružanja elektronskih komunikacionih usluga, u okviru tehničkih mogućnosti, ne obavlja na način koji omogućava potpuni nadzor i regulatornu kontrolu od strane nadzornih organa (član 39 stav 1);
   4) u blizini elektronskih komunikacionih mreža, elektronskih komunikacionih infrastruktura i povezane opreme se izvode radovi,planiraju novi objekti,sade sadnice ili se preduzimaju druge radnje koje ih mogu oštetiti ili ometati njihov rad (član 42 stav 1);
   5) ometa prostiranje elektromagnetnih talasa ili uzrokuje smetnje u radio komunikacijama usled izvođenja radova, gradnje novih objekata, postavljanja tehničke opreme ili obavljanja bilo koje druge aktivnosti u zaštitnoj zoni ili radio koridoru radio-stanice (član 42 stav 2);
   6) ne podnese Agenciji prijavu u pisanoj formi prije početka korišćenja, odnosno prije prestanka ili izmjene režima korišćenja javnih elektronskih komunikacionih mreža ili pružanja javnih elektronskih komunikacionih usluga (član 46 stav 1);
   7) koristi radio-frekvencije bez odobrenja za korišćenje radio-frekvencija izdatog od strane Agencije (član 99 stav 1);
   8) koristi brojeve i/ili adrese iz plana numeracije i plana adresiranja bez odobrenja za korišćenje brojeva i/ili adresa izdatog od strane Agencije (član 130 stav 1);
   9) ne omogući besplatne pozive na jedinstveni evropski broj "112" za pozive u hitnim slučajevima (član 142 stav 1);
   10) ne objavi cjenovnik usluga na svojoj internet stranici koje pruža i učini ga dostupnim korisnicima u svojim poslovnicama (član 150 stav 1);
   11) ne nudi pretplatničke ugovore u maksimalnom trajanju od godinu dana (član 152 stav 2);
   12) na javnu elektronsku komunikacionu mrežu priključi radio ili telekomunikacionu terminalnu opremu koja ne ispunjava uslove iz člana 126 ovog zakona (član 154 stav 2);
   12a) ne pruža javne elektronske komunikacione usluge propisanog kvaliteta utvrđenog pretplatničkim ugovorom i aktom Agencije iz člana 155 stav 3 ovog zakona (član 155 stav 1);
   12b) ne obračunava pružene usluge isključivo po jednom osnovu i u skladu sa cijenama iz objavljenog cjenovnika usluga (član 159 stav 7);
   13) po nalogu Agencije, ne ograniči pristup svojim uslugama, odnosno ne isključi i ne raskine ugovor sa pretplatnikom koji svojom terminalnom opremom izaziva smetnju u radu elektronskih komunikacionih mreža, kao i sa pretplatnikom koji priređuje igre na sreću preko interneta, bez odobrenja organa uprave nadležnog za igre na sreću (član 164 stav 3);
   14) ne preduzima odgovarajuće tehničke ili organizacione mjere u cilju obezbjeđivanja integriteta svoje mreže, zaštite sigurnosti odnosno neprekidnog pružanja svojih usluga i zaštite sigurnosti elektronskih komunikacionih mreža i usluga (član 168 stav 1);
   15) ne odredi lice odgovorno za sprovođenje mjera iz člana 168 stav 1 ovog zakona (član 169 stav 1).
(2) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se i odgovorno lice u pravnom licu novčanom kaznom u iznosu od 400 eura do 4.000 eura.
(3) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se preduzetnik novčanom kaznom u iznosu od 1.000 eura do 12.000 eura.
(4) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se fizičko lice novčanom kaznom u iznosu od 150 eura do 1.500 eura.
(5) Ako je prekršajem iz stava 1 ovog člana ostvarena imovinska korist, uz novčanu kaznu, izreći će se i mjera oduzimanja imovinske koristi pribavljene izvršenjem prekršaja.
(6) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana pravnom licu, preduzetniku, odnosno odgovornom licu u pravnom licu može se izreći zaštitna mjera zabrane vršenja delatnosti u trajanju do šest mjeseci.
Član 194
(1) Novčanom kaznom u iznosu od 6.000 eura do 30.000 eura kazniće se za prekršaj pravno lice, ako:
   1) elektronsku komunikacionu mrežu, elektronsku komunikacionu infrastrukturu ili povezanu opremu planira, projektuje, proizvodi, postavlja ili ugrađuje na način da se ne omogućava pristup ili dostupnost javnih elektronskih komunikacionih usluga korisnicima kao i licima smanjene pokretljivosti i licima s invaliditetom (član 39 stav 2 tač. 1 i 2);
   1a) 15 dana prije početka izgradnje, Agenciji ne dostavi pisano obavještenje o početku izgradnje, lokaciji izgradnje i tehničkim karakteristikama planirane mreže, infrastrukture i povezane opreme ili njihovih elemenata (član 39 stav 4);
   2) ne dostavi Agenciji pisano obavještenje o početku korišćenja ili tehničkim karakteristikama elektronske komunikacione mreže, elektronske komunikacione infrastrukture ili povezane opreme, u roku od sedam dana od dana početka korišćenja (član 39 stav 5);
   3) ne dostavi podatke o postojećim i planiranim elektronskim komunikacionim mrežama, elektronskoj komunikacionoj infrastrukturi i povezanoj opremi u zoni zahvata planskog dokumenta (član 40 stav 2);
   4) prilikom izgradnje stambenih ili poslovnih objekata namijenjenih daljoj prodaji ili zajedničkom korišćenju, ne izgradi elektronsku komunikacionu mrežu, elektronsku komunikacionu infrastrukturu ili povezanu opremu, saglasno projektnoj dokumentaciji (član 41 stav 1);
   5) investitor objekta iz člana 41 stav 1 ovog zakona ne obezbijedi odgovarajuće priključke na javne elektronske komunikacione mreže primjerene namjeni tog objekta (član 41 stav 3);
   6) ne omogući, uz ravnopravne i nediskriminatorne uslove, pristup svim operatorima u svrhu postavljanja, održavanja ili razvoja elektronskih komunikacionih mreža, elektronske komunikacione infrastrukture ili povezane opreme (član 41 stav 5);
   7) radi izvođenja radova u skladu sa planskim dokumentom ne izradi projekat zaštite i/ili izmještanja elektronske komunikacione mreže ili elektronske komunikacione infrastrukture ili povezane opreme i za projekat ne pribavi saglasnost njegovog vlasnika (član 43 stav 1 tačka 1);
   8) najmanje 30 dana prije roka predviđenog za početak radova, ne obavijesti vlasnika elektronske komunikacione mreže ili elektronske komunikacione infrastrukture ili povezane opreme i ne obezbijedi mu pristup radi nadzora nad izvođenjem radova (član 43 stav 1 tačka 2);
   9) radi izvođenja radova ne obezbijedi zaštitu i/ili izmještanje elektronske komunikacione mreže ili elektronske komunikacione infrastrukture ili povezane opreme o svom trošku (član 43 stav 1 tačka 3);
   10) 30 dana prije početka izrade projekta iz člana 44 stav 1 ovog zakona ne dostavi Agenciji obavještenje koje sadrži planiranu trasu saobraćajnice (član 44 stav 2);
   11) na zahtjev operatora, pod jednakim uslovima, ne obezbijedi korišćenje raspoloživih kapaciteta za elektronske komunikacione mreže, elektronsku komunikacionu infrastrukturu i povezanu opremu (član 44 stav 4);
   12) ne obavijesti Agenciju o promjeni podataka iz člana 46 stav 4 tač. 1 i 2 i stava 5 ovog zakona, u roku od 15 dana od dana promjene, odnosno o promjeni podataka iz člana 46 stav 4 tač. 3 i 4 ovog zakona, najmanje 15 dana prije predviđenog datuma promjene (član 46 stav 6);
   13) ne osnuje izdvojeno pravno lice za pružanje djelatnosti javnih elektronskih komunikacija ili ne vodi odvojeno računovodstvo za djelatnosti vezane za oblast elektronskih komunikacija (član 48 stav 2);
   14) najkasnije do kraja trećeg mjeseca tekuće godine ne prijavi Agenciji visinu prihoda po osnovu pružanja javnih elektronskih komunikacionih usluga i davanja na korišćenje elektronske komunikacione mreže, elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme koji su ostvareni u prethodnoj godini (član 52 stav 1);
   15) ne objavi podatke koji su od značaja za zajedničko korišćenje raspoloživih kapaciteta elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme na svojoj internet stranici (član 53 stav 2);
   16) na zahtjev drugog operatora za zajedničko korišćenje elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme ne odgovori u roku od 15 dana od dana prijema zahtjeva (član 53 stav 3);
   17) ne dostavi kvartalno Agenciji podatke o vrsti, raspoloživosti i geografskoj lokaciji elektronske komunikacione infrastrukture i povezane opreme koja može biti od interesa za zajedničko korišćenje (član 55 st. 1 i 2);
   18) ne objavljuje podatke koji su od interesa za obavljanje pregovora o pristupu i interkonekciji na svojoj intenet stranici (član 56 stav 2);
   19) ne dostavi Agenciji primjerak zaključenog ugovora o pristupu i/ili interkonekciji radi evidencije i ocjene usklađenosti sa ovim zakonom (član 57 stav 1);
   20) ne štiti povjerljivost svih podataka koji su razmijenjeni prilikom pregovaranja ili implementacije ugovora o pristupu i/ili interkonekciji i podatke koristi u druge svrhe, ustupa trećoj strani ili povezanim licima sa ugovornim stranama ili trećom stranom (član 57 stav 2);
   21) u prijemu i prenosu usluga i programa iz člana 59 stav 1 ovog zakona ne očuva format stranica slike ukoliko su ove usluge namijenjene za prijem na proširenom televizijskom ekranu (član 59 stav 2);
   22) ne obezbijedi emiterima čije programe prenosi pristup aplikacionom programskom interfejsu i/ili elektronskom programskom vodiču objektivno, transparentno i pod jednakim uslovima (član 59 stav 4);
   23) sistemi sa uslovnim pristupom uslugama digitatalne televizije ili radija nemaju tehničke mogućnosti koje operatoru omogućavaju potpunu kontrolu nad pruženim uslugama koje su zaštićene tim sistemima (član 60 stav 1);
   24) ne ponudi svim emiterima čije programe prenosi objektivno, transparentno i pod jednakim uslovima odgovarajuće tehničke mogućnosti kojima se obezbjedjuje pristup krajnih korisnika njihovim programima, uz upotrebu odgovarajućeg uređaja za uslovni pristup (član 60 stav 2);
   25) koristi sisteme uslovnog pristupa koji sprječavaju pristup krajnjih korisnika programima sa slobodnim pristupom (član 60 stav 3);
   26) ne vodi odvojeno računovodstvo za usluge sa uslovnim pristupom (član 60 stav 4);
   27) Univerzalni imenik, odnosno baza podataka Univerzalne službe informacija ne obuhvataju propisane podatke o pretplatnicima(ime i prezime, naziv privrednog društva i njegov organizacioni oblik, adresu, odnosno sjedište pretplatnika i dodijeljeni pretplatnički broj), odnosno ako obuhvataju podatke pretplatnika javno dostupnih telefonskih usluga koji su tražili zabranu unošenja i objavljivanja tih podataka (član 84 stav 1);
   28) u roku od 60 dana unaprijed ne obavijesti Agenciju o namjeri izdvajanja svoje pristupne mreže (član 88 stav 1);
   29) ne obezbjeđuje jednake cijene Univerzalnih usluga za sve korisnike na teritoriji Crne Gore (član 89 stav 1);
   30) ne ponudi cjenovne opcije ili pakete za socijalno ugrožena lica i lica sa invaliditetom (član 89 stav 2);
   31) po nalogu Agencije, ne ponudi posebne cijene ili posebne pakete za socijalno ugrožena lica i lica sa invaliditetom, pod povoljnijim uslovima (član 89 stav 4);
   32) kvartalno ne dostavi Agenciji podatke o izmjerenim parametrima kvaliteta usluga, kao i promjeni kvaliteta usluga Univerzalnog servisa, u roku od 30 dana od dana nastupanja promjene, kao i da najmanje jedanput godišnje ne objavi ažurirane podatke o kvalitetu tih usluga na svojoj internet stranici (član 91 stav 2);
   33) ako prenese, odnosno ustupi pravo korišćenja radio-frekvencija drugom pravnom ili fizičkom licu bez saglasnosti Agencije (član 118 stav 1);
   34) ne počne sa korišćenjem brojeva i/ili adresa u roku od godinu dana od dana prijema odobrenja za njihovo korišćenje (član 133 stav 1 tačka 3);
   35) ne vodi evidenciju o brojevima i/ili adresama koje koristi ili je dao na korišćenje i tu evidenciju ne dostavlja Agenciji na njen zahtjev (član 133 stav 1 tačka 4);
   36) ne pruža informacije o telefonskim brojevima pretplatnika (član 133 stav 1 tačka 5);
   37) ne postupa po zahtjevu za prenosivost broja (član 133 stav 1 tačka 7);
   38) ako prenese, odnosno ustupi pravo korišćenja brojeva i/ili adresa drugom pravnom ili fizičkom licu bez saglasnosti Agencije (član 134 stav 1);
   39) ne održava i ne prilagodi svoje mreže za omogućavanje funkcije prenosivosti brojeva (član 139 stav 3);
   40) ne proslijedi Operativno komunikacionom centru, bez odlaganja i bez naknade, sve raspoložive podatke o ostvarenim pozivima prema broju "112" i drugim brojevima hitnih službi (član 142 stav 2);
   41) ne omogući hitnim službama bez naknade prikazivanje identifikacije pozivajućeg broja i lokacije pozivaoca čim poziv stigne do hitne službe (član 143 stav 2);
   42) ne obezbijedi licima smanjene pokretljivosti i licima sa invaliditetom nesmetan pristup brojevima hitnih službi i jedinstvenom evropskom broju "112" (član 143 stav 6);
   43) na zahtjev Agencije kada je to opravdano zbog prevare ili zloupotrebe ne blokira pristup određenim brojevima ili uslugama (član 145 stav 4);
   44) ne obezbijedi pristup javnoj elektronskoj komunikacionoj mreži, u roku od osam dana od dana podnošenja zahtjeva, ako postoje tehničke mogućnosti (član 147 stav 3 tačka 1);
   45) ne obezbijedi nesmetano korišćenje javnih elektronskih komunikacionih usluga, deklarisanog kvaliteta, po javno dostupnim cijenama, raspoloživosti i sigurnosti (član 147 stav 3 tačka 2);
   46) ne obezbijedi račun, detaljno iskazan po odvojenim stavkama koji omogućava jasan uvid u te stavke i provjeru obračunatog iznosa za pruženu uslugu ili na zahtjev korisnika račun koji nije izdvojen po stavkama (član 147 stav 3 tačka 3);
   47) ne pruža elektronske komunikacione usluge po utvrđenim uslovima i cijenama (član 148 stav 1);
   48) ne objavi informacije o cijenama, načinu tarifiranja, kao i opšte uslove pružanja usluga elektronskih komunikacija (član 148 stav 2);
   49) ne utvrdi jasne i nedvosmislene opšte uslove pružanja svojih usluga propisane članom 148 stav 4 tač. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 i 10 ovog zakona (član 148 stav 4);
   50) postupa suprotno odredbama pružanja usluga propisanim članom 148 stav 5 tač. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 i 8 ovog zakona (član 148 stav 5);
   51) pretplatnički ugovor ne sadrži elemente propisane članom 151 stav 2 tač. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 i 17 ovog zakona (član 151 stav 2);
   52) nudi pretplatničke ugovore na period duži od dvije godine (član 152 stav 1);
   53) ne obavijesti pretplatnika, najmanje 30 dana prije eventualnih izmjena uslova utvrđenih u pretplatničkom ugovoru, pisanim putem, na jasan, vidljiv i nedvosmislen način, kao i putem SMS-a kada je to moguće (član 152 stav 5);
   54) prije početka pružanja usluga ne pribavi saglasnost Agencije za tipski pretplatnički ugovor za svaku od usluga elektronskih komunikacija koje su u ponudi operatora (član 153 stav 3);
   54a) sa korisnikom zaključi pretplatnički ugovor za koji nije pribavljena saglasnost iz člana 153 stav 3 ovog zakona (član 153 stav 4);
   55) ne omogući korisniku provjeru identiteta međunarodne mobilne opreme (IMEI broj) u slučaju neovlašćenog otuđenja ili zloupotrebe terminalne opreme (član 153 stav 7);
   56) u utvrđenom roku ne dostavi Agenciji podatke o kvalitetu usluga koje pruža ili iste ne objavi na svojoj internet stranici (član 155 stav 5);
   57) ne omogući korisnicima zabranu pristupa brojevima i internet adresama, preko kojih se pristupa sadržaju koji nije namijenjen djeci (član 156 stav 4);
   58) ne omogući korisnicima uvid u registrovane podatke o pruženim uslugama, odnosno ne izda bez naknade račun za pružene usluge u skladu sa članom 147 stav 3 tačka 3 ovog zakona (član 162 stav 1);
   59) ne obavijesti korisnike svojih usluga o opasnosti ugrožavanja sigurnosti, u slučaju stepena opasnosti za sigurnost mreže većeg od obima zaštite mjera iz člana 168 stav 1 ovog zakona, kao i o raspoloživim mjerama za otklanjanje opasnosti i/ili njenih posljedica (član 168 stav 4);
   60) bez odlaganja ne obavijesti Agenciju pisanim putem o povredi sigurnosti ili gubitku integriteta od značajnog uticaja na rad njegovih mreža ili pružanje njegovih usluga (član 169 stav 3);
   61) bez odlaganja ne obavijesti Agenciju i organ nadležan za zaštitu ličnih podataka o nastaloj povredi ličnih podataka ili povredi privatnosti korisnika (član 170 stav 1);
   62) bez odlaganja ne obavijesti korisnika o povredi ličnih podataka koja može štetno uticati na lične podatke ili privatnost korisnika (član 170 stav 3);.
   63) bez odlaganja ne registruje pretplatnike usluga fiksne telefonije, korisnike svih usluga mobilne telefonije i interneta (član 174 stav 1);
   64) podatke o pretplatniku koristi u druge svrhe bez saglasnosti pretplatnika (član 174 stav 4);
   65) ne čuva podatke o pretplatnicima za vrijeme trajanja pretplatničkog odnosa, kao i najmanje još godinu dana od dana prestanka pružanja usluge (član 174 stav 6);
   66) ne obezbijedi trajnu evidenciju o presrijetanju komunikacija i ne čuva sakupljene podatke kao službenu tajnu (član 180 stav 3);
   67) ne obavijesti šest mjeseci prije nadogradnje svoje mreže, odnosno implementacije novih usluga nadležne organe za zakonito presrijetanje komunikacija (član 180 stav 5).
(2) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se i odgovorno lice u pravnom licu novčanom kaznom u iznosu od 300 eura do 3.000 eura.
(3) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se preduzetnik novčanom kaznom u iznosu od 800 eura do 8.000 eura.
(4) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se fizičko lice novčanom kaznom u iznosu od 150 eura do 1.500 eura.
(5) Ako je prekršajem iz stava 1 ovog člana ostvarena imovinska korist, uz novčanu kaznu, izreći će se i mjera oduzimanja imovinske koristi pribavljene izvršenjem prekršaja.
Član 195
(1) Novčanom kaznom u iznosu od 4.000 eura do 20.000 eura kazniće se za prekršaj pravno lice, ako:
   1) ne dostavi podatke iz člana 84 stav 1 ovog zakona operatoru Univerzalnog servisa koji pruža uslugu Univerzalnog imenika (član 84 stav 2);
   2) ne ažurira najmanje jednom godišnje podatke u Univerzalnom imeniku (član 84 stav 3);
   3) naplaćuje uslugu objavljivanja podataka o pretplatnicima (član 85 stav 1);
   4) ne daje podatke o telefonskim brojevima svih pretplatnika koji nijesu tražili zabranu objavljivanja tih podataka (član 85 stav 2);
   5) ne ažurira podatke koje daje Univerzalna služba informacija u za to propisanom roku (član 85 stav 4);
   6) ne obrađuje podatke koje dobija od različitih operatora javno dostupne telefonske mreže na ravnopravnim osnovama (član 85 stav 6);
   7) Briše se. (Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o elektronskim komunikacijama, "Sl. list CG", br. 2/17)
   8) ne obezbjedi tehničke mogućnosti korisniku, odnosno ne omogući posebne tarifne režime za kategorije socijalno ugroženih lica i lica sa invaliditetom koji omogućavaju uvid u cijenu i kontrolu svoje potrošnje (član 90 stav 1);
   9) ne omogući korisnicima pozive prema brojevima iz numeričkog opsega "116" (član 144 stav 4);
   10) ne omogući korišćenje međunarodnog prefiksa "00" prilikom uspostavljanja međunarodnih poziva (član 145 stav 1);
   11) ne omogući korisnicima pristup brojevima koji se koriste u Evropskoj Uniji (član 145 stav 2);
   12) ne postupa isto sa svim pozivima prema ili od brojeva iz evropskog numeričkog telefonskog prostora (ETNS) i ne pruža ih po cijenama koje su uporedive sa onima koje se primjenjuju na pozive prema državama članicama Evropske Unije (član 145 stav 3);
   13) ne dostavi Agenciji na saglasnost opšte uslove pružanja svojih usluga iz člana 148 stav 4 ovog zakona, 30 dana prije početka njihove primjene (član 149 stav 1);
   14) ne objavi opšte uslove pružanja svojih usluga na svojoj internet stranici i u najmanje dva dnevna štampana medija koji se distribuiraju na cijeloj teritoriji Crne Gore i ne učini ih dostupnim, bez naknade, korisnicima u štampanoj formi, na njihov zahtjev u svojim poslovnicama ili na drugi način pogodan za informisanje korisnika (član 149 stav 4);
   15) cjenovnik usluga ne sadrži cijene pojedinih usluga, paketa usluga, dodatnih usluga, naknada za pristup kao i način obračuna usluga (član 150 stav 2);
   16) cijene iz člana 150 stav 2 nisu iskazane sa uračunatim PDV-om (član 150 stav 3);
   17) ne dostavi Agenciji cjenovnik usluga, najmanje osam dana prije njegovog objavljivanja na svojoj internet stranici (član 150 stav 4);
   18) ne obezbijedi korisnicima koji su lica sa smanjenom pokretljivošću i licima sa invaliditetom jednaku dostupnost svojih usluga i pristup brojevima hitnih službi (član 154 stav 4 tač 1);
   19) ne omogući korisnicima koji su lica sa smanjenom pokretljivošću i licima sa invaliditetom dostupnost terminalne opreme (član 154 stav 4 tačka 2);
   20) ne obavještava redovno korisnike koji su lica sa smanjenom pokretljivošću i lica sa invaliditetom o svim karakteristikama usluga koje su namjenjene istim (član 154 stav 4 tačka 3);
   21) ne obezbijedi korisnicima koji su lica sa smanjenom pokretljivošću i lica sa invaliditeto prioritet kod pristupa mreži i otklanjanju kvarova (član 154 stav 4 tačka 4);
   22) ne obezbijedi da lica sa smanjenom pokretljivošću i lica sa invaliditetom imaju isti pristup elektronskim komunikacionim uslugama i povoljnosti izbora operatora u skladu sa uslovima propisanim od strane nadležnih organa (član 154 stav 5);
   23) po nalogu Agencije, ne omogući da pretplatnici plaćaju za pristup javnoj elektronskoj komunikacionoj mreži ili za korišćenje javno dostupnih telefonskih usluga na pre-paid osnovi (član 156 stav 6);
   24) ne uređuje, objavljuje ili redovno ne ažurira imenik svojih pretplatnika ili ako u imenik unese podatke pretplatnika koji su u pisanoj formi zabranili unošenje podataka (član 161 stav 2);
   25) ne izda račun za javno dostupne telefonske usluge na fiksnoj lokaciji koji sadrži sve predviđene podatke (član 162 stav 2);
   26) detaljnim računom i listingom ne obezbijedi zaštitu prava na privatnost (član 162 stav 7);
   27) prije donošenja odluke Agencije uskrati pružanje usluga korisniku koji je u roku isplatio nesporni dio računa ili iznos koji odgovara prosječnoj vrijednosti posljednja tri mjesečna računa (član 165 stav 1);
   28) ne obezbijedi pružanje usluga korisniku kao i pristup i korišćenje brojeva hitnih službi i besplatnom broju službe za korisnike do odluke Agencije (član 165 stav 2);
   29) od pretplatnika zahtijeva plaćanje pretplate ili bilo kakvih potraživanja, osim onih koja su proistekla iz perioda dok je na snazi bio pretplatnički ugovor (član 165 stav 5);
   30) ne objavi obavještenje jedan dan unaprijed u sredstvima javnog informisanja o privremenom ograničenju, odnosno prekidu pristupa uslugama iz člana 166 stav 1 ovog zakona i isto ne dostavi Agenciji i hitnim službama (član 166 stav 2);
   31) ne obavijesti neposredno korisnike kada se radi o ograničenju pristupa uslugama dužem od šest sati (član 166 stav 3);
   32) ne utvrdi visinu i način obeštećenja pretplanika ako njegove usluge u pogledu kvaliteta i raspoloživosti odstupaju od uslova određenim pretplatničkim ugovorom (član 167 stav 1);
   33) ne izbriše ili ne izmijeni podatke o saobraćaju koji su vezani za pretplatnike ili korisnike na način da se ne mogu dovesti u vezu sa određenim licem (član 175 stav 1);
   34) podatke o saobraćaju koji služe za obračun troškova javnih elektronskih komunikacionih usluga pretplatnika ili korisnika tih usluga obrađuje i po završetku perioda kada nastaje zastarijevanje potraživanja (član 175 stav 2);
   35) vrši obradu podataka u saobraćaju u svrhu marketinga i usluga sa dodatom vrijednošću bez saglasnosti pretplatnika ili korisnika (član 175 stav 3);
   36) obradu podataka o saobraćaju, u skladu sa članom 175 st. 2 i 3 ovog zakona, ne ograniči na lica koja su zaposlena i/ili imaju ovlašćenja od strane operatora koji se bavi naplaćivanjem usluga ili upravljanjem saobraćajem, pitanjem potrošača, otkrivanjem prevara, promocijom javnih elektronskih komunikacionih usluga ili pružanjem usluga sa dodatom vrijednošću (član 175 stav 5);
   37) ne obavijesti pretplatnika ili korisnika o vrstama podataka o saobraćaju koji se obrađuju, kao i o trajanju takve obrade za namjene iz člana 175 stav 2 ovog zakona, a za namjene iz člana 175 stav 3 ovog zakona prije dobijanja saglasnosti (član 175 stav 7);
   38) podatke o lokaciji, obrađuje na način da se mogu dovesti u vezu sa određenim licem (neimenovani podaci) ili ako nije dobio saglasnost korisnika (član 177 stav 1);
   39) ne upozna korisnika sa vrstom podataka o lokaciji koji će biti obrađeni, trajanju obrade i o mogućnostima prenosa trećim licima (član 177 stav 2);
   40) ne omogući korisniku da u svakom trenutku odustane od saglasnosti za obradu podataka (član 177 stav 3)
   41) podatake o lokaciji, koji nijesu podaci o saobraćaju, obrađuju lica bez ovlašćenja (stav 177 stav 5);
   42) dozvoli upotrebu automatskih govornih uređaja, bez ljudskog posredovanja (pozivni automati), faks aparata ili elektronske pošte,kao i SMS i MMS za pozive prema korisniku bez pribavljene saglasnosti korisnika (član 178 stav 1);
   42a) kupcu ne omogući da, na jednostavan način i bez naknade, da primjedbe ili odbije korišćenje svojih elektronskih kontakt podataka (član 178 stav 2);
   42b) dozvoli slanje elektronske pošte radi reklamiranja ili podsticanja primaoca da posjećuje internet stranice na kojima se pogrešno prikazuje ili prikriva identitet pošiljaoca ili bez tačne adrese na koju primalac može poslati zahtjev da se sa tom komunikacijom prestane (član 178 stav 3);
   43) ne omogući selekciju dolazne elektronske pošte koja sadrži neželjene elektronske poruke ili štetan sadržaj na brz i jednostavan način korisnicima iz člana 178 stav 3 ovog zakona (član 178 stav 4);
   44) ne objavi na prikladan i javno dostupan način adresu elektronske pošte za prijavu zloupotreba i ne odgovori na svaki prigovor u vezi sa zloupotrebom elektronske pošte u roku od osam dana od dana prijema tog privora putem elektronske pošte (član 179 stav 1);
   45) ne unese u pretplatnički ugovor obavezu svojim pretplatnicima na zabranu slanja neželjenih elektronskih poruka, uključujući SMS i MMS i ne preduzme mjere sprečavanja zloupotrebe korisničkog naloga elektronske pošte (član 179 stav 2);
   46) ne izda upozorenje pretplatniku ili privremeno onemogući upotrebu korisničkog naloga elektronske pošte i o tome ne obavijesti pretplatnika bez odlaganja u pisanom obliku (član 179 stav 3).
(2) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se i odgovorno lice u pravnom licu novčanom kaznom u iznosu od 200 eura do 2.000 eura.
(3) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se preduzetnik novčanom kaznom u iznosu od 600 eura do 6.000 eura.
(4) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se fizičko lice novčanom kaznom u iznosu od 100 eura do 1000 eura.
(5) Ako je prekršajem iz stava 1 ovog člana ostvarena imovinska korist, uz novčanu kaznu, izreći će se i mjera oduzimanja imovinske koristi pribavljene izvršenjem prekršaja.
Član 196
(1) Novčanom kaznom u iznosu od 2.000 eura do 15.000 eura kazniće se za prekršaj pravno lice, ako:
   1) izradi, proizvede, uveze, distribuira, proda, da u zakup ili posjeduje nedozvoljene uređaje koji omogućavaju pristup zaštićenoj usluzi za komercijalne svrhe (član 60 stav 5);
   2) instalira, održava ili vrši zamjenu nedozvoljenih uređaja koji omogućavaju pristup zaštićenoj usluzi (član 60 stav 6);
   3) obavlja komercijalne komunikacije u svrhu reklamiranja, nuđenja ili stavljanja u promet nedozvoljenih uređaja iz člana 60 stav 5 ovog zakona (član 60 stav 7);
   4) troškove nastale iz pružanja Univerzalnog servisa iz čl. 86 do 90 ovog zakona ne evidentira i ne vodi ih odvojeno od troškova ostalih usluga (član 93 stav 1);
   5) u roku od 30 dana od dana nastanka promjena ne obavijesti Agenciju o promjeni podataka iz člana 113 stav 1 tačka 1 i stav 2 ovog zakona (član 113 stav 3);
   6) svojim pretplatnicima, na njihov zahtjev, ne omogući da prilikom promjene operatora zadrže dodijeljene brojeve iz Plana numeracije (član 139 stav 1);
   7) naplaćuje naknadu, koja se plaća u postupku prenosa brojeva, koja nije troškovno orijentisana ili koja destimulativno djeluje na korišćenje ove mogućnosti (član 140 stav 3);
   8) odredbama o minimalnom trajanju pretplatničkog ugovora ograničava ili sprječava pretplatnika koji zahtijeva prenos broja kod drugog operatora (član 140 stav 6);
   9) do 15. januara tekuće godine ne dostavi Agenciji podatke o prenesenim brojevima u prethodnoj godini (član 140 stav 7);
   10) u najkraćem mogućem roku ne izvrši prenos broja i njegovo uključenje i nakon zaključivanja ugovora za prenos isti ne aktivira u toku jednog radnog dana (član 141 stav 1 i 2);
   11) zloupotrijebi pozive prema brojevima hitnih službi (član 143 stav 5);
   12) ne obezbijedi da korisnici iz drugih država pozivaju negeografske brojeve utvrđene Planom numeracije (član 145 stav 5);
   13) ne omogući pretplatniku raskid pretplatničkog ugovora u bilo kojem trenutku (član 152 stav 3);
   14) ograniči upotrebu terminalne opreme na rad unutar sopstvene mreže, a pretplatnik ne zaključuje pretplatnički ugovor sa minimalnim rokom trajanja (član 152 stav 7);
   15) ne ispuni opravdan zahtjev korisnika za priključenje radio ili telekomunikacione terminalne opreme (član 154 stav 1);
   16) na zahtjev korisnika ne omogući besplatno ograničenje potrošnje za obračunski period (član 156 stav 1);
   17) na zahtjev korisnika ne omogući besplatnu zabranu odlaznih poziva prema određenom broju ili grupi brojeva, odnosno zabranu slanja ili primanja SMS ili MMS na određene ili sa određenih vrsta brojeva (član 156 stav 2);
   18) pretplatnicima ne dostavi besplatna obavještenja, ukoliko dođe do potrošnje koja je iznad prosjeka potrošnje tog pretplatnika za posljednja tri mjeseca i o tome ne vodi evidenciju (član 157 stav 1);
   19) pretplatniku na njegov zahtjev ne dostavi stanje trenutne potrošnje, ne starije od šest sati ili za komunikacije ostvarene u roaming-u u posljednja 24 sata (član 157 stav 2);
   20) na zahtjev pretplatnika ne omogući jednostavno i besplatno uspostavljanje usluge preusmjeravanja poziva (član 158 stav 1);
   21) ne dostavi pretplatniku pisano obavještenje sa detaljnim obrazloženjem o razlozima odbijanja da izvrši preusmjeravanje poziva u roku od osam dana od dana prijema zahtjeva (član 158 stav 3);
   22) pretplatniku ne omogući da na jednostavan način i besplatno spriječi automatsko preusmjeravanje poziva od strane trećih lica na svoju terminalnu opremu (član 158 stav 4);
   23) na zahtjev pretplatnika javnih telefonskih usluga ne omogući zadržavanje broja pri promjeni operatora u skladu sa čl. 139 i 141 ovog zakona (član 160 stav 1 tačka 1);
   24) na zahtjev pretplatnika javnih telefonskih usluga ne omogući zadržavanje broja pri geografskoj promjeni terminalne tačke u okviru iste mrežne grupe (član 160 stav 1 tač 2);
   25) na zahtjev pretplatnika javnih telefonskih usluga ne omogući zadržavanje broja pri izmjeni usluge (član 160 stav 1 tačka 3);
   26) pretplatniku javno dostupnih telefonskih usluga uskrati pravo da njegovi lični podaci budu unijeti u imenik operatora (član 161 stav 1);
   27) pretplatniku ne omogući besplatne informacije o podacima koji se unose u imenik (član 161 stav 3);
   28) se na računu iz člana 162 stav 2 ovog zakona ne iskazuju pozivi besplatnih telefonskih brojeva, uključujući i brojeve za pozive hitnim službama (član 162 stav 4);
   29) na zahtjev pretplatnika ne izda detaljnije raščlanjeni račun (listing), bez naknade, najmanje jednom mjesečno (član 162 stav 5);
   30) ne omogući korisniku da podnese prigovor na pristup i kvalitet usluga, kao i na račun za pružene usluge (član 163 stav 1);
   31) u roku od osam dana od dana prijema prigovora iz člana 163 stav 2 ovog zakona ne dostavi korisniku obrazloženu odluku u pisanoj formi (član 163 stav 3);
   32) na pouzdan način ne pošalje upozorenje pretplatniku i ne odredi mu razuman rok za otklanjanje nepravilnosti, odnosno rok za izmirenje potraživanja i ne ukaže na mjere koje će se preduzeti ukoliko pretplatnik ne postupi po upozorenju (član 164 stav 2);
   33) pretplatniku ne isplati gubitke nastale kao posljedica lošeg kvaliteta pružanja usluga ili ograničenja pristupa mreži ili usluzi (član 167 stav 2);
   34) korisniku usluga, koji je uputio poziv, ne omogući jednostavnu i besplatnu zabranu prikazivanja pozivajućeg broja za svaki pojedinačni poziv ili za sve pozive (član 176 stav 1);
   35) ne omogući pozvanom pretplatniku jednostavnu i besplatnu zabranu prikazivanja pozivajućeg broja kod dolaznih poziva (član 176 stav 2);
   36) ne omogući pozvanom pretplatniku jednostavan način odbijanja dolaznih poziva u slučaju kada je prikazivanje pozivajućeg broja zabranio pretplatnik ili korisnik usluga koji je uputio poziv (član 176 stav 3);
   37) ne omogući pozvanom pretplatniku jednostavnu i besplatnu zabranu prikazivanja broja na koji je izvršeno preusmjeravanje pozivajućem korisniku usluga (član 176 stav 4);
   38) ne obavijesti javnost o uslugama i mogućnostima shodno članu 176 st. 1, 2, 3 i 4 ovog zakona (član 176 stav 6);
(2) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se i odgovorno lice u pravnom licu novčanom kaznom u iznosu od 150 eura do 1.500 eura.
(3) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se preduzetnik novčanom kaznom u iznosu od 500 eura do 5.000 eura.
(4) Za prekršaj iz stava 1 ovog člana kazniće se fizičko lice novčanom kaznom u iznosu od 50 eura do 500 eura.
(5) Ako je prekršajem iz stava 1 ovog člana ostvarena imovinska korist, uz novčanu kaznu, izreći će se i mjera oduzimanja imovinske koristi pribavljene izvršenjem prekršaja.
(6) Za počinjeni prekršaj iz stava 1 tač. 1, 2 i 3 ovog člana, učiniocu će se izreći i zaštitna mjera oduzimanja predmeta. Predmeti koji su nastali činjenjem prekršaja iz stava 1 tač. 1, 2 i 3, uništiće se.
(7) Pravnom ili fizičkom licu, odnosno preduzetniku koji obavlja drugu samostalnu djelatnost, a koji prekršaje iz stava 1 ovog člana izvrši u obavljanju djelatnosti, može se izreći zaštitna mjera zabrane obavljanja djelatnosti ili djelova djelatnosti u trajanju od šest mjeseci, ako je izvršeni prekršaj naročito težak, zbog načina izvršenja, posljedica djela, prihoda počinioca prekršaja ili drugih okolnosti izvršenog prekršaja, koje ga čine naročito teškim.
XIV. PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE
Usklađivanje poslovanja
Član 197
(1) Pravno ili fizičko lice koje je na dan stupanja na snagu ovog zakona upisano u registar operatora i/ili registar dodijeljenih odobrenja za korišćenje ograničenih resursa nastavlja sa radom u skladu sa ovim zakonom.
(2) Lica iz stava 1 ovog člana dužna su da organizaciju i način rada, kao i opšte uslove pružanja usluga usklade sa ovim zakonom, u roku od šest mjeseci od dana stupanja na snagu ovog zakona.
(3) U slučaju izmjene opštih uslova pružanja usluga iz stava 2 ovog člana, ne primjenjuje se odredba člana 152 stav 6 ovog zakona.
Važenje odobrenja i dozvola
Član 198
(1) Odobrenja za korišćenje frekvencija, numeracija ili adresa izdata do dana stupanja na snagu ovog zakona važe do isteka roka na koji su izdata.
(2) Dozvole za nabavku i postavljanje radio-stanica, dozvole za rad na radio-stanicama i privremene dozvole za radio-stanice izdate do dana stupanja na snagu ovog zakona važe do isteka roka na koji su izdate.
Operatori Univerzalnog servisa
Član 199
Rješenja Agencije o određivanju operatora Univerzalnog servisa donijeta na osnovu Zakona o elektronskim komunikacijama ("Službeni list CG", br. 50/08, 70/09, 49/10, 32/11 i 6/13) važe do isteka roka na koji su izdata, odnosno do donošenja novih rješenja o određivanju operatora Univerzalnog servisa.
Operatori sa značajnom tržišnom snagom
Član 200
Rješenja Agencije o određivanju operatora sa značajnom tržišnom snagom donijeta na osnovu Zakona o elektronskim komunikacijama ("Službeni list CG", br. 50/08, 70/09, 49/10, 32/11 i 6/13) važe do donošenja novih rješenja Agencije o određivanju operatora sa značajnom tržišnom snagom.
Nastavak rada Agencije i organa Agencije
Član 201
(1) Agencija nastavlja sa radom u skladu sa ovim zakonom.
(2) Predsjednik i članovi Savjeta i izvršni direktor Agencije nastavljaju sa radom do isteka mandata na koji su imenovani.
(3) Savjet Agencije će usaglasiti Statut Agencije sa ovim zakonom, u roku od 60 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.
Započeti postupci
Član 202
Postupci započeti u skladu sa Zakonom o elektronskim komunikacijama ("Službeni list CG", br. 50/08, 70/09, 49/10, 32/11 i 6/13) okončaće se po tom zakonu.
Donošenje propisa
Član 203
(1) Podzakonski akti na osnovu ovlašćenja iz ovog zakona donijeće se u roku od godinu dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.
(2) Do stupanja na snagu propisa iz stava 1 ovog člana primjenjivaće se propisi donijeti na osnovu Zakona o elektronskim komunikacijama ("Službeni list CG", br. 50/08, 70/09, 49/10 i 32/11).
(3) Do donošenja propisa iz člana 41 stav 6 ovog zakona Agencija će izdavati uslove za izgradnju pretplatničkih komunikacionih kablova, kablova za kablovsku distribuciju i/ili zajedničke antenske sisteme, na osnovu člana 26 st. 4 i 5 Zakona o elektronskim komunikacijama ("Službeni list CG", br. 50/08, 70/09, 49/10, 32/11 i 6/13).
Primjena Strategije
Član 204
Strategija razvoja informacionog društva za period 2012-2016 godine, u dijelu koji se odnosi na razvoj elektronskih komunikacija, primjenjivaće se do isteka perioda za koji je donijeta.
Prestanak važenja
Član 205
Danom stupanja na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o elektronskim komunikacijama ("Službeni list CG", br. 50/08, 70/09, 49/10, 32/11 i 6/13), osim odredbe člana 26 st. 4 i 5, koja će se primjenjivati do dana stupanja na snagu propisa iz člana 41 stav 6 ovog zakona i član 116 Zakona o izmjenama i dopunama zakona kojima su propisane novčane kazne za prekršaje ("Službeni list CG", broj 40/11).
Prestanak primjene
Član 206
Briše se. (Zakon o izmjenama i dopunama Zakona o elektronskim komunikacijama, "Sl. list CG", br. 2/17)
Stupanje na snagu
Član 207
Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom listu Crne Gore."